Bu sözü Türkçe'de ifade etmek istesek herhalde "Basitilik/sadelik, en yüksek gelişmişlik düzeyidir." şeklinde tercüme edebilir ya da biraz daha ileri gidip "Basitlik/sadelik bilgeliğin zirvesidir." şeklinde de yorumlayabiliriz.
Basitlik ve sadelik üzerine yazılmış tonlarca yazı, akademik makale ve kitap var. Basitlik ya da sadeliğin karmaşık yapılara üstün geldiğini kendi yöntemleri ile teorize eden ve kendince bunu ispatlayan epey davranış bilimci de mevcut. Bunlardan bir tanesi de Pauhl Everett Meehl. Kendisi aritmetik modeller ve davranış modelleri üzerine çalışmalarıyla nam salmış bir şahıs. Kendi ifadelerimle ondan aldığım notların ya da sentezlediklerimin bazılarını aşağıda paylaşacağım:
Pauhl Everett Meehl'a göre
"Basit/sade bir model uzmanlardan daha iyi performans gösterir; özellikle de uzmanların basit/sade bir modelin sahip olmadığı 'ekstra bilgilere' sahip olduğu durumlarda."
Meehl bu durumu psikoloji ve karar bilimi bağlamında şu şekilde açıklıyor:
- Uzmanlar 'ekstra bilgi'ye ya da 'özel bilgi'ye sahip olduklarında, genellikle önemsiz detaylara (gürültüye) çok fazla odaklanıyorlar ve aslında sonuçla ilgisi olmayan 'ilginç detaylar'a (ekstra bilgiye) çok fazla ağırlık verip ve 'geçersiz ilişkiler' kurma eğilimine giriyorlar ve asıl önemli olan ana veriyi gözden kaçırıyorlar.
- Uzmanlar, sahip oldukları 'ekstra bilgi' ya da 'özel bilgi' sayesinde basit bir modelin ötesine geçebileceklerini düşünüyorlar, ancak çoğu zaman bu bilgiler yapılan tahmini daha doğru değil, sadece daha karmaşık hale getiriyor. Bu durumda da 'karmaşık senaryolar' kurarken basit ama güçlü olan ana değişkenleri gözden kaçırıyorlar.
- Uzmanlar, tahmin yaparken o anki ruh hallerinden veya önemsiz detaylardan fazla etkileniyorlar. Basit bir model ise aynı veriye her zaman aynı sonucu veriyor.
Meehl'a göre sadede gelirsek,
'Az ama öz' veriyle çalışan basit bir model, 'çok ama dağınık' ve 'karmaşık' veriyle çalışan bir insan zihninden daha güvenilir sonuçlar üretme eğilimindedir diyebiliriz.
Tüm bunları bir 'borsa yatırım felsefesi' haline getirecek olsak şu şekilde de ifade edebiliriz: Borsada başarılı olmak için çok fazla ve karmaşık bilgiye değil, daha az ama kritik bilgiye ve bu bilgiye sadık kalacak ve istikrarla bunu uygulayacak bir iradeye ihtiyaç vardır.
Not: Bu yazılanlar sayın Oblo'nun grafiklerine gönderme değildir! 
Originally Posted by deva-i dert
Alıntı yaparak yanıtla
Yer İmleri