Ýstanbul atakent bölgesi TEMEL ve TEKNÝK analiz çalýþmalarý.

[tumer1962]

Son yýllarda yapýlan yatýrýmlar ile yassý çelik tarafýnda hem kapasite artýþ göstermiþ hemde üretimler artmýþtýr. Fakat artan kapasiteye raðmen ucuz ithal mal ile yeterli rekabet edilememesi kapasitenin verimli kullanýlmasýnýn engellemektedir.


Türkiyenin katma deðeri yüksek ürün olan paslanmaz çelikte ise kapasitesi yetersizdir ve yatýrým ihtiyacý bulunmaktadýr.

Türkiye paslanmaz çelik ürünlerinin tamamýna yakýnýný yurtdýþýndan ithal etmektedir.

Dünya paslanmak çelik üretiminin önemli bir kýsmý ABD, Japonya,Çin, Almanya, Hindistan gibi ham çelik üretiminde rekabet ettiðimiz ülkelerden saðlanmaktadýr.

Dünyada paslanmaz çelik fazlasý olmasý, ülkemizde ham çelik pazarýnýn düþük olmasý ve yüksekenerji ile hammadde maliyetleri ülkemizde paslanmaz çelik yatýrýmýný çok cazip kýlmamaktadýr.

[tumer1962]

Toplam ham çelik üretimimiz %70e yakýný elektrikli ark ocaklý tesisler, geri kalaný ise entegre tesisler tarafýndan gerçekleþtirilmektedir.


Dünya genelinde baktýðýmýz zaman ise daðýlýmýn Türkiyenin hemen hemen tam tersi olduðu görülmektedir.

Ülkemizde aðýrlýklý olarak elektrikli ark ocaðý tesisi yatýrýmý yapýlmasýný temel nedenlerinden bir tanesi entegre tesislere kýyasla yatýrým maliyetinin daha düþük olmasýdýr.

Demir çelik sektöründe, aðýrlýklý olarak ithal girdi kullanýlmaktadýr.


Elektrik Ark Ocaklý (EAO)kuruluþlarda hammadde olarak kullanýlan hurdanýn %70 civarýndaki bölümü ithal edilmektedir.


Sektördeki en fazla dýþ ticaret açýðýna 5-6 milyar dolarla hurda ithalatý neden olmaktadýr.


Buithalatýn büyük bir kýsmý ABD, Rusya, Ukrayna ve AB ülkelerinden yapýlmaktadýr.


Entegretesislerde ise, hammadde olarak kullanýlan taþ kömürünün hemen hemen tamamý ve demircevherinin de ayný hurda gibi önemli bir bölümü ithal edilmektedir.

[tumer1962]

Türkiye çelik sektörü SWOT analizi



Sektörün güçlü yönleri:



Büyük ihracat pazarlarýna yakýn coðrafi konumu

%100 özel sektör oyuncularýndan oluþan sektörün hýzlý karar verme ve manevra kabiliyeti ile kriz durumlarýnda kendilerine yeni pazarlar bulabilme baþarýsý ve deðiþen pazar þartlarýna göre pozisyon alabilmesi

Çeliði ana girdi olarak kullanan imalat sanayinin ve altyapý ile inþaat sektör faaliyetlerinin yoðun olmasý ve gelecek dönemlerde de büyüme beklentileri içermesi

Üretim tesislerimizin, özellikle son yýllara inþa edilen veya iyileþtirilen tesislerin,yeni teknolojilere dayalý ve uluslararasý standartlarla uyumlu olmasýnýn verimlilik ve rekabet açýsýndan pozitif etkisi

Son yýllarda verimliliðin arttýrýlmasý ve katma deðerli ürünlerin üretimine iliþkin gerekli araþtýrma geliþtirme ve kapasite iyileþtirme çalýþmalarýna aðýrlýk verilmesi



Fýrsatlar:


Sektör oyuncularýmýzýn yüksek ihracat kabiliyeti sayesinde küresel büyüme sonucunda artacak çelik talebini karþýlayabilecek konumda ve kapasitede olmasý

Özellikle Çinin büyüme trendine girip iç tüketime odaklandýðý dönemlerde hem Çin pazarýna hem de Çinden boþalan Uzak Doðu ve Asya pazarýna ihracat fýrsatýnýn oluþmasý


Rusyanýn 2021 yýlýnda çelik ihracatýn a yapacaðý %15 civarý vergi artýþýnýn Türkiye için ek Pazar fýrsatý yaratmasý


Yurtiçinde çelik tüketiminin fazla olduðu inþaat sektörünün ve endüstriyel üretim sektörünün yüksek büyüme potansiyeline sahip olmasýna


Dünyadaki eðilimin tersine aðýrlýklý olarak hurdadan üretim yapan tesislerden oluþan sektörde karbondioksit emisyonlarýnýn daha düþük seviyede kalmasý ve gelecekte oluþabilecek Avrupa Yeþil Mutabakatý gibi çevresel standartlarda daha düþük maliyetlerin oluþmasý

[tumer1962]

Sektörün zayýf yönleri:

Hurda, demir cevheri ve taþ kömürü gibi ana hammadde kaynaklarýnýn yurtiçinde yetersizliði nedeni ile dýþa baðýmlýlýk oranýnýn yüksek olmasý

Yüksek enerji gerektiren üretim süreçleri ve enerji maliyetlerinin yüksek olmasý

Sektörde küçük ölçekli üretici sayýsýnýn fazla olmasý ve bu oyuncularýn fiyat rekabeti ve girdi maliyetleri karþýsýnda zorlanmasý

Son yýllarda yapýlan yassý çelik kapasite artýþýna raðmen, dünyadaki korumacýlýk duruþu sonucunda açýk pazar haline gelen ülkemizde mevcut kapasitenin yeterince deðerlendirilememesi

Düþük kaliteli ve dampingli ürün ithalatýný engelleyici mekanizmalarýn yetersizliði


Tehditler:


ABD ve ABnin nin baþý çektiði korumacýlýk politikalarý nedeni ile ana ihracat pazarlarýnýn daralmasý, pandemi sonrasý yaralarýný sarmaya çalýþacak ülkelerin korumacý tutumlarýný sürdürme potansiyeli


Dünyanýn çelik üretim kapasitesinin yüksek olmasý ve daha ucuza üretilen çelik için Türkiyenin cazip bir pazar konumunda olmasý


AKÇT anlaþmasýna göre devletin çeliksektörüne destek verememesi veTürkiyenin taraf olduðu serbest ticaretanlaþmalarýnýn ithalatý kolaylaþtýrmasý

[tumer1962]

Ülke kaynaklarýný (yer altý, yer üstü ve insan kaynaklarý da dahil) harekete geçirerek ülke insanýn ihtiyaçlarýný karþýlayabilen teknoloji kritik teknolojidir.


Türkiye dünyada krom cevheri üretimi sýralamasýnda ilk 8 ülke içindedir.


Krom cevherimiz yüksek kalitelidir.


Yalnýzca Türkiye ve Arnavutluk un paslanmaz çelik tesisi yoktur, Kübada bile ihracat yapabilen 150.000 ton kapasiteli bir paslanmaz çelik tesisi bulunmaktadýr.


Türkiye, 2002 yýlýnda, dünya demir çelik üreticisi ülkeler sýralamasýnda 13. büyük Demir Çelik üreticisi olmuþtur.


Ülkemiz demir ve çelik üretiminde birikim ve deneyim sahibidir.


Krom cevherlerimizden, Etibank'a ait Elazýð ve Antalya Ferrokrom Tesislerinde üretilen ürünler iç ve dýþ piyasalara satýlmaktadýr.


Türkiye için paslanmaz çelik üretimi kritik bir teknolojidir.


Geliþmiþ ülkelerde çelik sektörü entegre tesislere dayalý olup, katma deðeri yüksek; paslanmaz çelik, vasýflý çelik, özelçelikler gibi ürünlere yönelmiþtir.


Geliþmekte olan ülkelerde çelik sektörü, yarý entegre tesislere dayalý olup, hurda gibi parçalý girdilerden nispeten ucuz ürünler üretmektedir.


Demir Çelik sektörünün özelliðinden; tonu 200-250 $ lýk ürünler üretilebildiði gibi maliyetleri fazla artýrmadan, paslanmaz çelik gibi, tonu 1.500-2.000 $ ürünler de üretmek mümkündür.

[tumer1962]

Paslanmaz çelik, esas olarak paslanmayan çeliklerin genel adýdýr.


Özellikle nikel ve molibden çeliðin paslanmazlýk özelliðini iyileþtirmek için alaþým yapýmýnda kullanýlsa da paslanmazlýðý saðlayan ana element kromdur.


Paslanmazlýk için gerekli en az krom miktarý, kütle olarak,yüzde 10.5 tir.

Dünyada üretilen çeliðin çoðu karbon ve alaþýmlý çeliktir.


Karbon ve alaþýmlý çeliðe göre paslanmaz çeliðin, daha küçük, fakat cazip ve geliþen bir pazarý vardýr.


Doðada yalnýzca altýn ve platin gibi metaller saf halde bulunur, normal metallerse diðer elementlerle bileþmiþtir.


Paslanma, bu yüzden doðal bir olaydýr.


Doðada demir cevheri þeklinde bulunan demir, bu yüzden dengesizdir ve paslanmak ister. Paslanmak saf demirin suyun mevcudiyetinde oksijenle birleþmesidir.



Paslanmaz çeliðin rekabet gücü emsalsiz ve karizmatik bir özelliðinden gelmektedir.


Krom oksijenle karþýlaþtýðýnda çeliðin yüzeyin de moleküler düzeyde bir krom oksit filmi oluþur.


Bu filmin kalýnlýðý 130 Angstrom ( 1 Angstrom = 10-6 cm. )dür. Bu durum, büyük bir binayý, mektup kaðýdý kalýnlýðýndaki çatý sacýyla yaðmurdan korumak gibi birþeydir.


Krom oksit katmaný edilgin, kuvvetli ve kendi kendini yenileme özelliðine sahiptir.


Edilgin demek diðer malzemelerle tepkimeye girmeyen demektir.



Kuvvetli demek çelik yüzeyine iyi yapýþmýþ, yerinden kolayca sökülemez demektir.



Yenilenebilir demek eðer krom oksit katmaný aþýnýrsa veya zorla yüzeyden sökülürse çeliðin içindeki krom tekrar havayla hemen yeni bir krom oksitk atmaný oluþturur demektir

Paslanmaz çelikten yapýlmýþ bir çaký, uzun süre kullanýldýðýnda aþýnýr ve aðzý körelir, bileði taþýnda bilendiðinde krom oksit katmaný sökülür. Kromun saðladýðý bu yenilenme özelliði sayesinde paslanmazlýðýný muhafaza eder.

[tumer1962]

Kiþi baþýna paslanmaz çelik tüketimi, geliþmiþ ülkelerde 6,5 - 7 Kilogramdýr. Ülkemizde ise paslanmaz çelik tüketimi 1,5

Kilogram civarýndadýr.

[tumer1962]

-Ýthalatýmýza baktýðýmýzda paslanmaz çelik ve trafo saçlarý ithalatýnýn son derece mühim bir yekun tuttuðu söyleniyor.

1972 senesinde Makina Kimya Endüstrisi Kurumu,Aliaða'da bir çelikhane kurmayý mevzubahis etmiþti.


Bende o planlamadaydým ve bunun paslanmaz çelik ve trafo saçlarý olmasý gerektiðine karar vermiþtik ve yabancý bir mütehassýs bu iþi bilen bir insan da bulmuþtuk.


Aradan birzaman geçti, oraya hassas döküm fabrikasý kuruldu.

"Niye? diye sordum. Dediler ki: Biz gezdik Avrupa'yý bu gibi tesisler 2 milyon tondan aþaðý olmuyor.


2 milyon ton a maddi gücümüz yetmez, o yüzden vazgeçtik." Benim kanaatimce 50-60 bin tonluk paslanmaz çelik sac imalitesisi mükemmel randýmanlý bir þey olabilirdi.


Ve bu ihtiyaç Türkiye'de yerli olarak karþýlanabilirdi.


Doðru yahut yanlýþ fakat bence kurulmasý isabetli bir þey olurdu.

Hem insanlarýmýzýn öðrenmesi bakýmýndan, hem de memleketimizin ihtiyacýnýn karþýlanmasý bakýmýndan.