Yurtdışı Hisse Senedi Borsaları

[yelpaze]

Bu şirket özelindeki finansal sağlık testi BIST'teki şirketlerde yapılsa BIST'in en az 3/4'ü çöp derecesinde fiyatlanır ve BIST geneli fiyatlama 14.000 seviyelerinde değil 5.000 seviyelerinde filan olurdu. Mesela bu şirketi BIST'e koysak aynı verilerle zirvesinden en fazla % 20 aşağılarda filan olurdu ve son bilançodaki değişim en fazla belki bir taban getirirdi. Hangisi daha gerçekçi fiyatlama cidden tartışılır. Ben her ikisini de, birisi fazla iyimser, birisi fazla kötümser olması durumuyla aşırı buluyorum. BIST'te şirketlere bedelli sermaye artırımı kanalı sürekli açık tutulduğu için, piyasa şirketlerin ortaklar tarafından nakit enjekte edilerek bir şekilde toplarlanma ihtimali olduğunu da düşünüyor olmalı. ABD tarafında durum bu kadar pozitifi seyretmiyor ve fiyatlamalarda aşırı tepkiler sözkonusu. Bu yukarı yönlü fiyatlamalarda da sözkonusu. Bir bilançonun beklenti üstü iyi gelmesi ya da şirkette olumlu bir yapısal değişiklik bir kaç gün içerisinde % 100'leri aşan bir fiyatlamaya da neden olabiliyor. Sanki şirketin mucizevi bir dönüşüme imza atması gibi hayaller fiyatlanabiliyor bir anda. Hatta daha ekstrem durumlar da var, ancak onlar biraz daha istisnai (özellikle bioteknnoloji şirketlerinde olanlar). Ben bunları çok gerçekçi bulmuyorum. Ancak piyasa burada böyle ve bu nedenle sürekli bilanço tarihi riskine işaret ediyorum ve bilanço açaıklanacağı gün ve sonrasına elinde hisse ile girmenin riskleri üzerinde duruyorum. Bu her zaman % 50 civarı bir negatif fiyatlama olmayabilir, ancak beklenti altı gelen bilanço ya da guidance'larda negatif bir düzeltmenin çoğunlukla % 20-25'leri bulan bir negatif fiyatlamaya neden olduğu da çokça örnekle ispatlanabilir. O riski almaya bence değmez. Çok güvendiğiniz bir şirket bile olsa.

Hocam Bisti karıştırma şimdi, burada konu çok farklı yerlere gider
Bizim borsanın ucuz olduğu konusunda net bir mutabakat var yatırımcı ve danışmanlar nezdinde bunun sebebi şirketlerin finansal performanslarından ziyade göz ardı edilen risklerle ilgili. Türkiye içinde yaşıyorsanız bu borsa kendi sınıfında alternatifsiz bir araç olarak bile belli bir değer oluşturur ama dışarıdan bakan bir yabancı sizin dediğiniz iskontoyu bile almayacak kadar riskli görebilir ülkeyi. Ülkenin fonlarının üretime, yatırıma, teknolojiye yeterince aktarılmadığı koşullarda hisse senetleri likit varlıklar olarak gereğinden fazla talep görüp değerlenebilir. Faiz seviyeleri de buna benzer bir işlev görüyor aslında.

Aşırı çarpık ekonomilerde hisse değerlemelerinden ziyade tüm sistemi felce uğratabilecek sonuçlar konuşulmaya başlanıyor ne yazık ki!

[Oblo]

Hocam Bisti karıştırma şimdi, burada konu çok farklı yerlere gider
Bizim borsanın ucuz olduğu konusunda net bir mutabakat var yatırımcı ve danışmanlar nezdinde bunun sebebi şirketlerin finansal performanslarından ziyade göz ardı edilen risklerle ilgili. Türkiye içinde yaşıyorsanız bu borsa kendi sınıfında alternatifsiz bir araç olarak bile belli bir değer oluşturur ama dışarıdan bakan bir yabancı sizin dediğiniz iskontoyu bile almayacak kadar riskli görebilir ülkeyi. Ülkenin fonlarının üretime, yatırıma, teknolojiye yeterince aktarılmadığı koşullarda hisse senetleri likit varlıklar olarak gereğinden fazla talep görüp değerlenebilir. Faiz seviyeleri de buna benzer bir işlev görüyor aslında.

Aşırı çarpık ekonomilerde hisse değerlemelerinden ziyade tüm sistemi felce uğratabilecek sonuçlar konuşulmaya başlanıyor ne yazık ki!

Alakasız gelebilir ama...
Geçen sayın TH'nin Ford NASDAQ veya VW ile Froto BIST arasında ilişki kurmaya yönelik bir yazısı vardı. Çarpanları vb. karşılaştıran.
Her ne kadar geleceğe dönük değerlemeler, değerlendirmeler, EV vb. risk faktörleri nedeniyle sektör ve şirketin geleceği olumsuz görünse de...
Genel algıdan söz ediyorum:
Türkiye'de Froto'ya yatırım yapmayacaksanız, hangi şirket yatırım yapılabilir sayılır?

Ayrıca ülkede bireysel yatırımcının ulaşabileceği sermaye piyasası araçları da, dünyadaki kadar çeşitli değil.
Sırf bu nedenle bile BIST senetleri üzerinde karşılaştırmalı bakıldığında, her durumda ülke risklerini göz ardı eden bir primlilik söz konusu.

[deva-i dert]

Genel olarak IT hizmetleri veren şirketlerin geleceği bilinmezliklerle dolu. Yapay zeka yarışından bazıları olumsuz etkilenerek belki de saf dışı kalacaklar. Bazıları işlerini yeniden tanımlamaya, marka bilinirliklerini ve yapay zekaya entegre edilmiş ortak çözümlerini ön plana çıkararak hayatta kalmaya devam edecek ve aralarından bazıları da pozitif ayrışarak piyasadan çekilenlerin bıraktığı boşluğun bir kısmını da kaparak daha büyük hale gelecekler. Doğrudan sektörün içinde olmayan bireysel yatırımcı için ciddi riskler barındıran bir durum bu ve IT hizmetleri veren her şirketi bir şekilde ilgilendiriyor.

Bu durumda bireysel yatırımcı ne yapabilir? Sektör dinamiklerini okuyamama, anlayamama, gördüğünü analiz edememe gibi bir durum söz konusu ise sektörden uzak durulabilir ve herhangi bir şirketinde pozisyon açmaktan kaçınılabilir. Bu ayıp değil. Guru yatırımcı kabul edilen Warren Buffet işin mahiyetini anlamadığı sektörlere girmemeyi prensip haline getirmiş birisiydi. Kısa vadeli yatırımcı ya da trader'lar için bu belki aynı şekilde değerlendirilecek bir durum değil, ancak kısa vadeli ya da trading amaçlı alırken bile orta-uzun vadeli alacakmış gibi seçim yapacak olanların bu konuya dikkat kesilmesinde fayda var. Her ne kadar ABD borsalarının önemli bir yekünunu IT ve ilgili şirketler doldursa da, bireysel yatırımcı bu konuda alternatifsiz değil.

[deva-i dert]

Alakasız gelebilir ama...
Geçen sayın TH'nin Ford NASDAQ veya VW ile Froto BIST arasında ilişki kurmaya yönelik bir yazısı vardı. Çarpanları vb. karşılaştıran.
Her ne kadar geleceğe dönük değerlemeler, değerlendirmeler, EV vb. risk faktörleri nedeniyle sektör ve şirketin geleceği olumsuz görünse de...
Genel algıdan söz ediyorum:
Türkiye'de Froto'ya yatırım yapmayacaksanız, hangi şirket yatırım yapılabilir sayılır?

Ayrıca ülkede bireysel yatırımcının ulaşabileceği sermaye piyasası araçları da, dünyadaki kadar çeşitli değil.
Sırf bu nedenle bile BIST senetleri üzerinde karşılaştırmalı bakıldığında, her durumda ülke risklerini göz ardı eden bir primlilik söz konusu.

Yatırım yapabilme alternatifsizliği konusu BIST'in değerlemeleri açısından önemli bir done. Mesela Japonya'da Benjamin Graham'in net-net tanımına uygun nitelikte çok ucuz hisseler bulabilirken Türkiye'de böyle bir şirketin bulunabilmesi ancak ve ancak 2008 finansal krizinde olduğu gibi çok sert bir çöküşün olması ile ancak mümkün.

O nedenle sayın TH'ın FROTO ile Ford'un ana şirketi de dahil küresel otomotiv şirkelterinin çarpanlarını mukayese etmesi çok da anlamlı olmuyor maalesef. Piyasada nakit biriktiğinde, borsa ilk akla gelenlerden.

Bu arada ben de dahil BIST'in sığlığından ve hacim derinliği olmayışından çokça bahsediyoruz. Ancak bir kaç gündür Almanya borsasına, hem de sadece Xetra'da işlem görenlere odaklı inceleme yaptım ve bizden çok da farklı olmadığını hatta küçük hisselerde bizden daha da sığ olduğunu farketttim. Günü 55 lot işlemle bitiren hisse bile gördüm. Konjonktürel bir sığlık mı çok da emin olamadım. Daha önce DAX 40 hisselerinden bazılarında pozisyon açıp kapadığım için bu durum çok dikkatimi çekmemişti.

[yelpaze]

Şu an dünyanın içinde olduğu süreç tarihte benzeri olmayan bir yıkım gücüne işaret ediyor. Sinyallerini görüyoruz ama insanlar bir süre sonra bunları normal algılama eğiliminde. Yazılım, teknoloji gibi alanlar bir yana markalaşmış, tekelleşmiş, sermayesi sağlam gözüken şirketler bile büyük risk altında olabiliyor ama ülkelerin durumu başka bir konu.

Froto sorusunu gelince, orada TH'nin haklı olduğu noktalar var ve karşı argümanlar da söz konusu. Şirketin gücü hissedar faydasına dönüşebiliyor mu buna odaklanmayı tavsiye ederim. Froto aslında Ford Motor Company'nin pazarına üretim yapan bir yapı, bunu unutmamak lazım.

[deva-i dert]

https://www.youtube.com/watch?v=nb6R...&start_radio=1

[yelpaze]

Yatırım yapabilme alternatifsizliği konusu BIST'in değerlemeleri açısından önemli bir done. Mesela Japonya'da Benjamin Graham'in net-net tanımına uygun nitelikte çok ucuz hisseler bulabilirken Türkiye'de böyle bir şirketin bulunabilmesi ancak ve ancak 2008 finansal krizinde olduğu gibi çok sert bir çöküşün olması ile ancak mümkün. Piyasada nakit biriktiğinde, borsa ilk akla gelenlerden.

Burada enflasyon ve ona karşı korunma güdüsü de etkili olmalı sn. deva-i dert. Çarpıklaşmış bir global finans ortamında her bakımdan çok aşırı derecede çarpıklaşan bir yapıyı analiz etmek için çarpık düşünce sisteminde olmak gerekiyor.

Sıradan bir apartman dairesinin 16 milyon TL'ye (350binUSD) satışa çıkması ve hatta satılmasını nasıl izah edebiliriz? Müstakil bir mülk bile değil, 8-10 yaşlarında, basit bir havuzlu sitede 3 göz daire... Biz değerleme kriteri olarak F/K filan hesaplamaya çalışırken gayri menkul zengini pek çok insan, kendi evlerinin de bu derece değerli olduğu düşüncesinden yola çıkarak ve bu çarpıtılmış gerçeğe güvenerek zaten kolay kazandığı paralarla bir daire daha almaktan sıkıntı duymaz. Aksine sahip olduğu çok sayıda evin aşırı değerini kendi muhakeme dünyasında meşrulaştırarak bir rahatlama bile hisseder. Borsa dünyasında da benzer mekanizmalar vardır mutlaka. Her şey bir yana hisse senetleri emeklilik ve yatırım fonlarının bileşiminde olduklarından ülke refah beklentisine paralele olarak bile talep görebilir. Türkiye'nin mevcut durumunda hisse fiyatlarının bir şekilde yüksek gözüken GSYH ile orantılı hareket etmesi mümkün ancak değerlerin eninde sonunda şirket performanslarıyla da teyit edilmesi gerekecek. Zaten şirket performansları kötüyse GSYH gibi göstergeler de bundan etkilenerek değişecektir.

Burada parantez açılması gereken en önemli konulardan biri ABD'nin siyasi yönetim zihniyetinin sonuçları. Belli çıkarlar doğrultusunda alıştığımız kuralların ve standartların altında olan ülkeleri destekleyebilen ve onların hatalı yönetim anlayışlarını yüzdürmelerine yardım eden bir yaklaşım söz konusu. Bunun farkında olan bazı zayıf ülkelerin siyasetçileri de TV şovu yapan ABD yönetimine yağ çekerek kendi gemisini yüzdürüyor böylece risklerin fiyatlara yansıması geciktiriliyor.