Tarihimizde unutulmayan olaylar, resimleri ve belgeleri ile anmsatan bir balk
Tarihimizde unutulmayan olaylar, resimleri ve belgeleri ile anmsatan bir balk
NUSRET MAYIN GEMS BU GECE MAYIN DKYOR
Dman zrhllar boaza gurup gurup giriyor ve grevini tamamlayan grup ikmal yapmak iin geriye dnerken arkadaki gruplarn yollarn kesmemek iin boazn en geni yerlerinden biri olan Karanlk Liman'da manevra yapyordu. te maynlar da bu manevra sahasna kyya paralel ancak manevra hattna dik olarak yerletirilecekti. Fakat bu iin sonu her ne kadar byk bir zaferi getirebilecek olsa da bir o kadar zordu.
Nazmi Bey, ertesi gn Nusret mayn gemisi komutanl yapacak olan Tophaneli Yzba Hakk'y buldu. Her iki subayda ok iyi arkadatlar. ki gn nce kalp krizi geiren Nusret'n gen komutan Yzba Hakk Bey, sal iin yerine bir bakasn grevlendirmeyi nceden anakkale mstahkem mevki komutan Cevat Bey'in srarlarna ramen, savan ve lkenin sorumluluunu omuzlarnda duyarak grevi kabul etti.
7 Mart' 8'e balayan gece yars Nusret demir alarak anakkale'den uzaklat. Btn klarn sndrp kvlcm atmasn diye ocaklarn bastrm, maskeli klar altnda rota izleyerek hedefine doru ilerliyordu. Gemi daha nce denen mayn hatlarndan geiyor ve Karanlk Liman'a giriyordu. Deniz sakin, hava simsiyah, zifiri karanlkt. Uzaklarda dolaan dman devriye gemileri prl prl yanan projektrleri ile suyun yzn aydnlatmaktayd. Bir an, suyun yzne deen k silindirler hemen ardndan denizi yalayarak, havaya kalkp yeniden denizin yzeyinde baka bir noktay aydnlatp derinlere inmekte ardndan yine uzaklara gitmekteydi. Daha yaknlarda devriyeye km dman gemilerinin projektr ve ldaklar zaman zaman Nusret'in olduu kynn karsn noktalamaktayd. Son kontroller bittikten sonra ilk mayn platforma alnm ve at an beklenmeye balamt. Heyecan son haddindeydi. Vatann selameti iin gerekli olan zafer kilidi, Nusret'in elindeydi. Onu mutlaka sessizce yerine brakmalyd.
Sonunda Anadolu yakasndaki Akyarlara, yeni mayn hattn hazrlanaca noktalara geldiler. Teker teker sessizce elinde kalan son 26 eski tip mayn suya brakmaya balad. Suya den her mayn belli bir sra halinde kendisini asl tutacak arln gerdii teller zerinde yeralmaya baladlar. Birka dakika sonra tm maynlar belirlenen rota dorultusunda dklmt. Makinalar tekrar ulaabilecekleri en yksek devirde ok hzl tempoda altrlmt. imdi en az maynlar dkl kadar tehlikeli olan geri dn yolculuu balamt. Daha nceki dklen maynlar ve dman devriye gemileri Nusret'in yolu zerinde kol geziyordu.
Bir an iin Nusret'in ok yaknnda bir karalt ortaya kt. Dman gemisi olmalyd bu. Byk olaslkla dman zrhllar geri dnmlerdi ve devriye grevine devam etmekteydiler. Ara verdikleri projektrle taramaya yeniden baladklar zaman Nusret'i grecekler ve herey bitecekti. Btn personelden buz gibi terler boanyordu. Nihayet korktuklar balarna geldi ve dman gemisinin projektrleri yand. Karanl yaran projektr az teden, hzla, zerlerine doru, denizi tarayarak geliyordu. Ik dalgas kylar, dalgalar taraya taraya, arada bir durarak, arada bir gerileyerek ar ar zerlerine geliyordu. Bu k silindiri lm klcna dnm, Nusret'in brne saplanacakt ki bir mucize gerekleti.lm ve k dalgasnn iine girmelerine saniye kala, Trk kylarnda yanan projektr bir mucize yaratt.
Bizim kyda birden bire yana projektrmz birka saniye iinde, dman projektrn deniz stnde yakalad. ki projektr imdi gzgzeydiler. Ortal sise yakn youn bir beyazlk kaplad. Beklenmedik bu k kavgas Nusret'e yaam umudunu geri verdi. imdi karlaan iki projektr, iki dman gz birbirinden kurtulmak iin olaanst bir savaa baladlar. Dman projektr, kurtulmak iin youn aba harcyor, bir trl baaramyordu. Nusret, bu bazen stnde, bazen yannda sren k arpmasnn altndan sessizce syrld. Olanca islim stnde, anakkale ynnde yolalmaya balad.
Tehlike gemi verilen grev byk bir baaryla yaplmt. Nazmi Bey byk bir sevinle kader arkadan tebrik etmek istedi. Ancak Hakk Bey cevap veremedi. Nusret mayn gemisinin bakomutannn hasta kalbi bu k savandaki heyecana dayanamam, heyecan kasrgas iinde duruvermiti.
![]()
MD BOKU YEDK...
kinci Dnya Sava ncesinde Bakrkyl Ermenilerden Doktor Petemalcyan ailesiyle birlikte Trkiye den Almanya ya g edip Berlin de bir hal ve kilim maazas amt. Sava balayncaya kadar ileri yolunda gitmi, baba Petemalcyan ileri olu Aram Petemalcyan a brakmt ama savala birlikte zorlu gnler beraberinde gelmiti. Her gecen gn bir ncekini aratmaktayd.
Sava btn hzyla srerken 1943 n sonuna doru Almanlar iin savan gidiat belli olmu, daha fazla savaacak gcnn kalmad ortaya kmt. Sovyet askerleri 1944 ylnn Ocak aynda Oder Irman geerek nce Budapeteye, Nisan banda ise Viyana ya girerek Berline doru ilerlediler ve 25 Nisanda Berlin i kuattlar.
Kentin merkezindeki bir yeralt snanda kalan Hitler ise, savan kaybedildiini anlayarak 30 Nisan'da intihar etti.
Ruslar artk Berlin deydiler. ehrin hemen her noktas Rus igali altndayd. Yama ve talan Almanya da artk sradan bir iti. Taciz ve tecavzn bininin bir para olduu o gnlerde asl mesele hayatta kalmak ve tatl cann kurtarmakt. Bu zor artlarn hkm srd gnlerde Rus gal Komutanl bir bildiri yaynlamt. Bildirideki kesin emre gre her yer, Rus askerlerine ak tutulacakt.
Savan acmasz yzn btn plaklyla oktan gren Petemalcyan ailesi de emre mecburen uymutu. Hal maazalarnn kaplarn aarak Rus askerlerinin yamaya gelmesini endie ile bekleyen ailenin bu bekleyii fazla uzun srmedi. Petemalcyan Hal-Kilim Maazasndan ieriye grlt ve patrt ile klksz, vahi grnl, Mool tipli ve silahl iki asker yksek sesle bara ara konuarak girdi. Askerlerden biri hallarla ilgilenirken dieri, gen kzlarn da aralarna alarak hareketsiz bir ekilde endie ile olup biteni gzleri ile takip eden Petemalcyan ailesine yneldi. Etrafa yle bir gz atyormu gibi yaptktan sonra gen kza doru yaklat ve elini uzatt. Aram Petemalcyan gayr ihtiyari ve seri bir hareketle askeri bileinden skca yakalad. ekik gzl asker bu ani tepki zerine tabancay ekti ve Petemalcyan n akana dayad.
Aram Petemalcyan, adeta ta kesilmi karsna dnp azndan:
-imdi b..ku yedik cmlesi dkld.
Bu szleri iitince irkilen asker silahn indirerek sordu:
-Ne dedung? Ne dedung?
Baba Petemalcyan olayn oku ierisinde, ister istemez syledii szleri tekrarlamak zorunda kald:
- imdi b..u yedik.
O anda sanki bir mucize oldu. Asker ani bir hareketle silahn indirerek yllar sonra bir dostunu grm biri gibi byk bir sevinle Petemalcyan n boynuna sarld. Petemalcyan ok stne ok yayordu. Olay kavramaya alyor ve askerin Krgz azyla,
- Miz gan gardaiz, min sinig gardamam yani
Biz kan kardeiyiz, ben senin kardeinim derken sevinten lgna dnmesini hayretler iinde seyrediyordu.
Maazay basanlar, Rus ordusundaki Krgz askerlerdi ve karlarnda Trke konuanlar grnce byk aknlk yasamlard. Olay anlalp ok atlatlnca Petemalcyan ailesi rahat bir nefes ald. Askerler zr dilediler, aylar iildi, konumalar uzad ve iki asker sonraki gnlerde maazaya gnll bekilik yaptlar.
Petemalcyan ailesi savatan sonra Berlin de tantklar bir gazeteciye bu hikayeyi anlatt ve hayatlarn kurtaran sihirli cmleyi bir hattata yazdrp evlerinin en gzel yerine asmak istediklerini syledi. O gazeteci de hat levhay Emin Barna yaptrp Almanya ya yollad..
![]()
Yer mleri