Maniplatrler bitti, sra patron ve denetilerde
Sermaye Piyasas Kurulu (SPK) son ylda yle tedbirler ald ki, maniplatrlerin nemli bir ksm bitti. Kalanlar da uzatmalar oynuyor. Birka azl haydut hari, maniplasyona yeltenenler de en ar cezalara arptrlacaklarn bildikleri iin sua teebbs bile edemiyor. Ancak alnan tedbirlerin patronlar cephesinde ayn etkiyi gsterdiini sylemek mmkn deil. Borsay bir vurgun yeri gibi gren patronlar, rtl kazan aktarm ve yksek fiyattan ortak sat yaparak rant elde etme bata olmak zere her trl ileme bavurmaktan geri durmuyorlar.
Aslna baklrsa borsa maniplasyonlarnda organizasyonun en tepesinde patronlar var. Birilerini maa olarak kullandklar iin balarna ok fazla bir i gelmiyor. Genellikle bilanolarla oynuyorlar. Stoklar yksek gsterip, satlarn maliyetleriyle oynayarak kr yksek ya da dk gsterenlerden tutun, *kurduklar paravan irketlere para aktarm yapanlar, deerli bir varl dk fiyata baka bir irkete satanlar, bir varl ederinden ok yksek fiyatla deerleyip halka ak irkete devredenlere kadar, yurt d irketlere lisans ve telif bedeli ad altnda para aktarm gibi birok yntemlerle patronlar irketlerin iini boaltyor.
SPK, bugne kadar bu tarz ilemlere teebbs eden firmalar yakalayp ok ar cezalar kesti. SPK‚„nn tek bana tm kt niyetli patronlarn bu ilemlerini ortaya karmas ok zor. Patronlarn bilano oyunlarn ortaya karacak kurumlar bamsz denetim irketleri. Bamsz ynetim kurulu yeliinde olduu gibi bamsz denetim de lkemizde salkl bir ekilde ilemiyor.
leyemez de‚
nk bamsz denetim irketleri parasn denetim yapt firmadan alyor. Bu durumda bamsz olabilirler mi?
Hal byle olunca yle raporlar ortaya kyor ki, ‚“Bu kadar da olmaz‚ dedirtiyor. Bamsz denetim raporlarnda hibir artl gr, uyar yokken, irket bir anda batyor!
Bilanolarda gerek olmayan stoklar gsteriliyor, deneti irket bu stoklarn var olup olmadn grmeden, belgelemeden irketin mali verilerini tasdik ediyor.
Bu sistemin salkl ilemesi iin bamsz denetim irketlerinin gerekten bamsz olmas lazm. Yani denetim parasn irketten almamas lazm. Bence SPK nclnde yeni bir sistem kurulabilir. Halka ak irketler cirolarna ya da aktif byklklerine gre snflandrlarak bamsz denetim creti alnabilir. Ya da BST-30, BST-50, BST-100, Gelien letmeler Pazar‚„na ayr ayr bamsz denetim fiyat tarifesi uygulanr. Bunun iin bir forml bulunur.
Halka ak irketler belirlenen kriterlere gre bamsz denetim cretlerini SPK denetiminde oluturulacak havuza aktarr, hangi irketin hangi bamsz denetim irketi tarafndan denetleneceine SPK karar verir. Bir yazlmla apraz elemeler yaplr. O zaman gerek bamsz denetim olur. Bamsz denetim kurumu denetim yapt irketi 3 yl boyunca denetleyemez diye bir kural konulursa o zaman kimse yaplan usulszlklere gz yumamaz. Bamsz denetim irketinin gremediini dier bamsz denetim irketi ortaya karaca iin herkes iini laykyla yapar diye dnyorum.*
Eer bu gerekleirse sadece yatrmclar, sermaye piyasalar deil, devlet de artan vergilerden byk gelir kazanr. Patronlarn irketlerin iini boaltmasnn nne geilirse borsaya gven artar, bu da yatrmc saysnn oalmasn salar.
http://m.borsagundem.com/yazarlar/ma...yazisi/1035510
Yer mleri