Aslýnda soruda cevapta çok güzel.
Þimdi haliyle genç arkadaþlar merakla soruyorlar, uzun vadeli yatýrým veya bazýlarýnýn söylemeyi sevdiði gibi, baþka bir tür olan, temettü yatýrýmcýlýðý, bazýlarýna çekici geliyor bazýlarýna anlamsýz. Kiþiden kiþiye anlamlý yada anlamsýz gelmesinin bir sürü sebebi olabilir elbette. Kiþilik özellikleri, beklentiler, oradan buradan duyulan hikayeler, belki kendilerine ait deneyimler, gözlemler vb.
Asloloan þu ki, her hastalýðý iyileþtiren bir ilaç olmadýðý gibi, her zaman kazanmayý saðlayacak tek bir stratejide yok. Bu iþin bir standart'ýda yok. Gulliver'in maceralarý gibi, devlerin dünyasýnda cüce, cücelerin dünyasýnda dev olabilir ayný kiþi. Kimine kazandýran kimine kaybettirebilir.
"Uzun vadeli yatýrýmcýlýk iyimidir?" sorusunu bana sorduðunuzda, "Üstüne strateji tanýmam" yanýtýný alýrsýnýz ama örneðin forex'ten dünyalarý götürmüþ birilerine sorarsanýz, saçmalýk ötesi bir strateji olduðunu duyarsýnýz. Sanýyorum Peter Lynch idi, bu kiþinin bir kitabý vardý, dünyanýn en büyük yatýrýmcýlarý ile görüþüp stratejilerini sorguluyordu. O kitapta dahi, kazanmanýn bin bir yolunu tercih etmiþ ve baþarmýþ kiþileri görüyorsunuz. Býrakýn uzun vadeli iþlemi, çöp süpüren diye tasvir edilen stratejilerle çok ama çok kazanan kiþiler görebilirsiniz.
Fakat hangisine bakarsanýz bakýn bir kaç ortak nokta görebiliyorsunuz,
- Sabýr
- Ýþine olan hassasiyet
- Araþtýrma
- Sürekli takip
- Analiz
- Yaptýðý yatýrýmla evlenmeme, aþýk olmama. Gerektiðinde yollarý ayýrabilme.
- Disiplin
Uzun vadeli yatýrým ile ne anlýyor arkadaþlarýmýz bilmiyorum. Mesela acaba "Bir alýrým yýllarca yatarým" mý? Yoksa "Alýrým unuturum" mu? Yada "Ben temettüsünü alýrým, gerisini baþkasý düþünsün" mü?
Enflasyonun yüksek olmadýðý, ekonomik stabilitenin olduðu bir ülkede, uzun vadeli yatýrým yapmak, makul ve mantýklý. Hatta bu yolla ciddi birikimler saðlayýp, zengin olabilmekte olasý. Ama koyduðunuz paranýn deðer kaybýnýn süreklilik arz ettiði veya býrakýn yýlý ayý, bir gün içinde %3-5 hareketliliðin olduðu bir ülkede bu iþ mantýklýmý? Bunu gençlerin mutlaka sorgulamasý lazým.
Bu konu sadede hisse senedi yatýrýmý konusu deðil, dükkan, ev arsa vb. artýk ne yatýrýmý ise hepsi için geçerli.
Mesela 2007 yýlýnýn Aralýk ayýnýn 7'sinde 300.000TL verdiniz, Çekmeköy'de ev aldýnýz. Þu an burada ayný evi 1.000.000TL'ye alýyorsunuz. Neredeyse 4 kat artmýþ deðil mi?(Bunlar gerçek rakamlardýr!)
Bakalým öylemi?
7 Aralýk 2007 günü sizin 300.000TL'niz yaklaþýk 255.000$(1$=1,17TL) ediyor. Yani bugünkü kura çevirdiðinizde 986.850TL(1$ = 3,87TL)
Eðer paranýzý dolar faizine koysaydýnýz, hadi ortalama %3 olsun yýllýk getiri, paranýz bugüne kadar %35 kazanacaktý. Yani paranýz 344.250$ olacaktý. Yani 1.332.250TL.
Çekmeköy'de kira getirisinin dairenin fiyatýný karþýlama oraný 15 yýl idi 2007 fiyatlarý ile. Aldýðýmýz tarihten bu yana 10 yýl geçtiðine göre kiradan 200.000TL aldýnýz þu ana kadar. Ne oldu paranýzýn deðeri 1.000.000+200.000= 1.200.000TL. Hadi diyelim siz þanslýsýnýz dairenizi birmilyona deðilde 1.100.000TL'ye sattýnýz.
Sonuç ne? TL bazýnda çýlgýn para kazandýk görünürken, sadece dolar bazýnda yapýlan hesapla en iyi ihtimalle el elde baþ baþta oluyor. Eskilerin deyimi ile bir arpa boyu dahi gitmedik
E peki nrede bu uzun vadenin cazibesi?
Peki, bazen günde %3-5 deðiþiklik olan bir ülkede kýsa veya orta vade cazip mi? Eh günlük %3-5 kazanan taraftaysanýz cazip. Deðilseniz facia. Kazanan tarafta olma olasýlýðýmýz nedir?
Çok yakýnlarda yayýnlanan bir araþtýrma sonucuna göre, verdiði kararlarýn doðruluk oraný %70 olan yatýrýmcý oraný kaç biliyormusunuz? % 0(sýfýr).
Verdiði kararlarýn doðruluk oraný %20 olan yatýrýmcý oraný kaç biliyormusunuz? % 80.
Bu ne anlama geliyor?
Þu anlama geliyor. Kim olursanýz olun %70 doðruluk oraný ile iþlem yapmanýz mümkün deðil ve verdiði kararlarýn doðruluk oraný %20 olan yüz kiþi içindeki seksen adamdan biriside sizsiniz. Geriye kalan 20 kiþinin iþi dahada vahim.
Diðer bir deyiþle aldýðýnýz her 5 kararýn sadece bir tanesi doðru olacak.
Yüksek volatile olan bir ülkede bu þekilde karar vermek zorunda kalacaðýnýz durum sayýsý çok fazla olacak demektir. Stabil ekonomisi olan bir ülkede yaþayan sizin gibi bir yatýrýmcýnýn onlarca katý fazla riskiniz ve bir o kadar da kaybetme olasýlýðýnýz var.
Uzun vadeli yatýrýmýnda öyle manyaklar gibi para kazandýrmadýðýný gördük, ülkemizde.
Peki ne yapacaðýz? Sen ne demek istiyorsun? Ayrýca sende kimsin diye sorabilirsiniz.
Bir süredir bu forumda yazýyorum, o yüzden eski arkadaþlar beni az biraz biliyorlardýr. Bilmeyen arkadaþlarýmda, uzun vade, temettü, BES gibi baþlýklarýn altýnda yazýlarýmý bulabilirler.
Ne yapacaðýz? Bu sorunun doðru cevabý kiþinin kendisinde saklý. O yüzden yukarýda sordum; uzun vadeli yatýrýmdan ne anlýyorsunuz ne bekliyorsunuz diye.
Eðer beklentiniz çok zengin olayým, voleyi vurayým, falan ise uzun vade iþi yanlýþ adres. Sizin için her yer yanlýþ adres zaten.
Gidip at yarýþý oynamanýz, milli piyangoya dadanmanýz veya mafyaya katýlýp illegal iþler yapmanýz belki size daha çok fýrsat tanýyacaktýr, voleyi vurmanýz konusunda.
Böyle ülkelerde,yukarýda da açýklamaya çalýþtým ne kýsa vadede nede uzun vadede, küçük yatýrýmcý kimliði ile vole falan vuramazsýnýz, çok zengin olamazsýnýz. Yada olabilecek olan çok ama çok küçük azýnlýðýn bir parçasý olma olasýlýðýnýz çok ama çok az.
Uzun vadeli yatýrým iþinde öncelikli hedef, sizin çalýþmadýðýnýz zamanda, en çalýþtýðýnýz zaman kadarki standartlarýzý tutturmak olmalý. Olaya ancak bu pencereden bakarsanýz, uzun vadeli yatýrým iþi size anlamlý ve mantýklý gelebilir.
Örnek vermek gerekirse; eðer siz bir polis memuru iseniz ve maaþýnýz 3500TL ise ve bu maaþ, insan gibi belli standartlarda yaþamanýza yeterli ise, öncelikli amacýnýz çalýþamayacaðýnýz yýllarda en az bu kadar para kazanmak olmalý. Hiç kimse, 3500TL kazanýp istediði standartlarda yaþarken, uzun vadeli yatýrýmcýlýkla milyarder hadi daha mütevazi olalým mültimilyoner olmayý hedeflememeli. Hedefliyorsa, dediðim gibi bu, cafcaflý söylemi ile "mission impossible" durumudur.
Ama dedikya bu ülkede enflasyon var, size bu sene 3500TL getiren yatýrým tutarýnýz gelecek sene %15 enflasyondan dolayý 2.975TL alým gücü ile dönecek. O halde ikinci hedefiniz, ilk hedefiniz olan size 3500TL getiri saðlayan yatýrým tutarýnýzý enflasyona ezdirmeyecek bir birikime ulaþtýrmak. Ve bu enflasyona karþý ezilmeme hadisesini katý bir disiplinle uzun yýllar devam ettirebilmek.
Çok parasý olanlar, anadan atadan kendisine birþey kalanlar veya bir þekilde risk alma lüksü olanlar için yazýlmýþ bir yazý deðildir bu bu arada. Bu baþlýðýn ana hedefi olan aldýðý maaþla geçinmeye çalýþan "Beyaz Yaka" tabir ettiðimiz kiþiler için yazýlmýþtýr.
Uzun vade yatýrýmcýlýk, bu kitle için hayatýný belli bir standartta devam ettirebilmenin en önemli anahtarlarýndan birisidir.
Sevgiler
*3500TL örneði, farazidir. Sizin standartalarýnýz 5000, 10000 veya farklý olabilir. Lütfen ben 3500TL deðilde 10.000TL kazanýyorum ne olacak bu durumda diye sormayýn. Ana husus standardýnýzý devam ettirebilme mümkün mertebe ve makul ölçülerde arttýrabilmek olmalý.
Originally Posted by ctugrul
Aslýnda soruda cevapta çok güzel.
Yer Ýmleri