Tarihte Bugün

[metin]

Galiçya'da Osmanlý 15. Kolordusu'na esir düþen Rus askerler 1916

[metin]

"Eðer dünya milletlerini yedikleri þeylere göre sýnýflara ayýrmak âdet olsa; Almanlara patates yiyiciler, Ýtalyanlara makarna yiyiciler denseydi, mutlaka biz Türklere de ekmek yiyiciler denirdi... Bir yere gidildiði vakit, Mehmetçikler önce yemekten deðil de ekmeðin azlýðýndan þikâyet ederler." Bu cümleler, I. Dünya Savaþýnda Galiçya Cephesinde savaþan bir Mehmetçiðe ait.

Mehmetçik cepheye varýnca yemeklerin Türk alýþkanlýðýna göre piþirilmesi ve erzakýn buna göre hazýrlanmasý için alýnacak önlemler görüþülür. Yeteri kadar seyyar (gezici) mutfak saðlanýr. Bunlarla bölük düzeyindeki birliklere gerektiðinde yürürken dahi yemek piþirilir.

Kiþi baþýna günlük 300 gram etten 50 gram kesilir, ekmek miktarý 700 gramdan 840 grama çýkarýlýr. Sýcak iklim bölgelerinden gelen erlerin kýþ aylarýnda soðuða daha iyi dayanabilmeleri için ekmek miktarý soðuk dönemde 1000 grama çýkarýlýr, günde 30 gram þeker veya 50 gram kuru üzüm, sabah-akþam iki defa çay verilir.

Kompir (patates) mevsimi geldiðinde Galiçya da meyve, sebze gibi þeylerin mevcut bulunmamasý yüzünden, Mehmetçikler tüm ihtiyaçlarýný buranýn biricik bereketli mahsulü kompirden temin eder. Aslýnda erzak olarak daima patates ve et verilir, öðle ve akþam bu iki þeyle karýnlarýný doyururlar. Bundan baþka muharebe mevzilerinin saðý, solu, ileri ve gerisi daima patates tarlalarýyla dolu olduðundan Mehmetler bol bol toplar, kâh külde kýzartarak kestane gibi yerler, kâh suda haþlayarak ve tuza batýrarak atýþtýrýrlar.

Galiçya cephesi patates toplayan askerlerimiz 1916

Sonbaharda mevzilerin civarýndaki tarlalardaki mahsulün büyük kýsmý çýkarýlýr. Düþmana doðru olan yerlerde gece çalýþýlýr, hatta bazý inatçýlar kýþýn bir metre karýn altýný oyarak kompir toplar ve mangalarýn zeminliklerinde her gün bakraçlar kaynar. Ýlkbaharda yine kompir toplamaya devam edilirse de, kýþýn yerin altýnda donan ve yazýn tekrar açýlan patateslerde artýk lezzet kalmadýðý için pek de raðbet görmez.

Bir Mehmetçik mektubunda,
"Buranýn ahvalinden sorar iseniz üstümüz yaðmur, altýmýz çamur, karnýmýz kompir doludur.
Bu memleketin de tarlalarý var, emme velâkin ekinleri yoktur. Her yer, her taraf kompir ve mýsýrla doludur.
Meyve namýna erik ile armut gördüm. Bunlarýn her ikisinin de tadý bizim hýyarlar gibidir. Öyle kavun karpuz gibi þeylerden bunlarýn büyük babalarýnýn bile haberi yok." diye yazar.

Bir diðeri "Düþündüm, taþýndým, sana ne hediye göndereceðimi bilemedim; þehirde deðilim ki þeker göndereyim. Köylerde de patatesle matoþkadan (bayan) baþka bir þey yok.
Birisini posta ile göndermeye deðmez, ötekisini de ancak kendim getirebilirim." der.

[metin]

I.Dünya savaþý içinde müttefiklik gereði topraklarýndan çok uzaklarda savaþan Osmanlý 15. Kolordusu bu görevini baþarý ile yerine getirmiþtir.
Artýk geri dönüþ vaktidir. Osmanlý ordusunu bir çok cephede çok daha kanlý ve acý dolu savaþlar beklemektedir.

20. Tümen, Galiçya'dan ayrýlmaya baþlýyor 1917
Tümen, Eylül'den itibaren önce Halep'e, oradan da Filistin'e gönderilecek.

[metin]

Galiçya þehitlerimizi rahmetle anýyoruz. Allah Rahmet Eylesin.


Galiçya'da þehit düþen Osmanlý askerleri için 1926 yýlýnda kurulan Budapeþte Türk Þehitliði Macaristan


Galiçya cephesinde, Krakow'da þehit düþen 53 Osmanlý askeri için Krakow þehrindeki Rokowicka Mezarlýðýndaki anýt mezar - Polonya

NOT: Edirne Uzunköprü'den hareket eden askerlerimizin ilk varýþ noktasý Krakow'dur. Daha sonra doðuya doðru ilerleyerek bu cephede kahramanca savaþmýþtýr. Bu süre içerisinde, 15. Osmanlý Kolordusu Polonya'nýn çeþitli yerlerinde 1050'den fazla þehit vermiþtir. Galiçya'da þehit olan askerlerimiz için 13 ayrý yerde þehitlik yaptýrýlmýþtýr.

[metin]

Galiçya cephesi Osmanlý yönetimi için bazý ilklere de sahne olmuþtur.
Birincisi, Osmanlý askerleri tarihlerinde ilk defa kendi topraklarý dýþýnda yabancý bir komutanýn emri altýnda savaþmýþlardýr.

Ýkincisi ise Osmanlý tarihinde ilk defa geniþ kapsamlý olarak sosyal dayanýþma ve yardým organizasyonu düzenlenmiþtir.
Viyana Baþkonsolosu Hüsnü Bey’in baþkanlýðýnda kurulan komisyon sayesinde, Osmanlý askerler için daha fazla tütün ve giysi temin edildiði gibi,binlerce kron yardým toplanmýþtýr.

Galiçya Cephesi'nde Savaþan Türk Askerlerine Yardým Cemiyeti, taþbaský afiþ, Viyana, 1916

Bu durum cephede savaþ muhabirliði yapan Ahmed Emin Bey’in dikkatini çekmiþ ve Osmanlý Ýmparatorluðu içinde de Galiçya’da bulunan Osmanlý askerlerinin hiç olmazsa tütün ihtiyacýný karþýlayacak bir kampanya baþlatýlmasý teþebbüsünde bulunulmuþtur.

Bu kampanyaya dönemin gazeteleri yani Osmanlý matbuatý tarafýndan büyük destek verilmiþtir. Bunun için 13 Kasým 1916 tarihinde matbuat müdürünün baþkanlýðýnda Ýstanbul’da muhtelif dillerde çýkan gazetelerin temsilcilerinin katýldýðý bir toplantý düzenlenerek, "Galiçya ve Dobruca’daki Gazilerimize Tütün Hediye Heyeti" adýyla bir heyet kurulmuþtur. Hediye heyetine katýlan gazeteler ilk gün kendi aralarýnda 69.000 adet tütün paketi toplamayý baþarmýþlardýr.

Tütün baðýþý kampanyasý kamuoyuna da açýlmýþ ve baðýþ yapan kiþi ve kurumlarýn adlarý, hediye miktarý, hediyelerin teslim yerleri her gün düzenli olarak gazetelerde yayýmlanmýþtýr.

[metin]

Ýlk perspektif fotoðraf akýmý örneklerinden biri 1940

[metin]

Abdülmecid Efendinin, halifelik kaldýrýlýp sürgüne gönderilmeden bir hafta önce çekilmiþ fotoðrafý. 1924

[metin]

Alman Zýrhlýsý Bismarck, Amerikan Zýrhlýsý USS Iowa ve Japon IJN Yamato Zýrhlýsý'nýn karþýlaþtýrmasý.