Haberleþme Görevi Yapan ÇAVUÞ OKU
Çavuþ oku tarih boyunca Türkler tarafýndan kullanýlmýþ bir ok çeþididir.
Öldürme amaçlý olmayan çavuþ oku çýkardýðý sesle askerlere nereye yüklenileceðini göstermek ve düþmanýn moralini bozmak amacýyla kullanýlýr.
Okun temreni üzerinde delikler açýlmýþtýr; ve ok fýrlatýldýðýnda delikten hýzla geçen hava tiz bir ses çýkarýr. Bu nedenle çavuþ okuna ýslýk çalan ok, ýslýklý ok veya výzlayan ok da denir.
Çin tarih kaynaklarýnda aktarýldýðý üzre çavuþ okunun mucidi bizzat Mete Han'dýr. MÖ 209'da kendi ordusunu eðitmeye baþlayan Mete Han, ýslýklý bir ok yapýp bu oku nereye atarsa, askerlerinin de kendisini takip etmesini istemiþtir. Baideng'de Çinlileri kýstýran Hun ordusunun bu oklardan yüzlercesini kullandýðý düþünülmektedir.
Osmanlý ordusunda çavuþ oku daha çok talimat verme amacýyla kullanýlmýþtýr. Ok ancak kýdemli komutanlara (çavuþlara) tahsis edilmiþ, onlar da okun sesini kullanarak askerleri yönlendirmiþtir.
![]()
Çocukluðumuzun çizgi kahramaný, Avanak Avni..
Karikatürist rahmetli Oðuz Aral ýn Gýrgýr sayfalarýnda yarattýðý ünlü bir çizgi-kahramandýr.
Oðuz Aral, ofis-boy olarak çalýþan Rýza Külegeç adlý çocuktan esinlenerek bu tipleme-karikatürü yarattý.
Ýlk kez Gýrgýr'ýn Gün gazetesinin yanýnda günlük ilave olarak verildiði dönemde 23 Mayýs 1973 tarihli 42. sayýsýnda yayýmlanmýþtýr.
Avni tipik bir gecekondu mahallesi çocuðudur. Hep ezilir ama hiç boyun eðmez. Bazen hileyle, bazen kurnazlýkla, bazen boyun eðer görünerek hakkýný korumaya çalýþýr. Mahallesindeki iri kýyým Deve Dilaver'den dayak yer, mahalle arkadaþý Leyla'ya ise aþýktýr ama derdini anlatamaz, çünkü konuþmayý sökmemiþtir henüz.
Avanak Avni, 70'li yýllarda Gýrgýr dergisinin büyük satýþ rakamlarýna ulaþmasý ile popüler oldu.
Avni'nin ünü, Türkiye sýnýrlarýný aþmýþ; Güney Afrika'daki ýrkçý olaylara karþý, Meksika'da ise ABD emperyalizmi karþýtý guruplarýn sembolü olmuþtur. Fransa'da AB anayasasýna karþý çýkan gruplar da Avanak Avni tipini kullandýlar. Avni ODTÜ de Troçkist gruplar tarafýndan da siyasal bir eylemde kullanýldý.
![]()
1886 Taþkýzak Tershanesi'nde montajý yapýlan Abdülhamit (Nordenfeld II) dünyada torpido atabilen ilk denizaltýdýr.
Maalesef Haliç'te çürüdü
Abdülhamid Denizaltýsý (Nordenfelt 2), Osmanlý Donanmasý'nýn ilk denizaltýsý. Vickers&Armstrong þirketi tarafýndan Ýngiltere de inþa edilip, parçalar halinde Osmanlý'ya getirilmiþ, Taþkýzak Tersanesinde monte edilerek denize indirilmiþtir (1886).
1888 yýlýnda, Sarayburnu önlerinden dalarak akýntýya karþý ilerlemiþ ve Üsküdar önlerinde demirlemiþ boþ bir gemiyi torpidosunu atýp batýrarak yabancý devlet temsilcilerine gösteride bulunmuþtur.
Böylece Osmanlý Donanmasý; "Hedefe torpido atan ilk donanma" olarak tarihe geçmiþtir.
NOT: Ayný firma Nordenfelt 1 denizaltýsýný Yunanistan a satmýþtýr.
Yer Ýmleri