Yurtdışı Hisse Senedi Borsaları

[deva-i dert]

Her hareket eşit ölçekli görünsün diye tüm fiyat grafiğini logaritmik olarak inceledim. Ne Covid krizinde, ne 2008 krizinde böyle tek hamlede ve bu diklikte şelale düşüşü olmamış. Bir tek 2000 yılının sonuna doğru sert bir düşüş var o da dotcom krizi zamanı tüm borsalar çok sert bir şekilde yıkıma uğramıştı.

Bu sert düşüşün temel bir açıklaması yok ise bu bir kısa vadeli karşıt yatırım fırsatı olabilir!! Ben henüz bunu izah edecek bir açıklama getiremedim kendime.

Yatırım tavsiyesi içermez!!

[deva-i dert]

Tractor Supply Co. ile ilgili güzel bir video'nun transkriptini buraya koyuyorum, fena bir anlatım ve analiz olmamış.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Şu anda Tractor Supply Company ile ilgili devasa bir değerleme kopukluğu yaşanıyor. Tarihsel olarak bu hisse, tüm perakende sektörü içerisindeki en güvenilir servet büyütücülerden biri oldu. Gerçekten onlarca yıl boyunca "Life Out Here" diye tanımlanan kırsal yaşam demografisini fiilen domine ettiler. Bu yüzden şu anda elimizde çok temel bir gerilim var: Onlarca yıldır güçlü şekilde çalışan kırsal perakende tekel modeli ile piyasadaki ani, sert, neredeyse şiddetli panik arasında bir çatışma yaşanıyor.

Yıllardır şirket 2.500'den fazla mağaza işletiyor ve sessizce öyle bir lojistik ve demografik hendek (moat) oluşturdu ki, bunu Amazon gibi devler bile aşmakta zorlanıyor. Sonuçta kimse Amazon Prime üzerinden 300 pound ağırlığındaki bir silah kasasını ya da sıfır dönüşlü bir çim biçme makinesini sipariş edip, ertesi gün zarar edilmeden teslim edilmesini bekleyemez. Tractor Supply bunu çözmüş durumda. Buna rağmen Wall Street şu anda şirketi sanki yapısal olarak bozulmuş bir iş modeliymiş gibi fiyatlıyor. Piyasa temel bir şeyin kırıldığına inanıyor. Peki durum gerçekten öyle mi?

Bugün şirketin ekonomik motorunda tam olarak ne olduğunu, piyasanın neden bu kadar korktuğunu ve bunun kalıcı yapısal bir çöküşün başlangıcı mı yoksa önümüzdeki 10 yılın satın alma fırsatı mı olduğunu çözümleyeceğiz.

Yaklaşık %12. Tractor Supply hisseleri, 2026 birinci çeyrek sonuçlarının ardından tek bir günde bu kadar düştü ve 52 haftanın yeni dip seviyesi olan 35.26 dolara kadar geriledi. (7 Mayıs 2026 tarihi kapanışı itibariyle bu düşüş yaklaşık % 30'ları buldu. Fiyat zirvesinden ise % 50 civarı aşağıda) Şimdi, spekülatif bir teknoloji hissesinde %12'lik düşüş sıradan kötü bir salı günü sayılabilir. Ama bu geçmişe sahip bir şirket için, yavaş büyüyen, istikrarlı, son derece defansif bir kırsal perakendeci için, günlük %12'lik silinme sismik bir olaydır, bir depremdir.

Wall Street'te bu kadar sert düşüşler küçük bir kâr kaçırma nedeniyle yaşanmaz. Bu, piyasa anlatısının kırıldığı anlamına gelir. Ve bu da bizi videonun merkezindeki gizeme götürüyor: Piyasa neden tarihsel olarak resesyona dayanıklı bu bileşik büyüme makinesini acımasızca cezalandırıyor? Wall Street iş modelinde ölümcül bir kusur mu görüyor? Yoksa algoritmalar ve momentum trader'ları geçici döngüsel bir zayıflığı aşırı mı fiyatlıyor? Bu sert düşüşün büyük bir uyarı işareti mi yoksa belki onlarca yıl görülmeyecek yanlış bir fiyatlama mı olduğunu anlamak için önce bu şirketin nakit üreten temel makinesini anlamamız gerekiyor.

Birinci bölüm: Ekonomik Hendek ve Motor.

Son düşüşü analiz etmeden önce iş modelinin özünü kavramalıyız. Tractor Supply'ı gerçekten anlamak için bunun sadece bir nalbur mağazası olmadığını görmek gerekiyor. Ve kesinlikle tipik bir büyük kutu perakendeci de değil. Onlar Amerikan kırsal topluluğunun ana altyapı ve yaşam tarzı sağlayıcısı. Hobi çiftçilerine, çiftlik sahiplerine, sera sahiplerine ve kırsal ev sahiplerine hizmet ediyorlar; yani toprağı ve hayvanları hobi veya geçim amacıyla kullanan tüm insanlara.

Şirketin tarihsel dayanıklılığının sırrı çok spesifik bir talep profilinde yatıyor. Tractor Supply gelirlerinin %75'i "CUE" ürünlerinden geliyor: Consumable (tüketilebilirler), usable (kullanılabilirler) ve edible (yenilebilirler). Burada 50 pound ağırlığındaki hayvan yemlerinden, büyük gübre paketlerine, atlardan evcil hayvanların yatak malzemelerine kadar tamamen ihtiyaç bazlı ürünlerden bahsediyoruz. Makro ekonomi daralsa ve enflasyon artsa bile tüketici Best Buy'dan yeni bir 75 inç televizyon alma kararını erteleyebilir. Ama atlarınızı, tavuklarınızı ya da köpeklerinizi beslemeyi erteleyemezsiniz. Hayvanlarınıza "bu çeyrek aç kalın" diyemezsiniz. Şirketin temel operasyonel girdilere yoğunlaşması ona son derece güçlü bir defansif istikrar ve sürekli mağaza trafiği sağlıyor. Kalan %25'lik kısım ise yüksek marjlı mevsimsel ürünlerden oluşuyor: Çim biçme makineleri, ısıtma ekipmanları ve ağır iş kıyafetleri filan gibi.

Buradaki en ilginç noktalardan biri yönetimin gördüğü devasa büyüme alanı. "Life Out Here 2030" stratejisi kapsamında şirket TAM (total addressable market - toplam hitap edilebilir pazar)'ını agresif biçimde 180 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor. Bu rakam sadece birkaç yıl önce 2020'de 110 milyar dolar olarak tahmin ediliyordu. Peki olgun bir perakendeci bir anda nasıl 70 milyar dolarlık yeni bir pazar buluyor? Cevap: Komşu kategorilere genişleme. Örneğin yakın dönemde yaptıkları Allivet satın alması sayesinde tekrar eden, gelir üreten evcil hayvan reçeteleri pazarına girdiler. Ayrıca kırsal olmayan, ama şehirlerde geniş bahçeli evlerde yaşayan müşterilere de yöneliyorlar; örneğin 2 dönüm araziye ve birkaç arka bahçe tavuğuna sahip tüketicilere.

Uzun vadeli boğa tezinin özü şu: 2025 yılında yaklaşık 15,5 milyar dolar gelir üretmelerine rağmen Tractor Supply şu anda genişletilmiş pazarın yalnızca %7-8'ine sahip. Yönetim nihai olarak 3000 mağazalık bir yapıya ulaşmayı hedefliyor. Ama deneyimli yatırımcıların bildiği gibi, büyük bir TAM (total addressable market - toplam hitap edilebilir pazar) tek başına hiçbir şey ifade etmez. Onu koruyacak bir hendek gerekir.

Tractor Supply çok katmanlı bir kale inşa etmiş durumda.

İlk olarak marka eko-sistemi. "Neighbors Club" sadakat programının 38 milyon üyesi var ve daha da önemlisi bu üyelere yapılan satışlar toplam satışların %80'ini oluşturuyor. Bu şirkete rakiplerinin kopyalayamayacağı veri tabanlı bir müşteri ilişkisi sağlıyor.

İkinci olarak lojistik bariyer geliyor ki, belki de en gizli, ama en güçlü varlıkları bu. Şirket büyük ve ağır ürünleri taşımak için sıfırdan inşa edilmiş 11 bölgesel dağıtım merkezi işletiyor. Burada dev çelik çit panelleri, silah kasaları ve sıfır dönüşlü çim biçme makinelerinden bahsediyoruz. Sadece e-ticaret yapan firmalar bu tür büyük ve ağır ürünleri standart kargo ağlarıyla taşırken ciddi zarar ediyor. Tractor Supply ise bunun birim ekonomisini çözmüş durumda.

Üçüncü unsur ise coğrafi izolasyon. Mağazaları 10.000-50.000 nüfuslu küçük şehirlere ve kasabalara konumlandırarak yerel doğal tekeller oluşturuyorlar. Çünkü bu küçük şehir ve kasabalarda Tractor Supply mağaza açtıktan sonra geriye Home Depot veya Lowe's gibi rakiplerin milyonlarca dolar harcayıp mağaza açmasını haklı çıkaracak yeterli pazar payı kalmıyor.

İkinci bölüm: Piyasanın Merkezi Çatışması.

Eğer ekonomik hendek bu kadar geniş ve gelirler bu kadar defansifse, Wall Street tam olarak neden korkuyor? Sorun 2026'nın ilk çeyreğinde hızla ortaya çıktı. Korkunun kaynağı yatırımcıların 10 yılı aşkın süredir garanti gördüğü bir metriğin bozulmasıydı: Öngörülebilir ve yüksek frekanslı büyüme.

Wall Street ilk çeyrek için karşılaştırılabilir mağaza satışlarında %1,6 büyüme bekliyordu. Bunun yerine şirket %0,5 daralma açıkladı. Ama asıl korkutucu veri bu değildi. Gerçek korku üreten şey metrik işlem sayılarındaki %1'lik düşüştü. Müşteriler mağaza başına biraz daha fazla harcıyordu; ortalama sepet büyüklüğü %1,6 arttı. Ama mağazalara daha az geliyorlardı. Wall Street psikolojisini anlamak gerekiyor. Hayvan yemi ve kırsal ürünlerin tekrar eden alımlarına dayanan bir iş modelinde fiziksel mağaza trafiğinin düşmesi en büyük kırmızı bayraktır. Çünkü bu alışkanlığın kırıldığı anlamına gelir. Hobi çiftçisi iki haftada bir tavuk yemi almaya gelmeyi bırakırsa, kasaya giderken aldığı yüksek marjlı montları ve aletleri de almamaya başlar.

Daha derine inildiğinde spesifik bir sorun daha ortaya çıkıyor: Evcil hayvan kategorisi. Tractor Supply tarihsel olarak büyük cins köpek müşterilerinde çok güçlüydü. Geleneksel model basitti: Müşteri mağazaya gider, 50 pound ağırlığındaki kuru mamayı aracına yükler ve eve dönerdi. Ama son yıllarda piyasa agresif biçimde premium ve taze evcil hayvan mamalarına kaydı. Şirket bu alanda geri kaldı. Yüzlerce mağazaya endüstriyel soğutucu kurmak çok pahalı ve operasyonel olarak oldukça zor. Bu geçişte yavaş kaldıkları için Chewy online siparişleri kaptı, premium evcil hayvan mağazaları ise fiziksel müşteri trafiğini aldı. Böylece sadık müşteriler premium harcamalarını başka yerlere kaydırmaya başladı.

Üçüncü bölüm: Sert Finansal Gerçeklik.

21 Nisan 2026'da şirket Q1 sonuçlarını açıkladı ve hasar hem gelir, hem kâr tarafında netti. Çeyreklik net satışlar 3,59 milyar dolar geldi; beklenti ise 3,64 milyar dolardı. Çeyreklik hisse başı kâr 31 cent oldu; beklenti ise 35 centti. Çeyreklik faaliyet kârı % 6,3 düşerek 233,4 milyon dolara geriledi. Çeyreklik net kâr ise yıllık bazda % 8,3 düşüşle 164,5 milyon dolara geriledi. Premium bir perakendecide böyle sapmalar gördüğünüzde çarpan daralmasının canlı örneğini izliyorsunuz demektir. Piyasa artık şirketi "mükemmel büyüme" üzerinden fiyatlamayı bıraktı ve çarpanlar çöktü.

Ama başlık rakamlarının ötesine geçince ilginç bir durum ortaya çıkıyor: Brüt marj % 36,2 seviyesinde tamamen sabit kaldı. Günlük düşük fiyat stratejileri sayesinde yüksek nakliye maliyetleri ve tarifeler telafi edildi. Yani temel ürün ekonomisi hâlâ çok sağlam. Asıl sorun SG&A (Sales, General & Administrative) giderlerindeydi. Satış, genel ve yönetim giderleri 70 baz puan artarak satışların % 29,7'sine çıktı. Peki neden? Çünkü şirket agresif biçimde yeni mağaza açmaya devam etti. Sadece ilk çeyrekte 40 yeni mağaza açıldı. Yönetim kısa vadeli marj baskısını kabul ederek uzun vadeli fiziksel altyapı kuruyor.

Bu noktada soru şu: Bu bir kibir mi? Yoksa rakipler geri çekilirken ucuz ticari gayrimenkul fırsatlarını değerlendiren ileri görüşlü bir strateji mi?

En dikkat çekici nokta ise CEO Hal Lawton ve ekibinin tüm zorluklara rağmen yıllık rehberliği/tahmini korumasıydı. Yönetim 2026 tam yıl karşılaştırılabilir satış büyümesinin yeniden pozitife dönerek %1-3 arasında olmasını bekliyor. Toplam satış hedefi 16,45 milyar dolara kadar çıkıyor ve faaliyet marjı hedefi %9,3-9,6 arasında korunuyor. Bu büyük bir operasyonel kumar. Yönetim 700 mağazada uygulanacak taze evcil hayvan soğutma sistemlerinin kategorideki kanamayı durduracağına inanıyor. Bunun için yüksek sermaye harcaması ve kusursuz operasyon gerekiyor. Ayrıca yüksek marjlı bahar sezonu satışlarının yılın ikinci yarısında büyük iyileşme üreteceğine güveniyorlar. Eğer şirket Q2'de bu rehberliği/tahmini tutturamazsa piyasanın cezası çok daha sert olabilir.

Dördüncü bölüm: Niteliksel İş Skoru.

Şirketin genel niteliksel puanı 10 üzerinden 8,1 gibi oldukça güçlü bir seviyede. Bu, hisse çöküşüyle ilginç bir paradoks oluşturuyor.
Analist duyarlılığı çökmüş durumda; skor 5/10. Birçok büyük kurum hedef fiyatlarını düşürdü. Jefferies hedefi 51 dolara, Morgan Stanley ise 45 dolara çekti. Ama sermaye tahsisi skoru 10/10. Çünkü şirket güçlü serbest nakit akışı üretiyor ve yönetim bunu disiplinli biçimde kullanıyor. Her yıl yaklaşık 1 milyar dolar hisse geri alımı yapıyorlar, borcu kontrollü yönetiyorlar ve satın almaları çekirdek iş modeline uyumlu şekilde gerçekleştiriyorlar. İş modelinin yaşayabilirliği ve yönetim kalitesi de 9/10 seviyesinde. Temel nakit üretim motoru hâlâ güçlü. Kırılan şey daha çok Wall Street'in kısa vadeli algısı.

Beşinci bölüm: Önümüzdeki Senaryo.

Bu kadar sert düşüş sonrası fiyat baz alınarak yapılan modellemede ciddi bir risk-getiri asimetrisi görülüyor. Baz senaryoda, ki buna %55 olasılık veriliyor, hisse 64,20 dolara çıkıyor, kötü senaryoda bile hisse yaklaşık 37,80 dolarda kalıyor; iyimser senaryoda ise hisse 88,50 dolara gidiyor. Yani aşağı yön görece sınırlı görünürken, yukarı yön oldukça büyük görünüyor. Çünkü şirketin varlık yapısı ve temettü/geri alım programları fiyata önemli bir taban oluşturuyor. Ancak bu iyimser senaryonun gerçekleşmesi için şirketin gelirini geçmişte olduğu gibi istikrarlı bir şekilde artırması gerekiyor. Taze evcil hayvan kategorisindeki dönüşümün başarılı olması, son kilometre teslimat ağının ölçeklenmesi ve faaliyet marjlarının %10,6'ya yükselmesi gerekiyor. Eğer bunlar başarılırsa piyasa hisseye yeniden yüksek çarpan verebilir. Kötü senaryoda ise e-ticaret ve büyük rakipler marjları %8,5'e kadar sıkıştırıyor, büyüme %2,5'e düşüyor ve piyasa şirketi artık büyüme şirketi değil, olgun bir perakendeci olarak fiyatlıyor.

Altıncı bölüm: Riskler ve Sonuç.

Önümüzdeki 6 ay içinde izlenmesi gereken üç önemli kırmızı bayrak var:

Birincisi, işlem sayılarında art arda üç çeyrek düşüş yaşanması. Eğer Q2 ve Q3 de negatif gelirse, müşteri alışkanlıklarının kalıcı olarak değiştiği anlamına gelebilir.

İkincisi, faaliyet marjı hedefinin aşağı çekilmesi. Bu şirketin fiyatlama gücünü kaybettiğini gösterebilir.

Üçüncüsü ise son kilometre lojistik ağı. Şirket ağır ürünleri teslim etmek için 375 bölgesel teslimat merkezi oluşturuyor. Son kilometre teslimatı son derece zor ve pahalı bir iş. Hacimler yeterince büyümezse bu altyapı yıllarca kârlılığı baskılayabilir.

Makro tarafta ise gümrük tarifeleri ve kırsal tüketicinin bütçesi önemli riskler. Şirket satışlarının %10,6'sını doğrudan ithal ürünlerden elde ediyor. Ama daha önemlisi yerli tedarikçiler de ithal çelik gibi girdilere bağlı. Yakıt ve gıda enflasyonu kırsal tüketiciyi daha fazla sıkıştırıyor. Böyle dönemlerde temel yem satışları devam eder ama yüksek marjlı ürünler - pahalı çim biçme makineleri, premium iş kıyafetleri ve eğlence ürünleri - hızla düşebilir.

Geçmiş yıllarda bir çok olumsuzluklara rağmen şirket üst üste 17 yıldır temettüsünü artırdı. Bu çok önemli bir dayanıklılık göstergesi. Yönetim geçmişte ekonomik krizleri, tedarik zinciri sorunlarını ve e-ticaret rekabetini atlattı.

Sonuç olarak Tractor Supply hikâyesi şu şekilde özetlenebilir: Genişleyen bir ekonomik hendek ile daralan bir döngü arasındaki savaş. Kısa vadeli ekonomik döngü müşteri trafiğini baskılıyor. Evcil hayvan kategorisindeki geçiş süreci geçici marj baskısı üretiyor. Ama uzun vadede "Life Out Here" hendeği genişlemeye devam ediyor. Toplam hitap edilebilir pazar büyüyor, fiziksel ağ genişliyor ve büyük-ağır ürün lojistiğinde şirketin avantajı sürüyor. Wall Street şu anda hisseyi kalıcı bir bozulma yaşanıyormuş gibi fiyatlıyor. Ama şirketin temel nakit üretim motoru hâlâ kırılmış görünmüyor.

[deva-i dert]

Takip listemde olan ya da bir şekilde önüme denk gelen hisselerin belki % 90'ı bilanço açıklanma (earnings date) tarihi sonrası negatif tepki verdi. Hatta bazıları hem eps hem de revenue açısından beklentileri aşmalarına rağmen piyasa bunlara pek kulak asmadı. Bunların en az yarısı % 20-25'i aşan geri çekilmeler yaşadı. Son zamanlarda bilanço sonrası tek günde ya da bir kaç gün içerisinde % 50'yi bulan geri çekilmelere de sıklıkla şahit oldum.

Sadece kendi izlenimlerim olan bu durum bile benim için ABD borsalarında bilanço günü (earnings date)'ne mal ile girmenin çok riskli olduğunu ispat etmeye yeterli.

Pozisyon açarken

1) temettü tarihi çok yakın olan
2) earnings date'i çok yakın olan

hisselere girmiyorum. Bunları Tradingview grafiğinde temettüleri 'D', bilanço tarihini de 'E' sembolü ile görebilirsiniz. Ancak Tradingview zaman zaman ufak hatalara ya da sapmalara sebebiyet verdiği için stock screener'lardan bunları teyid edebilirsiniz. Finviz ve Market Chamelon bu iki tarihi teyid için bedava olarak kolaylıkla kullanabileceğiniz stock screener'lar. Paralı aboneliğiniz varsa Deepvue da bu konuda oldukça kolaylık sağlıyor. Ayrıca NYSE ve NASDAQ'ın kendi web sitelerinde de bilanço açıklanma günleri yayınlanıyor, ancak temettü tarihlerinin açıklandığından çok emin değilim.

Pozisyon açmadan önce mutlaka bu ikisini kontrol etmek benim için önemli. Siz siz olun negatif sürprizlerle karşılaşmak istemiyorsanız siz de bu tarihleri dikkate almadan pozisyon açmayın, elinizde mal var ise mümkün olduğu en iyi şekilde bu tarihlere kadar pozisyonlarınıza veda edin.

Bilanço öncesi oldukça riskli olan bu durum bilanço sonrası bazen çok güzel dönüş fırsatlarına da zemin hazırlıyor. Aslında eps, revenue, ebitda verileri iyi olan, guidance'larında negatif bir değişiklik yaşanmayan, ya da gerçek anlamda iyi olmalarına rağmen kısmen piyasa beklentilerinin altında olan, ama piyasanın bir şekilde kıllık yapıp dayak attığı bazı hisseler, eğer öncesindeki fiyatlamalarda çok aşırılıklar yok ise, kısa vadeli alım fırsatları sunabiliyor.

Kimine risk, kimine fırsat bu durumlar.

[deva-i dert]

31,57 ortalama ile TSCO - Tractor Supply Co. hisseleri alımı yaptım. Kısa zamanda bu kadar sert ve aşırı düşüşün temel karşılığı olmadığına ve fiyatın da olası tepki bölgelerinde olduğuna kani olduğum için bu kararı verdim. Düşüşün devam etmesi durumunda ters piramit ya da eşit ağırlıklı ortalama yapmayı planlıyorum. Kısa stop loss kullanmayı düşünmüyorum. Mahcup etmez umarım.

Yatırım Tavsiyesi Değildir.

[deva-i dert]

An itibariyle hisse senetleri için ayırdığım portföyün % 26,9'u hisse senedi, geri kalan kısmı USD ve Euro bazlı nakit pozisyonunda. Portföydeki hisse senetleri LULU, UHS, BSX ve TSCO. Gidişata göre hisse senedi portföyümü artırabilir ya da azaltabilirim.

[deva-i dert]

Geçen yıl ABD'nin en çok sayıda soft drinks (gazlı içecekler) ve kahve marka ağına sahip Keurig Dr Pepper Inc.(KDP) 'in Avrupa'nın ve dünyanın en büyük kahve şirketlerinden birisi olan JDE Peet's N.V.'yi satın alacağını ve sonrasında da soft drinks markalarını ayrı bir şirket, kahve markalarını ayrı bir şirket haline getireceğini ilan etmesi sonrasında yukardaki grafikte sarı elips ile gördüğünüz bölgedeki sert fiyat düşüşü gerçekleşmişti. Ben bu düşüşün aşırı negatif fiyatlanma olduğuna kanaat getirip KDP alımları yapmıştım ve kısa vadede oldukça tatminkar kârlar elde etmiştim. Aslında bir çok alımımda benzer yollar izliyorum. En son LULU, UHS, BSX ve TSCO'daki düşüşün de aşırı negatif fiyatlanma olduğunu düşündüğüm için alımlarımı bu çerçevede yaptım. Bakalım onlarda da benzer tatminkâr sonuçlara erişebilecek miyiz?

Yatırım tavsiyesi içermez.

[deva-i dert]

İlk ortalama alış maliyetimden % 5 civarı geri çekilen Boston Scientific Corp (BSX) hisselerimi 2 katına çıkardım. Bu işlem sonrasında hisse senedi için ayırdığım portföyde hisse senedi oranım % 33,73'e yükselmiş oldu. Geri kalan kısmı USD ve Euro nakitten oluşuyor.

An itibariyle hisse senedi ağırlığım kabaca

LULU - X
UHS - X
TSCO - X
BSX - 2X

olacak şekilde.

Hisse senedi ağırlığımı pozisyonlarımdaki ve piyasadaki ve önüme çıkacak potansiyel aday hisselerdeki genel gidişata göre artırıp azaltabilirim.