Ýþte Hürriyet gazetesi yazarý Noyan Doðan'ýn bugünkü yazýsý...
Bireysel Emeklilik Sistemi’ne (BES) otomatik katýlým uygulamasý, 2003 yýlýndan bu yana süren ve ‘gönüllü sistem’ diye adlandýrýlan BES’i olumsuz etkiledi. Daha açýk bir anlatýmla; BES, BES’i vurdu. Detaya girmeden önce, bireysel emeklilik hakkýnda kýsa bir bilgi vereyim. Çünkü iki ayrý sistem olduðundan kafa karýþýklýðý yaþanýyor.
Hem ülkenin tasarruflarýna katký saðlamak hem de bireyleri tasarrufa teþvik etmek amacýyla 15 yýl önce, 2003 yýlýnda, bireysel emeklilik uygulamasý baþlatýldý ve sisteme giren kiþilere aylýk yatýrdýklarý katký paylarýný vergiden düþebilme imkaný tanýndý. Yani, vergi teþviki saðlandý. 2013’te ise sistemde köklü deðiþikliðe gidilerek, yüzde 25 devlet katkýsý uygulamasýna geçildi. Böylece çalýþan çalýþmayan, emekli, ev hanýmý BES’e giren herkese devlet yüzde 25 katký yapmaya baþladý. Ýþte bu uygulama, bireysel emekliliðe talebi kelimenin tam anlamýyla patlattý. Öyle ki, 2013’te, sisteme girenlerin sayýsý yüzde 35’e yakýn artarak, 4 milyonu geçti. Devlet katký sayesinde de 2013’ten itibaren de yýllýk 1 milyon kiþi sisteme giriþ yaptý.
OTOMATÝK BES ETKÝSÝ
2017 yýlýnda ise bireysel emeklilikte yeni bir reforma daha gidildi ve 45 yaþ altý tüm çalýþanlarýn, iþverenleri tarafýndan BES’e alýnmasýný saðlayan otomatik katýlým uygulamasý baþladý. Böylece birbirine benzese de iki farklý bireysel emeklilik sistemi oluþturuldu. 2003’ten beri devam edene ‘gönüllü BES’, 2017’de baþlayana da ‘otomatik BES’ adý verildi.
Otomatik katýlým tüm çalýþanlarý, dolayýsýyla da 14 milyondan fazla kiþiyi ilgilendirdi-ðinden geçen yýlýn baþýndan itibaren gündeme oturdu. Otomatik BES, çalýþanlarýn sistemden çýkýþýyla da gündemden düþmedi. 2017’nin baþýndan itibaren bugüne kadar 12 milyondan fazla çalýþan iþverenleri tarafýndan otomatik BES’e dahil edildi, ancak bunlarýn 7 milyonu sistemden çýkmayý tercih etti. Bugün için 5 milyona yakýn çalýþan tasarruf ediyor.
10 AYDA 1 MÝLYON ÇIKIÞ
Bu arada gözlerden kaçtý, beklenmeyen þekilde gönüllü BES’te giriþler azaldý. Öyle ki, her yýl 1 milyon kiþi sisteme katýlýrken, bugün katýlým neredeyse durma noktasýna geldi. Çýkýþlar da olunca gönüllü BES, týkandý. Rakamlar da bunu net bir þekilde ortaya koyuyor. Yüzde 25’lik devlet katkýsýnýn baþladýðý 2013 yýlýnda, katýlýmcý sayýsý 4.1 milyon iken bu sayý, 2014 yýlýnda 945 bin artýþla 5 milyonu, 2015 yýlýnda 942 bin artýþla 6 milyonu geçti. 2016 yýlýndan itibaren de giriþler azalmaya baþladý. Önce, 2016’da yeni katýlýmcý sayýsý 586 bine gerileyerek sistemdeki kiþi sayýsý 6.6 milyon oldu; ardýndan 2017’de 290 bin gerileyerek sistemdeki toplam katýlýmcý sayýsý 6.9 milyon oldu. 2018 yýlýnda ise durum daha da vahim hale geldi, giriþler tamamen durdu ve sene baþýnda sistemdeki toplam 6.9 milyon katýlýmcý sayýsý kasým ayýnýn baþýnda 29.9 bin kiþi azalarak 6.8 milyona kadar düþtü.
Buraya kadar anlattýklarým, gönüllü BES’e giriþlerdeki düþüþ. Ýþin bir de gönüllü sistemden çýkýþ tarafý var. Otomatik BES’in baþladýðý 2017 yýlýnda, gönüllü katýlýmdan 1 milyondan fazla kiþi ayrýldý. Bu yýlýn 10 aylýk döneminde ise gönüllü BES’ten çýkýnlarýn sayýsý yine 1 milyonu geçti. Otomatik katýlýmýn baþladýðý 2017’nin baþýndan bu yana ise gönüllü BES’ten toplam 2 milyondan fazla kiþi ayrýldý.
TEHLÝKE SÝNYALLERÝ
Peki, tüm bunlar ne anlama geliyor? Konuya iki açýdan yaklaþabiliriz; týpký bardaðýn dolu ve boþ tarafýný görmek gibi. Otomatik katýlýmý ve gönüllü BES’i bir bütün olarak görüp, sistemin tamamýný bireysel emeklilik olarak nitelendirirsek; son iki yýlda BES, otomatik katýlým ile büyüyor diyebiliriz. Bu açýdan bakýldýðýnda da gönüllü BES’te 6.8 milyon kiþi, otomatik BES’te de 5 milyon kiþi olmak üzere toplamda 12 milyona yakýn kiþinin bireysel emeklilik sayesinde tasarruf ettiðini söyleyebiliriz. Baþarý mýdýr? Bence baþarýdýr.
Ama yok, iki sistemi farklý görürsek o zaman durum deðiþiyor ve otomatik katýlýmýn, 2003’ten bu yana büyük uðraþlarla bir yere getirilen gönüllü bireysel emeklilik sistemini vurduðu ortaya çýkýyor. Hatta bir adým daha ileri gidip, otomatik BES’e girenlerin yüzde 60’dan fazlasýnýn çýktýðýný ve gönüllü katýlýmda da çýkýþlarýn hýzla arttýðýný hesaba katarsak, gelecek açýsýndan BES’in sinyal vermeye baþladýðýný söylersek yanlýþ olmaz.
MI MAX cihazýmdan Tapatalk kullanýlarak gönderildi
Alýntý yaparak yanýtla
Originally Posted by flexy
Yer Ýmleri