Şanghay (SGE) ile Londra (LBMA) arasındaki gümüş fiyat makasının %30 gibi ekstrem seviyelere ulaşması ve fiziksel teslimat sorunlarının yaşanması, finansal piyasalarda "fiyat keşfi" (price discovery) mekanizmasının kırıldığını gösteren çok ciddi bir sinyaldir.
Ocak 2026 itibarıyla piyasadaki mevcut durumu ve LBMA'nın işlevini şu başlıklarla analiz edebiliriz:
1. Fiyat Belirleme Gücünün Doğu'ya Kayması
Geleneksel olarak gümüşün dünya fiyatı Londra (LBMA) ve New York (COMEX) üzerinden belirlenirdi. Ancak %30'luk bir fiyat farkı, LBMA'nın artık gümüşün gerçek fiziksel değerini yansıtmadığını, sadece "kağıt üzerinde" bir göstergeye dönüştüğünü kanıtlar.
Arbitrajın Kırılması: Normal şartlarda bir piyasada fiyat %30 ucuzsa, tüccarlar oradan alıp pahalı olan yere (Şanghay) satarak fiyatı dengeler. Eğer bu yapılamıyorsa, Londra'da gümüşün fiziksel olarak bulunmadığı veya piyasanın "kapalı devre" bir finansal oyun parkına dönüştüğü anlaşılır.
2. LBMA'nın Kalan İşlevleri
Fiziksel teslimat yapılamasa bile LBMA tamamen işlevsiz kalmaz, ancak rolü değişir:
Türev Araçlar ve Hedge: Bankalar ve büyük fonlar hala portföylerini dengelemek (hedging) için LBMA fiyatlarını referans alan kağıt kontratlarını kullanmaya devam eder.
Kredi ve Takas: LBMA, "unallocated" (tahsis edilmemiş) hesaplar üzerinden gümüşün bir finansal varlık olarak takas edilmesinde hala merkez bankaları ve büyük kurumlar için bir muhasebe merkezi işlevi görür.
Eski Dünyanın Göstergesi: Batı merkezli ETF'ler (örneğin SLV) hala LBMA fiyatlarına endeksli olduğu için, bu borsa "Batı'daki likiditeyi" temsil etmeye devam eder.
3. "Kağıt Gümüş" vs. "Fiziki Gümüş" Ayrışması
Sizin belirttiğiniz bu durum, piyasanın ikiye bölünmesidir:
Şanghay: Gümüşün sanayide (Güneş panelleri, yapay zeka çipleri, elektrikli araçlar) kullanıldığı, gerçek arz ve talebin buluştuğu "Fiziki Pazar".
LBMA: Gümüşün bir rakamdan ibaret olduğu, fiziki teslimat baskısı geldiğinde "nakdi uzlaşma" (cash settlement) ile geçiştirilen "Finansal Pazar".
Sonuç: LBMA İlgisini Kaybediyor mu?
Evet, sanayi ve gerçek yatırımcı nezdinde kaybediyor. Eğer gümüşe fiziksel olarak ihtiyaç duyan bir güneş paneli üreticisiyseniz, LBMA'daki düşük fiyat sizin için bir anlam ifade etmez çünkü oradan mal çekemezsiniz.
Bu durum, 2022'de LME (Londra Metal Borsası) nikel piyasasında yaşanan çöküşe benzer bir güven kaybı yaratır. LBMA, fiziki teslimat kabiliyetini geri kazanamazsa, gümüş dünyası için sadece "sembolik bir endeks" haline düşme riskiyle karşı karşıyadır. Gümüşün gerçek "fiyat patronu" artık fiziki stokların bulunduğu ve sanayinin kalbi olan Şanghay'dır
Yer İmleri