Dolar boþalýr euro ya kulum

[BOOTES]

ters orantý uyuyor. bizde tersten (usd/euro)bakarsak grafikler birebir uyumlu







ters orantý uyuyor.

[BOOTES]

TRY/USD 2018 ocak-mart arasý muhtemel hareket.

[BOOTES]

burasý güçlü destek, aþaðýda 3,74 ve daha aþaðýlarda 3,65 ler var. Tabii bunlar ihtimal

[BOOTES]

2001 krizi 21 þubat 2001 de baþladý. dolar 68 kuruþtan 1 lira 78 kuruþa yükseldi. %161

[BOOTES]

21 Þubat 2001 ekonomik krizi!
MGK'da anayasa kitapçýðýnýn fýrlatýlmasý sonrasýnda, 10 yýl önce Türkiye eþi görülmemiþ bir ekonomik krize sürüklendi. Faiz bir gecede yüzde 7 bin 500'e yükseldi. Dolar 1.1 milyon lirayý aþtý, enflasyon yüzde 70'e yaklaþtý.
Türkiye ekonomisi 21 Þubat 2001'de, bundan tam 10 yýl önce hiç yaþamadýðý kadar büyük bir krize girdi. Krizin kývýlcýmý iki gün önce çakýlmýþtý. 19 Þubat 2001'deki MGK'da, Cumhurbaþkaný Ahmet Necdet Sezer'in Baþbakan Bülent Ecevit'e anayasa kitapçýðýný fýrlattýðý haberiyle piyasalar alt üst oldu.

Borsa yüzde 15 gibi tarihi bir düþüþ yaþadý, 21 Þubat'ta gecelik faiz yüzde 7 bin 500'e fýrladý. Merkez Bankasý'ndan yaklaþýk 7.6 milyar dolarlýk döviz çýkýþý oldu. Ziraat ve Halk Bankasý, tarihlerinde ilk defa 3 milyar dolar açýk verdi.

Piyasalarýn kontrol edilemeyince o dönemin DSP-MHP-ANAP'tan oluþan koalisyan hükümeti sabit kur rejiminin yerine dalgalý kura geçme kararý aldý. Bu kararýn ardýndan dolar 690 bin liradan 900 bine yükseldi. Nisan ayýnda dolar 1 milyon 161 bine kadar týrmandý. Türk Lirasý deðer kaybettikçe sermaye kaçýþý hýzlandý.

[BOOTES]

https://www.sabah.com.tr/ekonomi/201...n_gizli_tarihi

Galatasaray'ýn UEFA Kupasý'ndaki baþarýlarý hemen tüm toplumu esir almýþ, Milenyum'a tüketim çýlgýnlýðýyla giriyordu 2000 yýlýnýn baharýna Türkiye... DSP-ANAP-MHP koalisyonunun Aralýk 1999'da yaptýðý IMF anlaþmasýyla 4 milyar dolar dýþ borç garanti edilmiþ, dolar kuru sabitlenmiþ, bu sayede enflasyonda düþüþ saðlanmýþtý. Hazine, o güne kadar görülmedik düþük faizle borçlanýyordu. Her ihalede faiz düþüyor, Hazine bonolarýnýn en büyük müþterisi olan Halit Cýngýllýoðlu'nun Demirbank'ý, kaðýt üzerinde kar rekorlarý kýrýyor, televizyonlarda sektörün dört büyük özel bankasý; Ýþ, Yapý Kredi, Akbank ve Garanti'ye isim vermeden meydan okuyan reklamlarýný döndürüyordu...

Yaz aylarýna bu rehavet içinde girilirken, Cýngýllýoðlu'nun meydan okuduðu bankalardan bazýlarý bono piyasasýnda pozisyon deðiþtirdi ve fitil gizliden gizliye yanmaya baþladý. Yaz boyunca Demirbank, kendisini batýracak faiz yükseliþini engellemek için, hem rakiplerinin sattýðý bonolarý piyasadan satýn almak hem de Hazine'nin yeni ihraç ettiði kaðýtlara 'zoraki müþteri' olmak zorunda kaldý. Öyle ki piyasada, 2000 Aðustos ve eylül aylarýnda yapýlan iki Hazine ihalesinde diðer bankalar alýcý olmadýðý için Demirbank'ýn tek baþýna kaðýtlarýn büyük bölümünü almak zorunda kaldýðý dedikodularý çýktý. (Bankanýn bu kadar Hazine bonosu almasýna baþta Hazine ve BDDK olmak üzere ekonomi yönetiminin nasýl göz yumduðu ise bir bilmece...)

Özetle Demirbank'ýn patronu Halit Cýngýllýoðlu, yakýn arkadaþý Tansu Çiller'in iktidarý döneminde, 1995 ve 1996'daki faiz düþüþü sýrasýnda oynadýðý ve çok para kazandýðý bono kumarýna, bu kez daha gözü kara girmiþti. Ve satýn aldýðý 3,6 hatta 1 yýl vadeli bonolarýn parasýnýn önemli bölümünü gecelik piyasadan, yani televizyonlarda isim vermeden meydan okuduðu rakiplerinden gecelik borç alarak yapýyordu. O rakipler sonbahar aylarýnda Demirbank'a borç verme koþullarýný iyice aðýrlaþtýrdý, hatta borç vermemeye baþladý. Piyasalarda likidite sýkýþýklýðý bir krize dönüþtü. (Sektörün büyük bankalarý için 'Demirbank'ý batýrdýlar' dedikodusu da bu yüzden çýktý.) Demirbank hem repo hem de bono piyasasýndaki faiz yükseliþine karþý daha hassas bir konuma geldi. Bu dönemde bankanýn finansman kaynaðý çok yüksek faizle toplanan mevduat, açýk pozisyon ve Merkez Bankasý'ndan alýnan gecelik borçlar oldu.

[BOOTES]

'DEUTSCHE'NÝN RAPORUNU ATLAMIÞIZ!'
Demirbank köþeye sýkýþýrken, piyasalardaki likidite krizi ilk kurbanlarýný 2000 yýlýnýn ekim ayýnda aldý. Kötü yönetildikleri sonradan iyice ortaya çýkan Ceylan Grubu'nun Bank Kapital'i ve Dinç Bilgin'in Etibank'ýna 27 Ekim 2000'de el konuldu.

Kasýma girildiðinde IMF'nin direttiði Türk Telekom özelleþtirmesinin koalisyon ortaklarý arasýnda çýkardýðý gerilim nedeniyle tansiyon iyice yükseldi ve ayýn ikinci yarýsýnda kýyamet koptu. Merkez Bankasý'nýn araþtýrma bölümünden bir yetkili 2001 yýlýnýn ilkbaharýnda þu sözlerle anlatýyordu o günleri: "Alman Deutsche Bank, o günlerde 'Türkiye'de faizler yükselecek' þeklinde bir rapor yayýnlamýþ müþterilerine (Deutsche Bank'ýn 2009 baþýndaki Türkiye batacak raporunu da unutmamak gerekiyor). Biz aslýnda Türkiye piyasalarýyla ilgili çýkan her yayýný takip ederiz. Gerektiðinde önceden müdahale ederek önlem alýrýz. Ancak nasýl olduysa! O raporu atlamýþýz. Raporu gören iki büyük yabancý fon bonolarýný satýp dövize geçti. Piyasadan 2 milyar dolara yakýn döviz çektiler. Ondan sonra olanlarý biliyorsunuz..."

Biliyoruz... 16 Kasým'da piyasada panik çýktý, borsa çakýldý, yatýrýmcýlarýn bono piyasasýndan kaçmasýyla faizler týrmanmaya baþladý, bankalar birbirine borç vermeyi kesti. Kasým sonuna kadar piyasalardaki hýzlý çalkantýlar ve yabancý yatýrýmcý çýkýþý sürdü. Kasým'ýn son gününde Merkez Bankasý piyasaya "Sadece döviz satarsanýz TL alýrsýnýz" ültimatomu verdi ve bu açýklamanýn ardýndan 30 Kasým'da gecelik faiz yüzde 400'e kadar yükseldi. Ayný gece Washington'da IMF Yönetim Kurulu Türkiye için acil toplantýya baþlamýþtý.

[BOOTES]

O gün bono faizi yüzde 74'e kadar yükselirken, yýlýn ilk 10 ayýnda ortalama yüzde 37 faizle, kapasitesinin çok üzerinde Hazine bonosu alan Demirbank bir anda çift darbe yedi. Hem elindeki bonolarýn deðeri düþmüþ hem de gecelik borçlanma faizinin aþýrý yükselmesiyle maliyetleri katlanýlamaz boyuta ulaþmýþtý. Böylece banka öz sermayesini birkaç günde eritti. Son umut kapýsý Merkez Bankasý ise bankaya para vermeyi reddediyordu (Gazi Erçel yönetimindeki Merkez Bankasý'nýn, Demirbank'a ihtiyacý olan parayý neden vermediði bugün bile tartýþýlýr. Özellikle ABD Merkez Bankasý Baþkaný Ben Bernanke'nin son krizde batýklarý önlemek için piyasaya para pompalamasý ve en azýndan þimdilik bu yönteminde baþarýlý olmasý bizdeki ekonomi yorumcularýna 'Bernanke'nin yaptýðýný Türkiye yapsaydý 2001 yaþanmazdý' dedirtiyor. Ancak bu yorumlarý yapanlar arasýnda o zaman Hazine ve Merkez Bankasý'nýn tepe yönetiminde olan isimlerin de olmasý olayýn bir baþka þaþýrtýcý yönü. Tabii o günlerde piyasaya para vermemek Merkez Bankasý'nýn kriz boyunca yaptýðý ne ilk ne de son hataydý).

Merkez Bankasý da para musluðunu kapatýnca Cýngýllýoðlu havluyu attý ve Demirbank 6 Aralýk 2000 sabahý TMSF'ye devredildi. Tabii arkasýnda katrilyonlarca lira borç býrakarak. Demirbank'ýn batýþý sektör açýsýndan sistematik bir çöküþü de gündeme getirdi. Bankalarýn Kasým 2000'de 18.4 milyar dolara ulaþan döviz açýðý, ani sýcak para çýkýþý ve yurtdýþý finansörlerin kredi hatlarýný kesmesiyle sürdürülemez boyuta ulaþtý. Bülent Ecevit'in Baþbakanlýðý'ndaki Hükümet, ayný gün IMF'nin yeni ve daha aðýr þartlarýný kabul ederek 10.4 milyar dolarlýk ek bir borç anlaþmasý daha yaptý. IMF'den gelecek yeni kaynaðý duyan piyasalar morfin yemiþ gibi sakinleþti.