Bu Kitabý Yeni Bitirdim...

[seref9]

Jacques Ranciere/ Cahil Hoca Zihinsel Özgürleþme Üstüne Beþ Ders

Felsefenin elmasý Joseph Jacotot`nun baþýna düþmüþtür: 1818`de sürgünde bir devrimci olan Jacotot Belçika`da Fransýz edebiyatý okutmaný olarak yarý-zamanlý bir iþ bulur. Tek kelime Fransýzca bilmeyen Flamanlara, kendisi de tek kelime Flamanca bilmediði halde hocalýk etmek zorundadýr... Ýki dilli bir Fénelon baskýsý koþar imdadýna; "öðrencileri"nin kendi kendilerine Fransýzca ve Telemak`ý öðrenmelerine kýlavuzluk eder. Ýnsanýn bilmediðini de öðretebileceðini gösteren bu tuhaf deneyin sezdirdiði kaçýnýlmaz sonucu anlamakta hiç gecikmez Jacotot: Bilen ile bilmeyenin, öðreten ile öðrenenin, kol emekçisi ile zihin emekçisinin, kýsacasý zekâlarýn eþitliði. Bu þaþýrtýcý hikâyeyi ve Jacotot`nun felsefesini anlatan Jacques Rancière hem eðitim üzerine çok özgün bir düþünce sunuyor hem de zekâlarýn eþitsizliðini ve bilgi hiyerarþisini bahane eden toplumsal eþitsizlik tasavvurlarýna önemli eleþtiriler getiriyor. "Özgürleþtirmeksizin eðiten aptallaþtýrýr," diyen Cahil Hoca, eðitimciler ve eðitim sistemi üzerine kafa yoranlar için olduðu kadar siyaset felsefesiyle ilgilenenler için de ufuk açýcý bir kitap.
1940 Cezayir doðumlu Fransýz filozof. Paris 8 (St. Denis) Üniversitesi`nde felsefe dersleri vermiþ olan Rancière`in adý ilk kez Althusser`in iki ciltlik Lire le Capital (1965; Kapital`i Okumak) derlemesine yazdýðý yazýyla öne çýktý. 1990`da yayýmlanan Siyasalýn Kýyýsýnda ile birlikte, Batý geleneðinde "siyasal"ýn kuruluþu üzerine odaklanmaya baþladý ve Le Mésentente (1995, Uyuþmazlýk, Aralýk, 2005), La haine de la démocratie (2005, Demokrasi Nefreti, Ýletiþim, 2014) ve Chronique des temps consensuels (2005, Mutabakat Dönemlerinin Vakayinamesi) gibi kitaplarýnda çok özgün ve ufuk açýcý bir siyaset düþüncesi geliþtirdi. Estetik, tarih teorisi, edebiyat ve sinema hakkýnda yazdýklarýyla da yanký uyandýrdý.

[ayurdakok]

Jacques Ranciere/ Cahil Hoca Zihinsel Özgürleþme Üstüne Beþ Ders

Felsefenin elmasý Joseph Jacotot`nun baþýna düþmüþtür: 1818`de sürgünde bir devrimci olan Jacotot Belçika`da Fransýz edebiyatý okutmaný olarak yarý-zamanlý bir iþ bulur. Tek kelime Fransýzca bilmeyen Flamanlara, kendisi de tek kelime Flamanca bilmediði halde hocalýk etmek zorundadýr... Ýki dilli bir Fénelon baskýsý koþar imdadýna; "öðrencileri"nin kendi kendilerine Fransýzca ve Telemak`ý öðrenmelerine kýlavuzluk eder. Ýnsanýn bilmediðini de öðretebileceðini gösteren bu tuhaf deneyin sezdirdiði kaçýnýlmaz sonucu anlamakta hiç gecikmez Jacotot: Bilen ile bilmeyenin, öðreten ile öðrenenin, kol emekçisi ile zihin emekçisinin, kýsacasý zekâlarýn eþitliði. Bu þaþýrtýcý hikâyeyi ve Jacotot`nun felsefesini anlatan Jacques Rancière hem eðitim üzerine çok özgün bir düþünce sunuyor hem de zekâlarýn eþitsizliðini ve bilgi hiyerarþisini bahane eden toplumsal eþitsizlik tasavvurlarýna önemli eleþtiriler getiriyor. "Özgürleþtirmeksizin eðiten aptallaþtýrýr," diyen Cahil Hoca, eðitimciler ve eðitim sistemi üzerine kafa yoranlar için olduðu kadar siyaset felsefesiyle ilgilenenler için de ufuk açýcý bir kitap.
1940 Cezayir doðumlu Fransýz filozof. Paris 8 (St. Denis) Üniversitesi`nde felsefe dersleri vermiþ olan Rancière`in adý ilk kez Althusser`in iki ciltlik Lire le Capital (1965; Kapital`i Okumak) derlemesine yazdýðý yazýyla öne çýktý. 1990`da yayýmlanan Siyasalýn Kýyýsýnda ile birlikte, Batý geleneðinde "siyasal"ýn kuruluþu üzerine odaklanmaya baþladý ve Le Mésentente (1995, Uyuþmazlýk, Aralýk, 2005), La haine de la démocratie (2005, Demokrasi Nefreti, Ýletiþim, 2014) ve Chronique des temps consensuels (2005, Mutabakat Dönemlerinin Vakayinamesi) gibi kitaplarýnda çok özgün ve ufuk açýcý bir siyaset düþüncesi geliþtirdi. Estetik, tarih teorisi, edebiyat ve sinema hakkýnda yazdýklarýyla da yanký uyandýrdý.

Eger klasik edebiyat okumak isterseniz fransiz devrimini bir aþk hikayesiyle harmanlayan charles dickensin iki þehrin hikayesi adlý romanini okumanizi tavsiye ederim

[@yörük@]

Tevfik Uyar-Safsatalar kitabýný okuyunca aklýmda kalanlar...

bir önerme nasýl manipüle edilir....üzerine örnekler ve açýklamalar içeren kitap...

aklýmda kalanlar.....

Dikkat; Manipüle, X iddiasý delilsiz ve bilimsel kaynaðý olmadan zýddýna yapýlan yönlendirmedir.

1- En çok kullanýlan manipüle yöntemi iddia sahibini karalamaya çalýþmaktýr.

A þahsý X iddiasýnda...A þahsýnýn kötü özelliði var...O halde X iddiasý YANLIÞTIR.

A þahsýnýn kötü özelliði genelleþtirilir.
Manipüle edenle ayný fikirde(araþtýrma yaparak düþünme iþlemini yapmak istemeyenler)
olanlar otomatik etkilenir.


2- Eðer A þahsýnýn kötü özelliðini bulamazsanýz, üzülmeyin. B þahsýný devreye sokun.

A þahsý X iddiasýnda....B þahsý da X iddiasýnda.... B þahsý kötü....
O halde A þahsý kötü ve X iddiasý YANLIÞTIR.

Bu manipüle yönteminde benzer iddiayý kullanan ve çoktan(bilinç altýna yerleþmiþ olan)
müþterek(çoðunluðun kabul ettiði) kötü bir þahsa veya gruba benzetmeyle yapýlýr.

Çünkü insanlarýn sahip olduðu kalýpyargýlar uzun zaman dilimlerini içerdiðinden
tarafsýzlýk ve rasyonelliði azaltabilir.

Dikkat, A þahsý kendi grubunuzda olursa Onu temizleyen akýl,
iddiasý deðiþmemesine raðmen karþý grupta olmasý durumunda kirletmeye çalýþýr.

3- Eðer A þahsýnýn iddiasýnda kendine yarar saðlýyorsa, durumsallýktan yararlanýlýr.

A þahsý X iddiasýnda... A þahsý bundan yarar saðlýyor... O halde X iddiasý YANLIÞTIR.

Çünkü insanlar çýkar saðlama, popülerlik, kiþinin pozisyonu gibi durumlarý kullanarak
baský veya mecburiyetle komplo teorisi üreterek; Kiþinin iddiasýný ya komplo ya da kandýrýlmakla itham eder ki,
amaç iddiayý bir kenara býrakýp A þahsýný hedefe koymaktýr.

Dikkat, insan bir olayýn kendi baþýna gelmesi durumunda baþka, baþkalarýnýn baþýna gelmesi durumunda
baþka bir yargýda bulunuyorsa, o kiþi tarafsýz deðerlendirme yapamamaktadýr.

4- A þahsý X iddiasýnda ancak daha önceden Y iddiasý varsa, tutarsýzlýða götürmek.

A þahsý X iddiasýnda...A þahsý daha önce X iddiasýyla tutarsýz Y iddiasýnda bulunmuþ...
O halde X iddiasý YANLIÞTIR veya A þahsý X iddiasýnda BULUNAMAZ.

Amaç A þahsýný "iddiada bulunma hakký olmayan biri" ilan etmektir ki, daha önce kendisinin de
gerçekleþtirdiðini öne z sürerek iddiasýný zayýflatmaktýr.

5- Maliyet kaynaklý kaybetme korkusuyla yapýlan,

A þahsý X iddiasý için...… þu ana kadar belli bir maliyete katlanmýþtýr.....
O halde X doðrudur(yanlýþ olsa bile, tersi durumda geçerli).

Bu yöntemde emek, zaman, para v.b kavramlardan oluþan maliyetten vazgeçilmemesi sonucu
kiþinin kendini manipüle etmesidir. Çünkü kiþi hissiyatýnda, belirsizlik, stres, tehdit gibi durumlar
kötü sonuçlarýn gerçekleþmesi ihtimalini abartýlý algýlamasýna sebep olur.
Kiþi, "kayýptan kaçýnma" içgüdüsünde "garantili kayýp" yerine "ihtimalli kaybý" tercih ederken,
eðer "hiç kaybetmeme" seçeneði varsa kesin tercihi budur.

6- Beðendirme yöntemi,

A þahsý X iddiasýnda.... Sen A þahsýsýn...O halde X iddiasýnda bulunmalýsýn.

Amaç kiþiyi överek gaza getirmeyle yönlendirmedir. Kiþiyi çeþitli normlara uymak zorunda olduðu "gruba"
çekerek kabul ettirmeye çalýþmadýr.
Çünkü kiþinin aidiyet hissiyatý, grubun kurallarýna uyum gösterme beklentisiyle
doðrusaldýr(aidiyet kuvvetinin baský boyutuyla iliþkilendirilmesi durumu).

Dikkat, aidiyeti belirleyen þey, gerçekleþtiremeyecek olsak bile normlara uyma taahhüdümüzdür.

Dikkat, kiþi ait olduðu grupla anýlmak istemediði gibi ait olmadýðý grubun davranýþlarýndan kaçýnma eðilimi gösterir.

7- Bilimi deðersizleþtirme yöntemi

A þahsý bilim X hususunda çözüm getirememiþtir. O halde bilimdýþý X hususu doðru ya da
Bilim her þeyi bilemez.

Amaç "bilimsel yöntem" kurallarýný yok sayarak yönlendirmedir ki,
Bilim, açýklama merkezi deðil aksine bilim, bilim insanlarýnýn açýkladýðý veya
açýklamaya çalýþtýðý hususlar için hangi "bilimsel yöntemlerin" norm olarak kabul edileceðini belirleyen kurumdur.

8- Bir bilen yöntemiyle alakasýz otorite iliþkilendirmesi,

A þahsý X iddiasýnda... A þahsý iddiasýyla alakasýz konuda otoritesi var...
O halde X Doðru veya yanlýþtýr.

Amaç otorite olan þahsýn her konuda doðru söyleyeceðini kabullendirmektir.
Oysa kiþi, otorite sahibi olduðu konu da dahil, her konuda uzmanlýðý olmasý imkansýzdýr ki,
iddiasýyla alakasýz konuda otorite tanýk gösterilir.

Ne emir yetkisi ne uzmanlýk ne de saygýnlýk kesinlikle otoritenin doðruluðuna delil olamaz ki,
stratejik açýdan akýl, diðerlerinin fikrine açýk olmalýdýr.

Dikkat, otorite liderliði altýnda örgütlenenler, baðýmsýz olanlardan daha verimli ve baþarýlý olurlar.

Dikkat, itaat güdüsü ve otorite iliþkilendirildiðinde kiþi, yanlýþta otoriteyi suçlama eðilimindedir.

9-Kaynaðý belirsiz otorite kullanýmý,

A þahsý X iddiasýnda...Belirsiz ama otorite kabul edilen B þahsý X iddiasýnda...
O halde X DOÐRUDUR.

Bu yöntemde anonim otorite kullanýldýðý için iddiayý sorgulama imkaný tanýnmamýþ olur ki,
çoðu zaman teyit edilemeyeceðinden "çoðunluða baþvurma" yoluna gidilme mecburiyetini ortaya çýkarabilir.


10- Seçilmiþ örnekleme yöntemi,

A þahsý özellikle seçilmiþ X iddiasýnda... Örnek tutarlý...O halde X iddiasý DOÐRU ya da YANLIÞ.

Bu yöntemde ikna etmek için kullanýlan delil,
saðlamlýðýna(delil kimi zaman tek olgu ancak çoðu zaman yüzlerce olguyla oluþan istatiksel tutarlýlýk) bakýlmadan,
cýmbýzlama yapýlan örnekle isnadý hükme çevirmeye çalýþan yöntemdir.

Çoðu zaman kiþi bu yöntemi bilinçsiz (bilinçli yapýlanda kullanýlan örnekler aynýdýr) kullanýr ki,
kiþinin kendi görüþünü teyit eden delil aramasýyla iliþkilenir ki, aynýsýný karþý taraf ta yapacaðýndan
uzun süreli tartýþmayla karþýlaþýlýr.
Husus, þahsi algýlanmazsa istatiksel veri rasyonelliðe meyillidir.
Þahsi algýlandýðýnda ise istatiksel veri dahi bu yöntemle "araç" halini alýr.

11-Çoðunluða baþvurma yöntemi,

A þahsý X iddiasýnda....Çoðunluk X iddiasýnda...
O halde X DOÐRUDUR.

Ýnsan kendini topluluktan ayýrdýðýnda huzursuz olmasýnýn sebebi çoðunluk tarafýndan
"onanma" isteðiyle iliþkilendirilince aykýrýlýk, dýþlanmaya neden olur.
Dýþlanma korkusu, çoðunluða uyma eðilimine sebep olur ki, kendisi delil getirme yerine
çoðunluða atýfta bulunarak "çoðunluðu" delil haline getirir. Bu durumda kiþi sosyal uyumu,
bireyin kendi görüþüne çevresindeki yaygýn görüþe göre ayar çekmesi "Mahalle baskýsý" dýr.
Mahalle baskýsý, çoðunluða uyma eðilimi, sosyal iliþki kurma ihtiyacý ve
uyumlu görünüm ile özgüveni tamir etme sebeplerini içerdiðinden hafýzanýn deðiþmesini saðlar.
Deðiþim sebebi " baþkalarýndan farklý düþünmenin" meydana getirdiði rahatsýzlýktýr.
Oysa ki, aykýrý düþünce, çoðunluðun düþünme özgürlüklerini saðlamasý açýsýndan önem arz etmektedir.

12-Tepkisel indirgemecilik yöntemi,

A þahsý X iddiasýnda....X, Y (zýddýna X olmak üzere) anlamýna gelir.
Y yanlýþtýr. O halde X YANLIÞTIR.

Yanlýþ anlaþýlmaya dayanan bu yöntemde karþýnýzdakinin yanlýþ anladýðýný anlatma durumu oluþur.


13- Devede kulak yöntemi,

X'ten Y'ye sürekli deðiþim var.... X'ten Y'ye geçiþ belirsiz...
O halde X ile Y arasýnda fark yoktur.

Geçiþ noktasýnýn belirsizliði oluþturulacak paradoksa dayanak olur.
Deðer yargýsýnda eþik deðerin oynaklýðý alýþýlmýþ referansa göre "normal" algýlanmasýdýr.
"Tutarlý görünme" kaygýsý dayatmayý kabul etmeye "sürüklenme" sebep olabilir.

14- Doðallýk yöntemi,

X doðaldýr... Doðal faydalýdýr... O halde X faydalýdýr.

"Doðal" kelimesi pozitif anlama sahip olunca olumlu algýyý çaðýrdýðýndan, doðal olana atýfta bulunmak.

15- Duygular,

Duygu deðiþiminin (duygu sömürüsü) mantýðý etkilemesi.

16- Etimolojik,

Kelimelerin tarihsel kökeni kullanýlarak, yanlýþ(kelimenin zaman içinde anlam deðiþikliðine uðramasý) anlamda kullanýlmasý.
Kelimenin eski anlamýna atýf, önceki dilin üstünlüðünün örtük kabulüdür.

17- Geleneksellik,
Eðer gelenekselliðin, taklide neden olacak þekilde atýf yapýlmasýdýr.

18-Gereksiz yüceltme,

Ýyi hissetme eðiliminden dolayý gereksiz yüceltmeye çalýþma durumudur ki,
aykýrý olaný gruptan dýþlayarak, grubun bulunduðu konuma devamýdýr.

19- Görelilik,
Nesnel verinin öznel yorumlanmasýdýr.

20- Hatalý benzetme,
Teþbihin hata kaldýrmasýdýr.

21- Ýspat Yükümlülüðü,
Aksi kanýtlanmadýðý için doðru sayma niyetidir ki,
ispat yükümlülüðü iddia sahibine aittir.

22-Ýstisna,
Genel geçere aksi örneðin istisna kabul edilmesidir.

23- Sýralamalý neden sonuç,
Ýlki gerçekleþince ikincisinin zorunlu gerçekleþeceði zannýndan dolayý ilkinden kaçýnma eðilimidir.

24- Kýsýrdöngü,
Bilgi kaynaðý ile sonuç kaynaðýnýn ayný olmasýdýr.

25- Kiþisel deneyim,
Kendi deneyimini kesin olarak hedef kitleye yersiz genellemedir.

26-Korkular,
Korkular rasyonel deðildir.

27-Yedekleme,
Biliþsel çeliþki kuramýdýr.

28-Sessizlik,
Sessiz kalmanýn onay anlamýnda kullanýlmasýdýr.

29-Totemleme,
Delilsiz nedensellik kurma eðilimidir.

30- Zarar fayda iliþkisi,
Her zararýn tesellisi(kendi kusurunu örtmek) için faydaya(sonuççu ahlak) odaklanmadýr.

31- Þans veya tesadüf,
Þans veya tesadüfe atýf yaparak iknadýr ki, özellikle þans kavramýný bilimle iliþkilendirmektir.
Dikkat istesen de bilerek kaybedemediðin oyun, þansa dayalýdýr.

32- Ünlüler,
Ünlüye atýf, ilgi görme ve akýlda kalýcýlýk içindir.

33- Ýkilem,
Ýki tercih arasýnda seçilen dýþýndakinin zorunlu olmayýþýdýr.

34- Sorumluluk azaltma,
baþkasýnýn durumunun, kiþinin sorumluluk duygusunu azaltmasýdýr.
Baþkasýnýn eylemsizliðini kendine bahane etme yoluna gitmektir.

35-Evet-Hayýr,
Soru içeriðinin baðýmsýz olarak ön kabul haline getirilmesidir.

36-Ebeveyn,
37-Eleþtiri hakký,
38-Cevap hakký,
39- Kesin yanlýþtýr,
40- Yazým yanlýþlarý,
41- Yapay zeka,
.................................