Yurtdışı Hisse Senedi Borsaları

[deva-i dert]

Uzun zamandır dikkatimi çeken ve aşağı yönlü hareketini ne zaman sonlandıracağını merakla beklediğim ve finansal gelişimini oldukça beğendiğim bir şirket var: Boston Scientific Coporation.. ATH seviyesinden epey geri çekilmiş olmasına rağmen değerleme rasyoları hâlâ çok ucuz hale gelmiş denemez. Ancak kritik / üst segment medikal teknoloji üreticilerinden birisi olduğu için biraz pahalı değerlemeleri hak etmiyor dersek de şirketi biraz küçümsemiş oluruz.

Önce biraz şirketin faaliyet alanını şirketin kendi anlatımları paralelinde analiz edelim:

Boston Scientific Corporation dünyanın en büyük medikal teknoloji şirketlerinden birisi ve temel olarak doktorların teşhis ve tedavi süreçlerinde kullandığı ileri tıbbi cihazları geliştiriyor. Şirketin odağı özellikle açık ameliyatların yerine geçen "minimal invaziv" yöntemler. İnvaziv yöntemler kesilerle, iğnelerle, kateterlerle, endoskoplarla, sensörlerle ya da implantlar yerleştirme yoluyla vücudun içerisine girerek fiziksel bir müdahele anlamına geliyor ve burada amaç bunu en minimal formlarda yerine getirebilmek. Yani şirket geliştirdiği medikal teknolojik ürünler ve cihazlar sayesinde büyük cerrahi operasyonlar yerine küçük cihazlarla vücudun içine girilerek daha düşük riskli işlemler yapılmasını sağlıyor. Bu yaklaşım hem hastaların iyileşme süresini kısaltıyor, hem de sağlık sistemleri açısından maliyet avantajı üretiyor.

Şirketin en güçlü olduğu alanlardan birisi kardiyovasküler sistemler. Boston Scientific, kalp ve damar hastalıklarında kullanılan stentler, balon kateterler, damar açma sistemleri ve kalp kapakçığı cihazlarını geliştiriyor. Örneğin tıkalı bir damar, açık ameliyat yerine kasıktan girilen ince bir kateter yardımıyla açılabiliyor. Bu tür prosedürler modern tıbbın en hızlı büyüyen alanlarından birisi, çünkü yaşlanan nüfusla ve doğru ve düzgün beslenme alışkanlıklarının bozulmasıyla birlikte kalp hastalıklarının görülme sıklığı gittikçe artıyor.

Boston Scientific aynı zamanda kalbin elektriksel sistemiyle ilgili cihazlarda da güçlü konumda. Pacemaker (kalbe küçük elektrik sinyalleri göndererek ritmi düzenleyen ve halk arasında kalp pili denilen cihaz)'lar, ICD adı verilen şok cihazları ve ablasyon (vücutta sorun çıkaran küçük bir dokunun kontrollü şekilde yok edilmesi işlemi) sistemleri üretiyor. Bu cihazlar özellikle Atrial Fibrillation adı verilen kalpteki ritim bozukluklarının tedavisinde kullanılıyor. Şirketin elektrofizyoloji alanındaki büyümesi son yıllarda oldukça hızlanmış durumda, çünkü dünya genelinde kalp ritim bozukluğu vakaları ciddi biçimde artıyor ve bu cihazlara olan talep de giderek büyüyor.

Şirketin önemli büyüme alanlarından biri de nöro-modülasyon. Bu teknoloji, sinir sistemine elektriksel sinyaller göndererek tedavi sağlamaya dayanıyor. Bu teknoloji ile şirket kronik ağrı, omurilik kaynaklı problemler ve bazı hareket bozukluklarında kullanılan cihazlar geliştiriyor. Buradaki temel fikir, ilaç kullanımı yerine sinir sistemini doğrudan elektriksel olarak düzenlemek. Bu alan henüz görece yeni olsa da yüksek büyüme potansiyeline sahip.

Boston Scientific ayrıca endoskopi ve gastroenteroloji alanında da önemli bir oyuncu. Kolonoskopi işlemlerinde kullanılan aksesuarlar, polip çıkarma cihazları ve safra yolu stentleri gibi ürünler geliştiriyor. Bu bölüm şirket açısından stratejik öneme sahip, çünkü burada kullanılan bir çok ürün tek kullanımlık sarf malzemesi. Bu da şirkete sürekli ve tekrarlayan gelirler sağlıyor.

Üroloji ve erkek sağlığı tarafında da şirketin güçlü bir konumu var. Şirket bu bağlamda böbrek taşı tedavi sistemleri, prostat tedavileri, erkek inkontinansı (mesane kontrolü sağlanamadığından ötürü idrar kaçırma rahatsızlığı) çözümleri ve çeşitli implantlar geliştiriyor. Özellikle yaşlanan erkek nüfusun artmasıyla birlikte bu segmentin önümüzdeki yıllarda daha da büyümesi bekleniyor.

Boston Scientific'in iş modeli yatırımcılar tarafından genellikle kaliteli ve savunmacı bir yapı olarak görülüyor. Hastaneler ve doktorlar bir cihaz sistemine alıştığında başka bir markaya geçmeyi istemiyorlar, çünkü her değişimde eğitim süreçleri, prosedür standartları ve operasyon alışkanlıkları değişmek zorunda kalıyor. Bu durum şirkete yüksek "switching cost", yani teknoloji ya da yöntem değiştirme maliyeti konusunda avantaj sağlıyor. Ayrıca şirketin ürettiği bir çok ürün sürekli kullanım gerektirdiği için gelirler oldukça yapışkan diyebiliriz.

Şirketin uzun vadeli büyümesini destekleyen en önemli faktörler ise yaşlanan dünya nüfusu, kronik hastalıkların artışı ve minimal invaziv cerrahinin sağlık sektöründe giderek standart hale gelmesidir. Ancak sektör aynı zamanda yoğun rekabet içeriyor. Şirket Medtronic, Abbott Labrotaries ve Edwards Life Sciences gibi büyük rakiplerle mücadele edyor. Ayrıca FDA onay süreçleri, cihaz geri çağırmaları ve hastane bütçelerindeki daralmalar şirket için önemli riskler oluşturabiliyor.

Genel olarak Boston Scientific, modern tıbbın "cihaz temelli tedavi" dönüşümünden faydalanan güçlü medikal teknoloji - medtech şirketlerinin en önemli figürlerinden biriidir. Şirketin temel yatırım hikâyesi; daha yaşlı, daha kronik hastalıklı ve daha uzun yaşayan bir dünya nüfusunun giderek daha fazla ileri tıbbi cihaza ihtiyaç duyması üzerine kurulu.

[deva-i dert]

Satışlar, brüt kâr, ebitda, ebit, faaliyet kârı, vergi öncesi kâr ve net kâr rakamları TTM (yıllıklandırılmış) bazda istikrarlı ve sürekli büyümeye devam ediyor.

Serbest Nakit akışı kısmı son 2 çeyrekte TTM bazlı bir geri çekilme yaşamış. Ancak hâlâ

Operating Cash Flow/Net Kâr Rasyosu: 4,34 B / 3,57 B = 1,21 değerinde yani işletme faaliyetlerinden elde edilen nakit akışı net kârdan daha büyük ve ideal şartlarda olması beklenen şekilde seyrediyor.





Keza şirketin toplam varlıkları ve özkaynakları da istikrarlı bir şekilde büyümeye devam ediyor.



Şirketin net borç/favök oranı yani net borcun favök tarafından karşılanma oranı da giderek düşüyor. En son durumda şirketin toplam net borcu şirketin yıllıklandırılmış favök'ü ile 1,85 yılda tamamen kapatılabilecek seviyede ve gayet iyi bir değer. (Burada 3 altı değerler makul kabul edilir. Ben bu değerin negatif olmasını tercih ederim ancak bunu her şirkette yakalayabilmek çok da olası değil)

[deva-i dert]

BSX-Boston Scientific Corp'un değerleme rasyoları an itibariyle aşağıdaki gibi:


P/E: 23,43
Forward P/E: 14,87
P/S: 4,04
P/B: 3,22
P/OCF: 19,17
P/FCF: 23,95
EV/EBIT: 22,60
EV/EBITDA: 16,87


Bu rasyolara bakarak nominal bağlamda şirketin ucuz olduğunu söylemek pek kolay değil. Ancak bunları sektör geneli ile ve kendi tarihsel rasyoları ile kıyaslamakta fayda var. 12 farklı değerleme rasyosu bazında şirket görece % 26 iskontolu ve bu değerlemeye göre % 35,13 civarında upside potansiyeli taşıyor.

Analistlerin belirlediği hedef fiyatların ortalaması ise $85,84 değeri ve mevcut fiyata göre bu da % 53,28 upside potansiyeli taşıyor.


Current Ratio: 1,90
Quick Ratio: 0,98

Şirketin finansal bağlamda, işletem sermayesi açısından herhangi bir likidite sorunu bulunmuyor.

Interest Coverage Rate (Faiz Karşılama Oranı) : EBIT/Interest Expenses: 10,62

Bu oran da çok iyi bir oran ve şirketin finansman maliyetlerinin operasyonel kârların onda birini bile teşkil etmediğini görüyoruz.

Interest Income/Revenue --> Bu değer 0'a yakın
Interest Expenses/Total Expense --> % 1,73

Şirket kazanmış olduğu kazançlarını atıl bırakıp zaten çok düşük olan faiz oranları ile faiz geliri elde etmek yerine bunu işletme faaliyetleri, borcun geri çevrimi, yatırımlar ve hisse alımları gibi yerlerde tasarruf etmeyi tercih ediyor. Faiz masrafları da toplam masraflar içerisinde % 2'den bile az yer tutarak şirketin finansal döngüsünde çok düşük bir etkiye sahip.


Şirketin fiyat grafiği incelendiğinde tarihsel zirvesinden aşağı yönlü şelale formasyonlu sert bir geri çekilme yaşanıyor. Sağlık sektörü genelinde (hastaneler, medikal cihaz ve ürünler, medikal IT hizmet sağlayıcıları, vb) bir geri çekilme zaten mevcut. Sadece BSX özelinde bir geri çekilme değil bu. Piyasa sektörün bir dönem aşırı fiyatlandığını düşünüyor olabilir ve bu geri çekilme bu aşırı fiyatlamanın bir yansıması da olabilir.



Haftalık Zaman Dilimi



Günlük zaman Dilimi

Fiyat yukarı yönlü trende başlamadan önceki konsolidasyon bölgesinin üst direncine değmiş durumda. Normal şartlada bu denli bir geri çekilme yaşamış ve bir önceki konsolidasyon bölgesinin direncine gelmiş bir fiyat hareketinde bu direnç bölgesinin bir destek bölgesi olarak çalışması beklenir. Ancak destek bölgeleri bazen esneyebiliyor, biraz aşağıdan ya da biraz yukardan tepki görerek. BSX'te buranın bir destek bölgesi olarak çalışıp çalışmayacağına dair şu an için net bir dönüş emaresi yok, son mumları aşağı yönlü hareketin momentumunu yitirdiğini ima etse de.

Sayın Oblo kendi sayfasında, sağ olsun, kişisel ricama cevap vererek BSX'i teknik bağlamda analiz etmiş ve fibo geri çekilmelerine de yer vermiş. Bu bağlamda biz de bunların genel bir resmini koyalım:

Uzun vadeli çanak dibinden başlayıp ath seviyesine kadar giden büyük trendi baz aldığımızda düzeltmenin % 50 civarında gerçekleştiğini görüyoruz.



Büyük trendin ilk dalgasından sonra gelen geniş konsolidasyon bölgesinin dibini baz alarak ath seviyesine kadar olan mesafeyi değerlendirecek olursak biraz aşağı yönlü sarkma olmuş olsa da düzeltmenin fibo 0,618 bölgesine yakın bir bölgede olduğunu görüyoruz.




Hem büyük trendin ath'ından % 50 geri çekilme bölgesi, hem ilk konsolidasyonun dibinden ath'ına kadar olan mesafeden 2/3'e yakın bir geri çekilme, hem en son hareketin konsolidasyon range'inin üst direnç seviyesine değmesi bakımından aslında buranın bir confluence bölgesi olduğunu iddia edebiliriz. Tepki verir vermez, onu önceden bilemeyiz elbette. Ancak fiyatını takip etmekte fayda olan kıymetli bir şirket ile karşı karşıyayız. Ancak olası destek bölgelerinin esneme kabiliyetinin ne kadar olabileceğine de iyi karar vermek lazım. Geçmişte büyük direnç bölgelerini desteğe çevirdiği alanlar mevcut.

Ben şahsen kontrollü bir şekilde, biraz da zamana yayarak, portföyün bir kısmını buna ayırma fikrine pek de soğuk bakmıyorum.

Tamamen subjektif yorumlar ve değerlendirmeler olup herhangi bir yatırım tavsiyesi içermez.

[deva-i dert]

Tabi Boston Scientific Corp'un yanında aynı alanda çalışan rakiplerini de analiz etmekte fayda var. Aynı alanda faaliyet gösteren ve market cap'i en büyük 15 şirketi ve bazı temel rasyolarını burada paylaşıyorum:



Aralarında BSX'ten hem temel hem fiyatın yeri bakımından kısa vadede daha cazip olanlar mevcut olabilir. Zaman olursa bir ara onlara da bakarız.

Not 1: All Time High, All Time Low, 52 Week High ve 52 Week Low olarak gösterilen değerler fiyatın onlara göre nerede olduğunu anlatan değerler.

Not 2: Target Price diye verilen değer analistlerin belirlemiş olduğu hedef fiyatların aritmetik ortalamasını yansıtıyor.

Not 3: Sıralamayı market cap'ine göre en büyükten aşağı doğru yaptım.

[Oblo]

Tabi Boston Scientific Corp'un yanında aynı alanda çalışan rakiplerini de analiz etmekte fayda var. Aynı alanda faaliyet gösteren ve market cap'i en büyük 15 şirketi ve bazı temel rasyolarını burada paylaşıyorum:



Aralarında BSX'ten hem temel hem fiyatın yeri bakımından kısa daha cazip olanlar mevcut olabilir. zaman olursa bir ara onlara da bakarız.

Not 1: All Time High, All Time Low, 52 Week High ve 52 Week Low olarak gösterilen değerler fiyatın onlara göre nerede olduğunu anlatan değerler.

Not 2: Target Price diye verilen değer analistlerin belirlemiş olduğu hedef fiyatların aritmetik ortalamasını yansıtıyor.

Not 3: Sıralamayı markep cap'ine göre en büyükten aşağı doğru yaptım.

MASI dışında hemen hepsi Ocak-Şubat aylarında tepe yapıp, ciddi geri çekilmiş.
"Trump'ın ilaç meselesindeki fiyat baskısı" eski haber ve bu şirketlerin hemen hiçbirini etkilemez.
Bu sektördeki fiyat değişiminin nedeni nedir acaba?

[deva-i dert]

Yukarıda ABD borsalarında sektörel ya da tema bazlı hareketlerin yıl başından bu yana olan performansının grafiği var.

Ben biraz contrarian tarafta olduğum için zaten gitmiş/fiyatlanmış olanların arkasından koşmak yerine mevcut performansa ayak uyduramamış, hatta diğerleri giderken dayak yemiş olanlar içerisinden bu dayağı hak etmediklerini düşündüklerimin peşine düşüyorum. Timing iyi yapılabildiği sürece, kısa vadede çoğunlukla mutlu edici sonuçlara bu şekilde ulaşabiliyorum. Zira borsalarda mutlaka sektörel rotasyonlar söz konusu oluyor.

Yukardaki grafiklerde de görüldüğü üzere yıl başından bu yana görece açık ara en geride kalmış hatta dayak yemiş tema 'medical' teması.

Ne oldu? Medikal sektöre ihtiyaç mı ortadan kalktı bir anda? İnsanlar çok sağlıklı yaşamaya başlayıp hasta olmaktan ya da tedaviye, ameliyata ihtiyaç duymaktan kendini korumaya mı başladı da medikal cihazlara ve ürünlere olan ihtiyaç azaldı? Yaşlanan nüfus bir anda kayboldu da, daha az sorunlu ve yaş ortalaması daha genç ve tedaviye ve medikal ürün ve cihazlara olan ihtiyacı daha düşük bir nüfusla mı karşı karşıya kaldık? Daha az hastaneye, daha az tıbbi cihaz ve ürüne ihtiyacı olduğu fikri mi gelişti bir anda?

Bu soruların cevabının hayır olduğunu biliyoruz. Ancak buradan medikal temanın ucuz olduğu anlamı mı çıkar? Hayır. Belki sektörel anlamda daha öncesinde çok aşırı fiyatlanmış ve bu nedenle geri çekilmeler yaşanıyor olabilir mi? Bu da ihtimal dahilinde.

O nedenle genelleme yapmaktan ziyade temaları, sektörleri daha detaylı incelemekte ve hatta şirketler özelinde hangi şirket aşırı fiyatlanmış, hangi şirket alınabilir seviyelere kadar düzeltme yapmış bağlamında değerlendirmeler yapmakta fayda var.

[deva-i dert]

MASI dışında hemen hepsi Ocak-Şubat aylarında tepe yapıp, ciddi geri çekilmiş.
"Trump'ın ilaç meselesindeki fiyat baskısı" eski haber ve bu şirketlerin hemen hiçbirini etkilemez.
Bu sektördeki fiyat değişiminin nedeni nedir acaba?

Trump'ın ilaç fiyatları konusunda üretmeye çalıştığı baskı genel olarak pharma şirketlerini daha çok etkileme özelliğine sahip. Ancak sağlık sektörü geneli de bir şekilde bundan dayak yemiş durumda. Hem medikal teknoloji şirketleri (tıbbi ürün ve cihaz üreticileri, dağıtıcıları), hem sağlık hizmetleri veren hastaneler fiyatlamalarda 52 haftalık zirvelerinden epey geri çekilmiş posizyondalar. Mesela geçenlerde portföyüme dahil ettiğim UHS de bunlardan birisi. Bana göre UHS fiyatlama açısından (temel anlamda) çok cazip bir yerde. Teknik olarak, çok kısa vade bağlamında yeri tartışılabilir elbette. Şirketin satışlarında ya da kârlarında ya da marjlarında bir gerileme sözkonusu değil. Mevsimsel olarak belli alanlarda daralmalar, belli alanlarda genişlemeler olabiliyor hastanecilik sektöründe. Ancak ABD halkının genel yapısını dikkate aldığımızda çok sağlıklı ve hastanelere, medikal teknolojiye çok da ihtiyaç duymayan bir yapıdan söz edemeyiz. Kaldı ki medikal teknoloji üreticileri sadece ABD pazarına hitap etmiyor, ülkemiz de dahil küresel ölçekte müşterileri olan şirketler. her sektörde olduğu gibi rekabet bu sektörde de mevcut, bu da hayatın doğal akışına uygun bir durum.

Ben bu şirketlerin önemli bir kısmının yukarı yönlü tepkiler verme zamanının fazla uzak olmadığını düşünüyorum. Fiyat tepkisinin dalga boyu belki yüksek olmayabilir, belki bir müddet dip konsolidasyonu söz konusu olabilir, V tipi bir toparlanma yerine. Ancak geri çekilmenin boyutu biraz abartı geldi bana.

[Oblo]

Trump'ın ilaç fiyatları konusunda üretmeye çalıştığı baskı genel olarak pharma şirketlerini daha çok etkileme özelliğine sahip. Ancak sağlık sektörü geneli de bir şekilde bundan dayak yemiş durumda. Hem medikal teknoloji şirketleri (tıbbi ürün ve cihaz üreticileri, dağıtıcıları), hem sağlık hizmetleri veren hastaneler fiyatlamalarda 52 haftalık zirvelerinden epey geri çekilmiş posizyondalar. Mesela geçenlerde portföyüme dahil ettiğim UHS de bunlardan birisi. Bana göre UHS fiyatlama açısından (temel anlamda) çok cazip bir yerde. Teknik olarak, çok kısa vade bağlamında yeri tartışılabilir elbette. Şirketin satışlarında ya da kârlarında ya da marjlarında bir gerileme sözkonusu değil. Mevsimsel olarak belli alanlarda daralmalar, belli alanlarda genişlemeler olabiliyor hastanecilik sektöründe. Ancak ABD halkının genel yapısını dikkate aldığımızda çok sağlıklı ve hastanelere, medikal teknolojiye çok da ihtiyaç duymayan bir yapıdan söz edemeyiz. Kaldı ki medikal teknoloji üreticileri sadece ABD pazarına hitap etmiyor, ülkemiz de dahil küresel ölçekte müşterileri olan şirketler. her sektörde olduğu gibi rekabet bu sektörde de mevcut, bu da hayatın doğal akışına uygun bir durum.

Ben bu şirketlerin önemli bir kısmının yukarı yönlü tepkiler verme zamanının fazla uzak olmadığını düşünüyorum. Fiyat tepkisinin dalga boyu belki yüksek olmayabilir, belki bir müddet dip konsolidasyonu söz konusu olabilir, V tipi bir toparlanma yerine. Ancak geri çekilmenin boyutu biraz abartı geldi bana.

Özellikle UHS konusunda ben de ikna olmuş durumdayım. 4 saatlik periyoda kadar yayıldı PU(Pozitif Uyumsuzluk) göstergelerde.
Fiyat da gayet cazip yerlerde geziniyor. Olası kötü senaryoda dahi aşağı marjın sınırlı olduğunu düşünüyorum.
Bunu da ekledim takip listeme.