Þimdi beyin yakan paylaþýmýma geldi sýra...!
Az önce ki 2 paylaþýmda 1910-1912 yýllarý arasý Osmanlý askeri kýyafetlerini gördünüz.
Þimdi bu fotoðraftaki askerlerin kýyafetlerine bir bakalým.
Ýnternet ortamýnda bu fotoðrafýn altýna genelde "Bir kauçuk plantasyonunda bulunan köleler" açýklamasý ile Güney Afrika iþaret ediliyor..
Tekrar bakalým bizim kýyafetlere...!
Kafalardaki fes.... göbek hizasýna takýlý çantalar....!
Haaa derseniz ki bu zencuklarýn kýyafetinde metal düðmeler var. Buyrun o zaman 1900 yýlý Osmanlý askeri kýyafetlerine de bir bakalým.
Ulen yoksa bizde mi.... .....?
Þimdi bu sömürge ve köle ticaretindeki Osmanlý parmaðý için 2 kiþiyi tanýmamýz lazým. Birincisi Mehmet Emin Paþa
Emin Paþa Almanya’da (Güney Polonya civarý Silezya’da) doðan bir Alman Yahudi’si… Asýl adý Ýzak Eduard Schnitzer. (1840-1892)
Almanya’da fizik eðitimi görüyor ve pratik doktorluk yapmaya baþlýyor. Ancak Almanya’da o yýllarda ýrkçýlýk nedeniyle Yahudi olduðu için kendisine iþ verilmemesi nedeniyle Osmanlý ülkesine geçiyor. 1870’de Arnavutluk Valisi Ýsmail Hakký Paþa’nýn hizmetine girip doktorluk yapýyor…
1873’te Ýsmail Hakký Paþa ölünce, Almanya’ya memleketine dönüyor…
Paþa’nýn dul eþi ve çocuklarýný da yanýna alarak onlarý kendi ailesi olarak tanýtýyor
1875’te bu Alman Yahudi’sini birdenbire Kahire’de buluyoruz…
Oradan daha Güney’e, Hartum’a geçiyor, Mehmet Emin adýný alýyor ve görünüþte doktorluk yapýyor…
Doktor Mehmet Emin (Bu yýllarda henüz Paþa deðil) Afrika’da Batý sömürgecilerinin ajaný topladýðý çeþitli hayvan, bitki ve objeleri Avrupa müzelerine satýyor. Fildiþi ticareti yapmaya da baþlýyor. Fildiþi o yýllarda iyi para getiriyor…
Mehmet Emin bu yýllarda Sudan’ýn Ýngiliz Askeri Valisi Charles Georges Gordon tarafýndan, fark ediliyor ve Güney Sudan’a, keþif yapmaya yollanýyor.
Sömürge ve köle ticaretindeki Osmanlý parmaðý için tanýmamýz gereken ikinci kiþi..Charles George Gordon
Charles Gordon Kýrým Savaþý’nda görev yapmýþ maceracý bir Ýngiliz subayý…
Daha sonra Çin’de Batýlý sömürgecilerin hizmetine giriyor.
Gordon, Batýlý sömürgecilere karþý 1860’larýn baþýnda patlak veren Taiping Çin milli isyaný bastýrmada aktif görev alýyor…
Gordon 1873’te o sýrada Ýngilizlerin kuklasý durumundaki Mýsýr Hidivi’nin hizmetine giriyor…
Osmanlýnýn bir eyaleti olan ama Mýsýr’da gayri resmi þekilde yönetimde bulunan Ýngilizler tarafýndan Sudan askeri valisi tayin ediliyor ve ‘Gordon Paþa’ adýný alýyor. Paþalýk ünvanýnýn laf olsun torba dolsun misali verilmediði belli. Göðsünde 3 tane Osmanlý niþaný var. Birisi Padiþah babamýzdan..!
Yukarýda tanýttýðýmýz hülleci Emin Paþa da, Gordon Paþa döneminde ekvator Valisi oluyor. Paþalýk ünvanýda o sýrada veriliyor kendisine..
NOT: Osmanlýnýn o dönem en büyük meziyetlerinden birisi telkin üzerine yada tehditle kiþileri hýzla yükseltmesi yada görevden almasýdýr.
Ýþin gerçeði, o yýllarda Mýsýr, þeklen baðlý olduðu Osmanlý’nýn elinden çoktan çýkmýþtýr. Haritalarda ýsrarla Osmanlý topraðý olarak gösterilir. Tüm tarih akýþý buna göre yazýlýr anlatýlýr ama Padiþah saltanatýný çoktan Ýngiliz'e teslim etmiþtir.
Günümüz tarihçileride bu yüzden ikiye ayrýlýr. Þeklende olsa Mýsýr, Osmanlý yönetimi ve topraðý olduðu için gühahý da sevabý da Osmanlýya aittir.
Bir kýsým tarihçiler ise güzel þeyleri Osmanlýya malederken kötü iþler için "zaten orasý þeklen Osmanlýnýn dý. Yönetim gerçekte elden çýkmýþtý" derler.
Charles George Gordon Sudan valisi, Mehmet Emin Paþa ise Ekvator valisi iken Sudan’da Batý sömürgeciliðine ve Ýngilizlere karþý ünlü Ýslamcý Mehdi Hareketi patlýyor. 1880
Mehdi Hareketi’nin lideri Muhammet Ahmet bin Abdullah (1844-1885)
Batý hemen bu Ýslamcý hareketin liderine ‘Mad Mehdi’ (Çýlgýn Mehdi) lakabýný takýp aþaðýlýyor…
Ama Muhammed Ahmet Sudan’da güçlü Samaniye Cemaati’nin lideri olarak, Vahabilerden de destek alarak, Kara Afrika halkýnýn sömürgecilere nefreti ile hýzla yükseliyor…
Muhammet Ahmet ‘cihat’ ilan ediyor ve o sýrada Ýngiliz iþbirlikçisi Mýsýrlý yöneticiler bölgede ‘Türk’ olarak adlandýrýldýðý için beyanlarýnda Türklere karþý savaþ açtýðýný söylüyor.
NOT: Bir önceki paylaþýmda yazmýþtým. Kim bakar senin özdemi yoksa þeklenmi yönettiðine. O yýllarda Mýsýr kimin? Ne desin adam? "Osmanlý topraðý gibi duran ama Mýsýr hidivliði adý altýnda Ýngilizlere karþý" diyecek hali yok ya..
Sudan’da Muhammet Ahmet taraftarlarýna ‘Ensar’ deniyor.(Ensar Vakfý’nýn ve övenlerin kulaklarý çýnlasýn!…)
1885’te Mehdi hareketi Hartum’da Gordon Paþa’yý kuþatýyor… 28 Ocak 1885’teki Hartum Savaþý’nda kenti ele geçiren Mehdi kuvvetleri Gordon Paþa’yý Saray merdivenlerinde öldürüyor, baþýný kesip meydana asýyor… Mehdi Hareketi lideri Sudan’da Þeriat ilan ediyor… Ancak Mehdi lideri Muhammet Ahmet 6 ay sonra tifüsten ölüyor
Mehdi hareketini en iyi anlatan filmlerden biri olarak 1966 yýlý yapýmý "Khartoum" filmini zevkle izleyebilirsiniz.
Filmden bir kesit. Kale burçlarýndaki Türk bayraklarýna dikkat...!
1857'de kurulan Sheffield F.C. üç yýl kadar yalnýzlarý oynamýþ, 4 Eylül 1860'da Hallam'ýn dünyaya gözlerini açmasýyla ansýzýn bir rakibe kavuþmuþtu. Ýþte ayný yýlýn 26 Aralýk gününde tarihin ilk futbol müsabakasý yapýlmýþ, o gün gülen 2-0'lýk skorla Sheffied olmuþtu. Ne de olsa onlar daha eskiydi; tecrübelerini konuþturmuþlardý.
Bugün 1860'da yapýlan ilk futbol maçýnýn yýldönümü. 26 Aralýk 1860
Yer Ýmleri