BES ( Bireysel Emeklilik Sistemi )

[Cautionary]

Mühendisim, işletme yüksek lisansım var, ekonomi doktoruyum. Ve BES teyim. Zamanında şirket katkılı BES olduğu için, katılmamak saçmalık olurdu(Maaşın %2 si senden, bir o kadar da şirketten). İşten ayrılınca işin cazibesi azaldığı için sistemden çıkmayı düşünüyordum. 5 yıl oldu ayrılalı hala sistemdeyim.

Aktif yönettiğim bir portföyüm var. Portföy yönetmek, strateji oluşturmak uzmanlık alanım. Buna rağmen likit varlıklarımın bir kısmı BES'te kalsın istedim. Aktif yönettiğim hisse ağırlıklı portföyün getirisi daha iyi olsa da, BES i bir nevi sığınılacak son liman gibi gördüğümden, daha az risk alarak yönetiyorum. Geçen yıla kadar BES teki parayı ağırlıklı altın da tuttuğum için BES ten çıkma gereği duymadım. Zaten dışarı çıkardığım paranın da önemli bir kısmını altında tutacaktım.

Sonuçta 2016 da aktif olarak fon oranlarını belirlemeye başladım, geçen yıla kadar altında 8 kat kadar kazandım(5 yılda), bu yıl da ağırlıklı hissedeyim(%70 hisse fon+%30 altın)..Bu yıl ki getirim de %120 oldu. Yani 6 yılda, az riskli bir yönetim anlayışıyla, 15 kata yakın bir getiri var.

Kendi aktif yönettiğim portföy getirisi biraz daha iyidir, ama öyle arada büyük bir fark yok. Özellikle befas sonrası fon alternatifleri çok arttı. Yani iyi bir fon takip/seçim yeteneğiniz varsa, BES te de çok iyi getiriler mümkün.

Ayrıca bazen dezavantaj gibi görünen fon alım satım sürelerinin uzun olması, keyfiniz istediğinde dışarı para çıkaramıyor oluşunuz; bazı durumlarda avantaj da olabiliyor.

Ayrıca kişisel olarak tüm paranızı kendinizin yönetmesi de doğru değil bence. Bazen performansınız kötü olabilir, fiziksel ya da duygusal sıkıntılar başarınızı etkileyebilir. Bu nedenle paranızın bir kısmını başka profesyonellerin yönetmesi de mantıklı. Bunu teorik ve pratik olarak fon yönetimi konusunda piyasadaki ortalama uzmanlardan çok daha iyi durumda olan biri olarak söylüyorum.

Tüm yazdıklarım tabii ki kayda değer bir birikimi olan kişiler için geçerli. Yoksa, 20 li yaşlarda ve yeni yeni para biriktirmeye başlayan biri için BES önermem. BES i daha çok belli bir birikime ve yaşa ulaşmış; portföyünde riski makul düzeylerde tutması gereken kişiler için yazıyorum, 40 yaş ve üzeri diyebilirim mesela.

Tek şartım var. Tasarruf ve yatırım bilinci/motivasyonu olan kişiler için kendi portföylerini yönetmeleri, BES e girmemeleri daha doğru olabilir 20-35 yaş arası için. Yoksa ne insanlar gördüm, kredi kartı harcamalarını bile kontrol edemeyen, onlar için yaş ne olursa olsun bes iyi bir alternatif.

[Cautionary]

borsada olanlar daha 2-3 yıl once tırnaklarını kemiriyordu altının 700 dolarlarını hatırlıyorum amerikada enflasyon yıllık2 iken şimdi aylık 2 geliyor.demem o ki sular çekilince karıncalar balıkları yer sular yukselince tam tersi.

suyun akışına uyum saglayan yatırımcılar ayakta kalır.bugun bist 5000 ise bunun sebebi parası her seçenekte eriyen borsaya girmek zorunda bırakılan yerli yatırımcılar ve besteki devasa fonlardır.

yarın altın gozde olur oburgun dolar.bende 120 bin devlet katkısı birikmiş bence de daha iyi olabilirdi.ama ilk yıllarda gelir vergisinden düşerek de kazanç sagladı bes yatırımcıları.
demem o ki sistem 10 üzerinden 3 değil ama 8 de değil.
ülkeye bakarsak deveye sormuşlar neren eğri? nerem doğru ki demiş

evet, vergi desteği zamanı çok daha avantajlıydı devlet karkısı..bu sistemde %30 da olsa, fonları biz yönetemediğimiz için, devlet katkısının bence de çok önemi yok...benim için hiç önemi yok da, çoğunluk için çok da önemli olmamalı diyorum...orası işin reklam enstrümanı, müşteri çekme havucu.

[moza80]

evet, vergi desteği zamanı çok daha avantajlıydı devlet karkısı..bu sistemde %30 da olsa, fonları biz yönetemediğimiz için, devlet katkısının bence de çok önemi yok...benim için hiç önemi yok da, çoğunluk için çok da önemli olmamalı diyorum...orası işin reklam enstrümanı, müşteri çekme havucu.

emeklilikten önce çıkacaklar için %60 katkı %10 gelir vergisi kesintisine denk geliyor ben de ona bir kar gozu ile değil bunu fitleyen bir birikim olarak bakıyorum

[mavi1610mavi]

ben 16 yıldır besteyim. bes sutten çıkmış ak kaşık değil.onceki sayfalarda bunlara değindik.bes bir yatırım aracı değil bir tasarruf enstrumanı .ama burada tasarruf edenlerin ekonomi bilgisini sorgulamak da yakışıksız olmuş.

aydınlatıcı bilgiler için yine de tşk ederim.maddi dönen varlıklarımın %10 u bes.%40 hisse senedi %25 altın %25 döviz %1 kadarı da kriptoda.

sistem çok daha iyi olabilir ancak ekonomi bilenler için dahi fırsatlar barındırıyor. kimse zengin olma peşinde değil birikimler enflasyona yenilmesin yeter.

insanlar bu enflasyon ortamında tasarruf edebiliyorsa zaten buyuk başarı.kimse bizim gibi ekonomi mezunu olmak zorunda da değil.şu an herkesin basitçe dahil olup fonlarını seçip yoneteceği devlet tarafından da desteklenen bir sistem var.elde olan bu.daha iyi olabilir mi evet ama bu sistemi de sisteme girenleri de kötu ya da ekonomi bilgisi zayıf yapmaz

Ben sorgulayarak besin tasarruf sepeti olarak kullanılmaması gerektiği sonucuna vardım. Bunuda sebepleriyle verileriyle anlatıyorum. Ekonomi bilgim arttıkça farkındalığım artıyor hatamdan dönmeye çalışıyorum. Eğer tasarruf için sepet yapacaksanız besten uzak durun. Burda tuzak var diyorum. Ben bu tuzağa düştüm çıkmaya çalışıyorum.

Tasarruf yapmak isteyen dolarını alsın mevduata yada eurobonda koysun, bist 30 da 6-7 tane sanayi hissesi toplasın birazda altın alsın yeter. her türlü besten kat be kat fazla kazanırsınız. Ben en az 10 yıl bir yere paramı bağlıyorsam oda bana hatırı sayılır bir getiri vermesi gerekir. Peki bes öylemi değil. Sonuç ortada getiriler yerlerde. Fonlar iyi yönetilmiyor yönetim giderleri aşırı yüksek devlet katkısı çok büyük bir kandırmaca. Kendim birebir yaşayarak hesaplayarak görüyorum bunları.

Bes en az 20yıl vade düşünülerek hesaplama yapılması gereken bir yatırım aracı. Bunu hesapladığıız zaman her türlü zarardasınız. Altın fonuyla altın hemen hemen aynı oranda kazandırır. Oysa beste çıkarken getiri üzerinden %5-15 arası stopaj kesilir.Çok ciddi bir rakamdır bu. 5 yılda altın fonlarından en iyi getiren %590 getirmiştir yaklaşık. Altında %580 civarında getirir. Fona stopaj uygularsan getiri üzerinden 30 ile 90 puan düşmen gerekir. %590 olur %500 getiri. Bunlar hiç dikkate alınmayan verilerdir. Oysa basit bir altın fonu yatırımında bile senin kazancına el koyuyolar. Üstelik sen 20 yıl boyunca paranı buraya bağlama vaadinde bulunduğun halde.

[mavi1610mavi]

Beyler çamur attığınız devlet katkı fonu bu yıl 10 ayda %63,8 getirdi.
Bakınız tablo AMF fonu. Yani bu yıl getiri sorunu yok.
Umarım böyle devam eder.

Evet geçmiş yıllarda enflasyonun altında getirdi.

Ben bu tabloyu yıllardır burda yılda 2-3 kez paylaştım. Ve bu devlet katkısı fonu sıkıntısını defalarca dile getirdim.

Gönül isterdi ki devlet katkısını da kendimiz yönetelim. Doğrusu bu.

Keşke bu devlet katksını biz istediğimiz fonda değerlendirebilsek o zaman bes amacına ulaşmış olur. Çamur atmak gibi bir derdim niye olsun sistemdeki söylenmeyen gizlenen çarpıklığı dile getiriyorum. Reklamlarda 100 liranıza 30 lirada devlet veriiyor diye insanları kandırıyolar. Bizde gerçekleri dipnotları detayları paylaşıyoruz.

[mavi1610mavi]

Bes fonlarından fon değişikliğinde vergi alınmıyor. Aynı fonu yatırım fonu olarak almak istersek %10 getiri kesiliyor.
Devlet katkısı bu yıl iyi getirdi. Altta yazdım.

3-4 ay sonra bes maaşı almaya başlayacağım. Asgari ücretten fazla ve 20 yıllık olacak.


Merak eden lütfen soru sormasın. Bi zahmet 3-4 yıldır burda yazdıklarımı okusun. Normalde mütevazi biriyimdir. Bu konuda olamayacağım.
Çünkü yatırım stratejimi Allianz uzmanları verdikleri eğitimde onayladılar.

Herkes kendi parasını istediği gibi yatırım yapmakta özgürdür. Ama bes ten anlamayan lütfen burada yazarken daha iyi araştırıp öğrenip yazsın.

Hangi tarihte nereye ne kadar yatırdığınızı paylaşırsanız son getiriniz ne oldu görebilirsek daha iyi fikir sahibi oluruz. Ben bese yatırım yapıpta ciddi kazanç elde eden görmedim.

[mavi1610mavi]

Mühendisim, işletme yüksek lisansım var, ekonomi doktoruyum. Ve BES teyim. Zamanında şirket katkılı BES olduğu için, katılmamak saçmalık olurdu(Maaşın %2 si senden, bir o kadar da şirketten). İşten ayrılınca işin cazibesi azaldığı için sistemden çıkmayı düşünüyordum. 5 yıl oldu ayrılalı hala sistemdeyim.

Aktif yönettiğim bir portföyüm var. Portföy yönetmek, strateji oluşturmak uzmanlık alanım. Buna rağmen likit varlıklarımın bir kısmı BES'te kalsın istedim. Aktif yönettiğim hisse ağırlıklı portföyün getirisi daha iyi olsa da, BES i bir nevi sığınılacak son liman gibi gördüğümden, daha az risk alarak yönetiyorum. Geçen yıla kadar BES teki parayı ağırlıklı altın da tuttuğum için BES ten çıkma gereği duymadım. Zaten dışarı çıkardığım paranın da önemli bir kısmını altında tutacaktım.

Sonuçta 2016 da aktif olarak fon oranlarını belirlemeye başladım, geçen yıla kadar altında 8 kat kadar kazandım(5 yılda), bu yıl da ağırlıklı hissedeyim(%70 hisse fon+%30 altın)..Bu yıl ki getirim de %120 oldu. Yani 6 yılda, az riskli bir yönetim anlayışıyla, 15 kata yakın bir getiri var.

Kendi aktif yönettiğim portföy getirisi biraz daha iyidir, ama öyle arada büyük bir fark yok. Özellikle befas sonrası fon alternatifleri çok arttı. Yani iyi bir fon takip/seçim yeteneğiniz varsa, BES te de çok iyi getiriler mümkün.

Ayrıca bazen dezavantaj gibi görünen fon alım satım sürelerinin uzun olması, keyfiniz istediğinde dışarı para çıkaramıyor oluşunuz; bazı durumlarda avantaj da olabiliyor.

Ayrıca kişisel olarak tüm paranızı kendinizin yönetmesi de doğru değil bence. Bazen performansınız kötü olabilir, fiziksel ya da duygusal sıkıntılar başarınızı etkileyebilir. Bu nedenle paranızın bir kısmını başka profesyonellerin yönetmesi de mantıklı. Bunu teorik ve pratik olarak fon yönetimi konusunda piyasadaki ortalama uzmanlardan çok daha iyi durumda olan biri olarak söylüyorum.

Tüm yazdıklarım tabii ki kayda değer bir birikimi olan kişiler için geçerli. Yoksa, 20 li yaşlarda ve yeni yeni para biriktirmeye başlayan biri için BES önermem. BES i daha çok belli bir birikime ve yaşa ulaşmış; portföyünde riski makul düzeylerde tutması gereken kişiler için yazıyorum, 40 yaş ve üzeri diyebilirim mesela.

Tek şartım var. Tasarruf ve yatırım bilinci/motivasyonu olan kişiler için kendi portföylerini yönetmeleri, BES e girmemeleri daha doğru olabilir 20-35 yaş arası için. Yoksa ne insanlar gördüm, kredi kartı harcamalarını bile kontrol edemeyen, onlar için yaş ne olursa olsun bes iyi bir alternatif.

Çok güzel tespitler benimde besim var bende yönetmeye çalışıyorum. Ama sistemde çok fazla tuzak var ve bunlar pek dillendirilmiyor. Bende bunları eleştirerek aslında farkındalık yaratmaya çalışıyorum. Çok fazla insan bese alınıyor birçoğuda fonları bile bilmiyor. Sistemi kuranlar sanki bu durumu özellikle kullanmak istiyor gibi geliyor bana. Millet parasını yatırsın zaten anlamazlar bizde birikim adı altında onların parasını kullanalım.

Fon yıllık ücretleri çok yüksek düşürülmeli, madem teşvik var stopaj kaldırılsın, devlet katkısını ben istediğim fonda değerlendireyim. Yatırım fonlarından da fon seçme özgürlüğüm olsun. Bunlar olmadığı sürece bes bana göre tasarruf aracı değildir. Dediğiniz gibi parayı tutamıyorum harcıyorum en azından bes yapayım orda dursun diyenlere uygundur. Bende zamanında bese çok güvendim inandım ama ciddi hayal kırıklığına uğradım. Öğrendiklerimide buradan paylaşıyorum. Belki sistemi kuranlar bu eleştirilerimizi okurda bişeyleri düzeltirler.

[Cautionary]

Çok güzel tespitler benimde besim var bende yönetmeye çalışıyorum. Ama sistemde çok fazla tuzak var ve bunlar pek dillendirilmiyor. Bende bunları eleştirerek aslında farkındalık yaratmaya çalışıyorum. Çok fazla insan bese alınıyor birçoğuda fonları bile bilmiyor. Sistemi kuranlar sanki bu durumu özellikle kullanmak istiyor gibi geliyor bana. Millet parasını yatırsın zaten anlamazlar bizde birikim adı altında onların parasını kullanalım.

Fon yıllık ücretleri çok yüksek düşürülmeli, madem teşvik var stopaj kaldırılsın, devlet katkısını ben istediğim fonda değerlendireyim. Yatırım fonlarından da fon seçme özgürlüğüm olsun. Bunlar olmadığı sürece bes bana göre tasarruf aracı değildir. Dediğiniz gibi parayı tutamıyorum harcıyorum en azından bes yapayım orda dursun diyenlere uygundur. Bende zamanında bese çok güvendim inandım ama ciddi hayal kırıklığına uğradım. Öğrendiklerimide buradan paylaşıyorum. Belki sistemi kuranlar bu eleştirilerimizi okurda bişeyleri düzeltirler.

Aşık olduğu sevgilisinden tekme yemiş aşık gibisin Bence eskiden beklentiyi abartmışsın, şimdi de eleştiriyi abartıyorsun.

Kayda değer getiri yok diyorsun, hiç sevmediğim halde kendi getirimden bahsettim...Yok millet bilinçli değil. Bilinçli olmayan kendi portföyünü nasıl yönetecek. Fon alsın diyorsun, fonu nasıl seçecek.

Ben de şunu söylüyorum. Bu konuları sadece burada değil, reel hayatta da 100 lerce arkadaşımla konuştum. Bu konulafrda başarılı olanlar, bes te de iyi, bes dışı fon seçiminde de, normal hisse portföyü yönetiminde de..yani demem o ki, başarılı olacak olan her yerde olur, başarısız olan da her yerde başarısız.

benim bes önerim sadece getiri temelli değil, biraz daha geniş düşünün diyorum, portföyü farklı enstrümanlar üzerinden yönetmek, bu bir portföy tönetim stratejisi..özellikle belli bir büyüklükte birikimi olanlar için tavsiye ediyorum.