Yurtdışı Hisse Senedi Borsaları

[deva-i dert]

Trump Truth Social hesabında "Grönland ve hatta tüm Arktik Bölge ile ilgili gelecekteki bir anlaşmanın çerçevesini oluşturduk. Bu mutabakata dayanarak, 1 Şubat'ta yürürlüğe girmesi planlanan gümrük tarifelerini uygulamaya koymayacağım." diye yazdı.

Bu mesajın etkisiyle ABD borsaları günü pozitif kapatmaya hazırlanıyor.




S&P 500 endeksi 50 günlük hareketli ortalamanın üstüne tekrar çıkmayı başardı ancak 20 günlük ortalamasından satış yiyerek geri çekildi biraz.




Nasdaq Composite'te ise durum biraz farklı. Günü pozitif kapamaya hazırlansa da 50 günlük hareketli ortalamanın üstünde kalmayı başaramadı.

[deva-i dert]

Evet sayın Yelpaze, dipte olduğunu düşündüğünüz küresel kimya devleri hangileri ve neden dipte olduğunu düşünüyorsunuz?

[deva-i dert]

Stan Weinstein'in Secrets for Profiting in Bull and Bear Markets isimli kitabı özellikle yurtdışı borsalarda yatırım yapan ya da yapmayı planlayan herkesin bir şekilde okuması ve hisselerin geçirdiği fiyat döngü evrelerini tespit edebilmesi ve ona göre aksiyon alması açısından önemli bir kitap. BIST hisselerinde belki kitapta anlatılan evreleri birebir yakalama imkanı olmasa da özellikle ABD borsalarındaki hisselerde bu döngülere göre hareket ederek orta vadeli güzel kazanımlar elde etmek mümkün.

Weinstein, Wyckoff'tan da etkilenerek 20 yıldan fazla bir süre borsaları hem gözlemleyerek hem de işlem yaparak bu kitabın altyapısını oluşturduğunu ifade ediyor. Oldukça basit ve sade bir yaklaşımla analizi yapılan bir hissenin hangi evrede olduğunu tespit ederek buna göre işlem yapmayı ya da sadece izlemeyi tercih etmek mümkün.

Vaktiyle okuyup çıkardığım özeti burada paylaşacağım, istifade edecekler illa ki çıkacaktır. Yurtdışı borsalarda daha çok işe yarayacağını düşündüğüm bu özet analizi her baktığınız hissede kullanırsanız, hissenin hangi döngüde olduğunu çabukça tespit edebilir ve ona göre ne yapacağınıza karar verebilirsiniz.

Weinstein, fiyat döngü analizi için "Stage Analysis" kavramını kullanıyor. Türkçe'ye bu "Aşama Analizi" ya da "Evre Analizi", ya da benim kullandığım gibi "Fiyat Döngü Analizi" şeklinde de çevrilebilir.



Aslında olayın kısa özeti yukardaki resimdeki gibi 4 aşamadan oluşuyor.

Bu aşamaları tek tek farklı yazılarla detaylı bir şekilde paylaşmayı düşünüyorum. Umarım yapacağınız yatırımlarda bu basit planla bir alt yapı oluşturabilirsiniz.

[yelpaze]

Merhaba herkese.
ABD borsalarının rekorlar kırarak ilerlediği şu günlerde doğal olarak riskler de büyümüş oluyor. Trump'ın bir başkan olarak piyasaları destekleyen söylemleri ne derece etkili olur bilemiyoruz ancak oyunun kendisi zaten bir saf bir risk stratejisine dönüştü. Böyle bir ortamda muhafazakar ve doğal dürtülerle pirimsiz yatırım araçlarını araştırmak isteyenler için kişisel gözlemlerimi paylaşayım.

Daha önce MRNA hisselerine dikkat çekmiştim. Pandemideki büyük yükseliş sonrası yeniden pandemi öncesi fiyatlara dönmüştü ve şimdi tekrar pirim yapıyor. Bioteknoloji sektörünün dalgalı yapısı biraz korkutucu olsa da mRNA teknolojisi artık sektörün yeni rotası olarak kabul edilmeli. Louis Pasteur'ün aşıları ve gıda sektörüne de pastörizasyon olarak damga vuran devrimleriyle karşılaştırılabilir.

Dow Chemical, LyomdellBasell, Olin Corparation, Chemours gibi kimya devlerinin yanısıra Basf yapı kimyasalları gibi örnekler de verilebilir. Sektör genelinde bir karlılık problemi olduğu söylenebilir. Dupont küçülme sürecindeyken onun bazı önemli varlıklarını satın alan IFF de dikkat çeken bir sektör lideri. Grafiksel olarak hepsi de mevcut trendin aksi yönünde ilerlerken yavaş yavaş yavaş canlanma sinyalleri de veriyorlar. Şirketlerle ilgili detaylı araştırıp çalıştığınız aracı kurumun uzmanlarından görüş alabilirsiniz.

[deva-i dert]

Stan Weinstein'in Stage Analysis'indeki 1. Aşama ve Temel Özellikleri aşağıdaki gibidir:

Aşama 1 (Stage One), Taban oluşturma - Biriktirme bölgesi (Basing-Accumulation Area) olarak da bilinir ve bir hisse senedinin Aşama 4'te (Stage 4) yaşadığı ciddi düşüşten sonra ortaya çıkar. Bu aşamada hisse, düşüş trendini durdurur ve arz ile talep dengeye ulaştıkça yatay hareket etmeye başlar. Bu yatay seyir, aşağı yönlü momentumun zayıfladığının önemli bir işaretidir; ancak henüz alım zamanı değildir. Hisse senedi temelde bir "toparlanma süreci"ndedir.

Aşama 1'i tanımlamanın en net yollarından biri, hissenin 30 haftalık hareketli ortalama ile olan ilişkisini izlemektir. Aşama 1 sırasında hisse, dengeye otururken bu kritik hareketli ortalamanın üstüne ve altına sık sık girip çıkar. Eğer hareketli ortalama hâlâ keskin biçimde aşağı eğimli ve hisse bu ortalamanın çok altında işlem görüyorsa, hisse muhtemelen henüz gerçek bir Aşama 1'e girmemiştir. 30 haftalık hareketli ortalamanın yataylaşmaya başlaması, hissenin bir taban oluşturduğunun ve düşüşün en kötü kısmının büyük olasılıkla geride kaldığının sinyalidir.

Bir diğer önemli gösterge ise Aşama 1'in erken dönemlerinde işlem hacmindeki düşüştür. Hisse yatay hareket ederken ve bir taban oluştururken hacim genellikle azalır; bu da piyasa aktivitesinin zayıfladığını gösterir. Bu düşük volatilite, Aşama 4'te görülen yoğun satış baskısının azalmaya başladığını ifade eder. Ancak taban olgunlaştıkça hacim yeniden artmaya başlar; özellikle hisse daha güçlü fiyat hareketleri sergilemeye başladığında ve Aşama 2'ye geçiş için bir hazırlık oluşturduğunda bu durum daha belirgin hale gelir.

(Stage 1: Basing- Accumulation Area) Aşama 1: Taban Oluşturma-Biriktirme Bölgesinin Temel Özellikleri:

- Yatay fiyat hareketi: Hisse, destek ve direnç seviyeleri arasında gidip gelerek yatay bir bantta hareket eder. Bu süreç, düşüş trendinden sonra hisse konsolide olurken haftalar, aylar hatta yıllar sürebilir. Hisse Aşama 2'ye geçiş sinyalleri vermeden bu bant içindeki hareketlere kapılmamak önemlidir.

- 30 Haftalık Hareketli Ortalamanın Yataylaşması: 30 haftalık hareketli ortalama yataylaşmaya başlar; bu, hissenin düşüş trendinden daha nötr bir evreye geçtiğinin kritik bir işaretidir. Hisse bu seviyenin altına ve üstüne geçebilir, ancak her iki yönde de güçlü bir momentum oluşmaz.

- Alıcılar ve Satıcılar Arasında Denge: Aşama 1'de alıcılar ile satıcılar dengededir. Bu denge, hissenin güçlü yukarı ya da aşağı hareketler yapmasını engeller. Sonuç olarak yatay bir fiyat trendi ve azalan volatilite görülür.

- Başlangıçta Azalan Hacim: Aşama 1'in ilk dönemlerinde, agresif satış baskısı azaldıkça işlem hacmi düşer. Ancak taban olgunlaştıkça hacim artmaya başlar, özellikle hissenin yükseldiği günlerde bu daha belirgindir. Hacimdeki bu artış, alıcıların geri dönmeye başladığının ve hissenin yakında Aşama 2'ye geçebileceğinin bir işaretidir.

[deva-i dert]

Stan Weinstein'in Stage Analysis'indeki 2. Aşama ve Temel Özellikleri aşağıdaki gibidir:



(Stage Two: Advancing Phase) Aşama 2: Yükseliş Evresi olarak da bilinir ve bir hissenin güçlü bir yükseliş trendine girdiği, dolayısıyla en büyük kazanç fırsatlarını sunduğu aşamadır. Bu evre, hissenin tabanını yukarı yönlü kırması ve özellikle 150 günlük ve/veya 30 haftalık hareketli ortalamaların üzerine çıkmasıyla başlar. Bu hareketli ortalamalar, hissenin boğa trendine geçtiğini gösteren kritik göstergelerdir ve bu nedenle hem trader'lar hem de uzun vadeli yatırımcılar için ideal alım zamanını temsil eder.

Aşama 2'yi tespit etmek için, hissenin fiyatının 150 günlük ve/veya 30 haftalık hareketli ortalamalara göre konumuna bakılır. Fiyat bu uzun vadeli ortalamaların üzerine çıkıyor ve her ikisi de yukarı eğimli ise, hisse Aşama 2'de kabul edilir. Hisse momentum kazanmaya başlamıştır ve bu ortalamaların yukarı eğimli olması, uzun vadeli trendin pozitife döndüğünü teyit eder.

Aşama 2'deki en güçlü hareketler, hissenin yalnızca bu uzun vadeli ortalamaların üzerinde olmasıyla değil, aynı zamanda yükselen 50 günlük hareketli ortalamanın da üzerinde işlem görmesiyle gerçekleşir. 50 günlük ortalama, daha geniş yükseliş trendi içinde hızlı tepki veren bir destek seviyesi olarak çalışır. Ancak hisse 50 günlük hareketli ortalamanın belirgin şekilde altına düşerse, özellikle kapanış bazında, bu durum trendin zayıflamaya başladığına işaret eder. Bu senaryoda trader'ların pozisyondan çıkmayı düşünmesi, uzun vadeli yatırımcıların ise risklerini azaltıp azaltmamayı değerlendirmesi gerekir.

Bir Aşama 2 yükseliş trendi, hissenin yüksek hacimle önemli bir direnç seviyesini kırmasıyla resmen başlar. (İdeal olarak ortalama günlük hacminin 2-3 katı seviyesinde). Bu kırılımdan sonra hisse, daha yüksek zirveler (higher highs) ve daha yüksek dipler (higher lows) yapmaya başlamalı; fiyat 50 günlük, 150 günlük ve 30 haftalık hareketli ortalamaların üzerinde kalıcı olmalıdır. Kırılım noktası, artan hacmin gösterdiği üzere güçlü kurumsal alımların eşlik ettiği yeni bir yükseliş trendinin başlangıcını işaret ettiği için en uygun giriş noktasıdır.

Aşama 2 - Yükseliş Evresinin Temel Özellikleri:

- Yüksek Hacimli Güçlü Kırılım: Hisse, önemli bir direnç seviyesini ortalama günlük hacminin 2-3 katı ile kırmalıdır. Bu durum, güçlü talebi ve kurumsal alımları gösterir; yükselişin devamını destekler.

- Daha Yüksek Zirveler ve Daha Yüksek Dipler: Kırılımdan sonra hisse düzenli olarak higher high ve higher low oluşturur. Bu yapı, yükseliş momentumunun güçlü olduğunu teyit eder.

- 50 Günlük Hareketli Ortalamaya Saygı: Geri çekilmeler normaldir; ancak hisse yükselen 50 günlük hareketli ortalamanın üzerinde kalmalıdır. Bu ortalama yükseliş sırasında kritik bir destek görevi görür. Bu seviyenin sert şekilde aşağı kırılması, trendin zayıfladığına dair bir uyarı sinyali olabilir.

- 150 Günlük ve/veya 30 Haftalık Hareketli Ortalamaların Üzerinde Kalıcılık: Aşama 2 boyunca hissenin bu uzun vadeli ortalamaların üzerinde kalması, genel trendin pozitif olduğunu doğrular. Bu seviyelerin altına inilmesi, yükseliş trendinin sona erdiğine işaret edebilir.

- Kırılım Seviyesinin Yeniden Test Edilmesi: Bazen hisse kırılımdan sonra eski direnç seviyesini tekrar test edebilir. Bu test düşük hacimle gerçekleşir ve fiyat kırılım seviyesinde ya da hafif üzerinde tutunursa, yükseliş trendinin sağlıklı olduğu anlaşılır. Başarılı bir yeniden test, kırılımın güvenilirliğini güçlendirir.

[deva-i dert]

Stan Weinstein'in Stage Analysis'indeki 3. Aşama ve Temel Özellikleri aşağıdaki gibidir:



(Stage Three: Topping Phase) Aşama 3: Tepe Oluşum Evresi olarak da bilinir ve hissenin Aşama 2'deki güçlü yükseliş trendinin sona erdiğine işaret eder. Her ne kadar Aşama 2 yükselişlerinin sonsuza kadar sürmesini istesek de, zamanla talep azalır, arz artar ve momentum yavaşlar. Piyasa dinamiklerindeki bu değişim, hissenin yukarı yönlü gücünü kaybetmesine, düzensiz fiyat hareketleri ve yatay seyir oluşmasına neden olur.

Aşama 2'den Aşama 3'e geçişi tespit etmek zor olabilir; çünkü ilk sinyaller genellikle ince ve belirsizdir. En erken uyarılardan biri, hissenin yüksek hacimle 10 haftalık hareketli ortalamanın (50 günlük ortalama ile aynıdır) altına sert şekilde inmesidir. Bu durum, hem trader'lar hem de yatırımcılar için hissenin ivme kaybetmeye başladığını gösteren önemli bir kırmızı bayraktır.

Bir diğer ipucu, hissenin fiyat hareketlerinin oynak ve öngörülemez hale gelmesidir. Hisse yukarı ve aşağı yönde sert dalgalanmalar yaşayabilir, ancak bu hareketler güçten ziyade istikrarsızlığa işaret eder. Yukarı yönlü ani sıçramalar cazip görünebilir, fakat çoğu zaman geç kalan alıcıların piyasaya girmesiyle oluşur, aynı anda uzun vadeli yatırımcılar satış yapmaya başlar. Bu durum, hissenin yüksek hacimde yatay hareket ettiği ancak gerçek bir ilerleme kaydedemediği bir "sıkışma / çalkalanma (churning)" etkisi yaratır.

Aşama 3 sırasında, hissenin yeni zirvelere kırılma denemeleri de görülebilir; ancak bu denemeler çoğu zaman zayıftır. Düşük hacimli ya da yalnızca ortalamanın biraz üzerindeki hacimle gerçekleşen kırılımlar genellikle hızlıca başarısız olur. Hisse kısa süreliğine yeni bir zirve yapsa bile, çoğu zaman eski işlem aralığına geri döner. Bu da kırılımın sürdürülebilir olmadığını gösterir.

Aşama 3 tepesinin en önemli işaretlerinden biri, 30 haftalık (150 günlük) ve 40 haftalık (200 günlük) hareketli ortalamaların yataylaşmaya başlamasıdır. Hisse destek ve direnç seviyeleri arasında sıkışırken, bu uzun vadeli ortalamaların üstüne ve altına sık sık gidip gelebilir. Bu yataylaşma, yükseliş trendinin zayıfladığını ve olası bir düşüşün yaklaştığını gösteren kritik bir sinyaldir.

Aşama 3 - Tepe Oluşum Evresinin Temel Özellikleri:

- Yüksek hacimle 10 Haftalık ve/veya 50 Günlük Hareketli Ortalamanın Altına Sarkma: Yükseliş trendinin gücünü kaybettiğine dair ilk uyarılardan biridir. Bu durumda trader'lar satışı değerlendirmeli, yatırımcılar ise daha temkinli davranarak pozisyonlarını azaltmalıdır.

- Sert ve Düzensiz Fiyat Dalgalanmaları: Hisse her iki yönde de keskin hareketler yapar; ancak bunlar sağlıklı bir birikimi değil, uzun vadeli yatırımcıların agresif satışlarını, yeni yatırımcıların ise alımlarını gösterir.

- Artan Hacimde Yatay Sıkışma (churning): Hisse belirli bir bant içinde yatay hareket eder; hem yükseliş hem de düşüş günlerinde hacim yüksektir. Bu durum, hissenin ilerleme kaydedemediğini ve kontrolün yavaş yavaş satıcılara geçtiğini gösterir.

- Başarısız Kırılım Denemeleri: Hisse yeni zirvelere çıkmayı dener; ancak bu denemeler genellikle hızlıca başarısız olur ya da düşük hacimle gerçekleşir. Yeni zirve yapılsa bile çoğu zaman kısa ömürlüdür ve ardından önceki bant aralığına dönüş olur.

- 30 haftalık (150 Günlük) ve 40 Haftalık (200 Günlük) Hareketli Ortalamaların Yataylaşması: Aşama 3 ilerledikçe bu önemli uzun vadeli ortalamalar yataylaşır ve hissenin momentum kaybettiğini gösterir. Fiyatın bu ortalamalar etrafında sürekli gidip gelmesi de istikrarsızlığın bir başka işaretidir.

[deva-i dert]

Stan Weinstein'in Stage Analysis'indeki 4. Aşama ve Temel Özellikleri aşağıdaki gibidir:



(Stage Four: Declining Phase) Aşama 4: Düşüş Evresi olarak da bilinir ve Aşama 2'deki yükseliş trendinin tam tersini temsil eder. Bu aşamada hissenin momentumu aşağı yönlüdür ve uzun süreli bir düşüş trendinin başladığını gösterir. Geçiş genellikle, hissenin Aşama 3 sırasında oluşan destek seviyesinin altına kırılmasıyla gerçekleşir; bunun sonucunda daha düşük zirveler (lower highs) ve daha düşük dipler (lower lows) oluşur.

Aşama 4'ün başlarında hisse hâlâ uzun vadeli hareketli ortalamalara yakın olabilir; ancak düşüş devam ettikçe, özellikle 30 haftalık (150 günlük) ve 40 haftalık (200 günlük) hareketli ortalamalar aşağı eğim kazanmaya başlar. Burada önemli bir nokta şudur: Destek kırıldığında, hareketli ortalamalar henüz yatay olsa bile, trader'lar ve yatırımcılar derhal satış yapmalıdır.

Aşama 2'nin aksine, Aşama 4 düşüşü için her zaman yüksek hacim şart değildir. Hisseler, alıcı eksikliği nedeniyle kendi ağırlıklarıyla düşebilir. Bununla birlikte, yüksek satış hacmi, aşağı yönlü momentumun daha güçlü olduğuna işaret eder ve açığa satış (short) fırsatları için önemli bir ipucu sunar.

Aşama 4 çoğu zaman, haberler hâlâ olumlu görünürken başlar; bu da hissenin temellerine güvenen yatırımcıları tuzağa düşürür. Zaman zaman tepki yükselişleri görülse de, bunlar genellikle zayıf ve kısa ömürlüdür ve düşük hacimle gerçekleşir. Başarısız olan her tepki yükselişi, agresif trader'lar için hisseyi açığa satma fırsatı oluşturur.

Aşama 4 düşüşleri aylar hatta bzaen yıllar bile sürebilir. Bu evrede "dibi yakalamaya çalışmak" son derece risklidir; çünkü hisseler beklenenden çok daha fazla düşmeye devam edebilir. Yeniden alım düşünülmeden önce mutlaka net bir Aşama 1 taban oluşumu beklenmelidir.

Aşama 4 sırasında trader'lar ve yatırımcılar uzun (long) pozisyonlardan derhal çıkmalıdır. Stan Weinstein'ın da tavsiye ettiği gibi, "Aşama 4'te bir hisseyi asla elde tutmama yemini" edilmelidir. Aşama 2'de elde edilen kazançlar korunmalı ve ne kadar "ucuz" görünürse görünsün, düşüşte olan bir hisseyi satın alma cazibesinden uzak durulmalıdır. Daha ileri seviye trader'lar için Aşama 4B, kısa vadeli işlemler adına potansiyel fırsatlar sunar. (4B Analizini başka bir yazıya bıraktım)

Aşama 4 - Düşüş Evresinin Temel Özellikleri:

- Destek Altına Kırılım: Hisse, Aşama 3'te oluşan destek seviyesinin altına iner ve böylece önemli bir düşüş trendinin başladığını teyit eder.

- Daha Düşük Zirveler ve Daha Düşük Dipler: Hisse düzenli olarak lower high ve lower low yapar; bu da trendin net biçimde aşağı yönlü olduğunu gösterir.

- Uzun Vadeli Hareketli Ortalamaların Altında İşlem: Hisse 30 haftalık (150 günlük) ve 40 haftalık (200 günlük) hareketli ortalamaların altına düşer; zamanla bu ortalamalar da aşağı eğim kazanır.

- Düşük Hacimli Zayıf Tepki Yükselişleri: Zaman zaman yükselişler görülse de genellikle hızlıca başarısız olur ve açığa satış fırsatları sunar.

- Yüksek Hacimli ya da Hacimsiz Düşüşler: Hacim her zaman yüksek olmayabilir; ancak belirgin satış hacmi, düşüş potansiyelinin daha da güçlendiğine işaret eder.