Yanlışım yoksa 2018 yılında, yani faizlerin tavana çıkıp biriken devlet katkısının zarar yazdığı dönemde, şu ya da bu şekilde BES hesabı olan yatırımcıların 'zarar ediyoruz' feryatları yükselmişti. O zaman bir çok insan hem o birikmişi kullanmak hem de öfkelerinden hesaplarını zarar ederek kapatmışlardı. Kalanlar ise sistemi, sözleşmeyi açıp okumaya portföylerini daha aktif olarak yönetmeye çalıştılar. Mesela benim eşim 11-12 sene önce başlattığı BES hesabına 'fon nedir', 'hak edişim nedir' diye senelerce bakmadı. Piyasa bilgisi olmayan bir insan. Keselerimiz de ayrı olduğu için 3-4 sene önce artık ısrarlarıma dayanamayarak önce yeni şifre oluşturup hesabına girmeye başardığımda gördüğüm manzara içler acısıydı. Senelerce cüzzi de olsa yatırdığı katkı payları ppf tarzı en risksiz fonda birikmiş ve neredeyse uganda parasına göre bile değer kaybetmişti. Devlet katkısı tarafı da doğru dürüst prim yapmamıştı. Çünkü eşime söylene şey kısaca ve onun anlayacağı bir biçimde siz para verin devlet de size 25% verecek. Satıcı bu cümleyi kurduğunda ister istemez kârlı bir iş olarak düşünüyorsunuz ve emeklilik şirketinden de kimse sizi arayıp 6-7 senedir aynı fondan sıkılmadınız mı diye sizi uyarmıyor. Onlar için öylesi daha makbul ve inanıyorum ki son döneme kadar benim eşim gibi yüz binlerce çalışan bu şekilde soyuldu. O günden sonra eşimin hesabını hatta iletişim bilgilerini bile değiştirerek aylık raporların kendime gelmesi sağladım ve portföyünü altın-ppf arasında dolaştırarak oldukça iyi kârlar sağladım. Kısaca; sözleşmede vardı okumadın mı gibi bir çıkışı ben tam doğru bulmuyorum. eşimin ve bu meslekte çalışan bir çok insan her gün kapılarının önüne gelen satış elemanlarının artık illallah dedirten baskılarına dayanamayıp hiç anlamadıkları bir dünyaya yatırım yapmak zorunda kaldılar. Aynı durum Otomatik BES için de geçerli. İçinde fon çeşitliliği bile olmayan bu garabete insanlar zorla yatırım yapmaya zorlandılar. Bu insanlar iş yoğunluğundan dolayı bunun ne olduğunu, ne fayda sağlayacağını bilmeden her ay eksik maaş alıyorlar.

Yeni gelen fon değişim hakkının arttırılması kuşkusuz faydalı. Ama befaş'ta birleşecek emeklilik fonlarının rekabeti sağlayıp verimi arttırabilecekleri konusunda şüphelerim var. Orada sanki fon yöneticileri arasında bir konsensus oluşacak ve verim anlamında yatırımcıya pek bir katkısı olmayacak gibi geliyor. Aslında yapılması gereken devlet katkısının yönetilmesiydi ama o da devleti ucuz yoldan fonladığı için tartışmaya kapalı.

BESe yatırım yapan arkadaşlar katkı paylarını güçleri yettiğince dolar/tl kuruna göre arttırırlarsa en azından değerli bir birikim sağlarlar diye düşünüyorum. Tabii oyunun kuralları bizim aleyhimize değişmez ise.