ORTAKLARDAN ALACAKLAR VE ORTAKLARA BORLAR HESAPLARI LE TRANSFER FYATLANDIRMASI YOLUYLA RTL KAZAN DAITIMI VE RTL SERMAYE LKS
I- GR
5520 Sayl Kurumlar Vergisi Kanunu’nda rtl Sermaye balkl makaleyi 01.09.2006 tarihinde, Transfer Fiyatlandrmas Yoluyla rtl Kazan Datm balkl makaleyi de 15.11.2006 tarihinde yazarak bu sitede yaynlamtk. Bu almamzda ise zellikle bizler serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali mavir ve yeminli mali mavirleri yakndan ilgilendiren 131-231-Ortaklardan Alacaklar ve 331-431- Ortaklara Borlar hesaplar ile bu iki konunun ilikisini ve yl sonu ilemlerini yapmaya altmz u gnlerde neler yaplabileceini ortaya koymaya alacaz.
II- ORTAKLARDAN ALACAKLAR HESABI VE TRANSFER FYATLANDIRMASI YOLUYLA RTL KAZAN DAITIMI LKS
“Ortaklardan Alacaklar Hesab” iletmenin esas faaliyet konusu dndaki ilemleri dolays ile (dn verme ve benzer nedenlerle ortaya kan) ortaklarndan alacakl bulunduu tutarlarn izlendii hesaptr.
dn verme ve benzer nedenlerle iletmenin ortaklarndan, ferdi iletmelerde iletme sahibinden olan ve en ok bir yl iinde tahsil edilmesi planlanm bulunan senetli ve senetsiz alacaklar 131- Ortaklardan Alacaklar hesabnda izlenir. Bir yldan fazla uzun srede tahsil edilmesi planlanm bulunan senetli ve senetsiz alacaklar ise 231- Ortaklardan Alacaklar hesabnda izlenecektir.
Tekdzen hesap plan ierisinde 13- Dier Alacaklar, 23- Dier Alacaklar; gruplar ierisinde yer alan alacaklarn tamam iletmenin esas faaliyet konusu dnda ve herhangi bir ticari nedene dayanmadan meydana gelmi alacaklar kapsar. Dolays ile bu gruplar ierisinde yer alan hesaplarn tamam ticari deildir.
MSUGT’lerini takip ederek bilanonun aktifinde yer alan 131 ve 231- Ortaklardan Alacaklar hesaplarn Tekdzen Hesap Plan’ndaki aklama ve ileyiine uygun olarak muhasebe yapanlar doal olarak “transfer fiyatlandrmas yoluyla rtl kazan datm” konusuna dorudan muhatap olabileceklerdir. nk ad geen hesaplar iletmeden ortaklara dn verme ve benzeri ilemlerde kullanlmaktadr ki bu durumda transfer fiyatlandrmas yoluyla rtl kazan datm gndeme gelir. Nitekim;
KVK’nun 13.Maddesindeki hkme, zellikle sermaye irketleri ve bu irketlerin ortaklar asndan baktmzda, limited, anonim ve eshaml komandit irketlerin ortaklarna emsallere uygunluk ilkesine aykr fiyat veya bedel zerinden yani, faizsiz veya dk bir faizle dn para vermesi halinde kazancn tamamen veya ksmen transfer fiyatlandrmas yoluyla rtl olarak datlm saylaca aka belirtilmektedir.
Sistemi tam olarak uygulayan iletmeler konunun nemine vakf olduklarndan bu hesaplar kullanmak zorunda kaldklarnda ortaklarn ektii paralara faiz tahakkuk ettirerek gelir kaydedeceklerdir.
III- ORTAKLARA BORLAR HESABI VE RTL SERMAYE LKS
letmenin, esas faaliyet konusu dndaki ilemleri dolaysyla ortaklara, ferdi iletmelerde iletme sahibine bir yl iinde denmesi planlanm bulunan senetli ve senetsiz borlar 331- Ortaklara Borlar, bir yldan uzun srede denmesi planlanm bulunan senetli ve senetsiz borlar ise 431- Ortaklara Borlar hesaplarnda izlenir.
Tekdzen hesap plan ierisinde 33- Dier Borlar, 43- Dier Borlar; gruplar ierisinde yer alan borlarn tamam iletmenin esas faaliyet konusu dnda ve herhangi bir ticari nedene dayanmadan meydana gelmi borlar kapsar. Dolays ile bu gruplar ierisinde yer alan hesaplarn da tamam ticari deildir.
MSUGT’lerini takip ederek bilanonun pasifinde yer alan 331 ve 431- Ortaklara Borlar hesaplarn Tekdzen Hesap Plan’ndaki aklama ve ileyiine uygun olarak muhasebe yapanlar doal olarak “ rtl sermaye” konusuna dorudan muhatap olabileceklerdir. nk ad geen hesaplar temett demeleri hari ortaklardan iletmeye dn (bor) verme ve benzeri ilemlerde kullanlmaktadr ki bu durumda rtl sermaye gndeme gelir. Nitekim;
KVK’nun 12.Maddesindeki hkme, zellikle sermaye irketleri ve bu irketlerin ortaklar asndan baktmzda, limited, anonim ve eshaml komandit irketlerin ortaklarndan temin ederek iletmede kullandklar borlarn hesap dnemi iinde herhangi bir tarihte dnem bandaki z sermayenin katn aan ksm rtl sermaye saylaca ak bir ekilde belirtilmektedir.
Bunun dnda, 12.Maddenin gerekesinde de ifade edildii gibi “rtl sermaye kapsam dna karlan bir borlanma, transfer fiyatlandrmas asndan normal koullar altnda deerlendirilecek ve transfer fiyatlandrmas ilemleri iin bir istisna tekil etmeyecektir. Yani irket ortana bir faiz demedii ve bu faizi gider olarak da kaydetmedii halde ayn parann emsal faizi hesaplanarak GVK’nun 86/1-c Maddesindeki snr amas durumunda ortaktan bu miktarn Menkul Sermaye rad olarak beyan istenebilecektir.
IV- SONU
1-) 131 ve 231 kodlu hesaplar kullanlarak ortaklara bor para kullandrldnda, ortak bu paray nasl banka veya bir finans kurumundan temin ettiinde faiz dyorsa, iletme de ortaklarna kullandrd paralara faiz hesaplamal ve gelir olarak kayt etmelidir.
2-) Dier taraftan, tersi durumda yani ortaklardan bor para alndnda her eyden nce iletmenin dnem bandaki z sermayesinin katn aan ksm rtl sermaye saylacaktr. Bunun yan sra iletme ortandan ald bor paralar iin faiz hesaplamasa bile kulland parann emsal faizi hesaplanarak ortaklar asndan Menkul Sermaye rad olarak beyan istenebilecektir. Bir borlanma kanunen rtl sermaye kapsam dna karlabiliyor ancak bu transfer fiyatlandrmas asndan bir istisna tekil etmiyor. Ancak, her eye ramen 331 ve 431 hesaplara faiz yrtlp yrtlmeyecei Maliye Bakanl tarafndan kesin ve net olarak aklanmas gerekmektedir.
3-) Bilano’nun Aktif ve Pasif’inde yer alan tm hesaplar gz nne alnarak iletmenin sermaye ihtiyac belirlenmeli, buna uygun sermaye art yaplarak 331 ve 431 hesaplar sfrlanmal ve varsa 131 ve 231 kodlu hesaplar derhal tahsil edilmelidir.
4-) Gelir vergisine tabi iletmelerde ortaklar cari hesaplarnn kanunen pek bir nemi yoktur. Bu iletmelerdeki iletme sahibi veya ortaklar iletmenin parasn ekip kullanabilirler. Ancak iletmeye devaml olarak hesab verilemeyen byk miktarlarda para koymalar iletme sahip veya ortaklar iin sknt yaratabilir.
Alnt yaparak yantla
Originally Posted by kocamulal
Yer mleri