Ýzmir iþgali öncesi, Mondros antlaþmasýnýn verdiði serbestliklerden faydalanan Anadolu rumlarý Yunanistan hükümetinin desteði, Ýngilizlerinde görmezden gelmeleri ile yer yer taþkýnlýklarda bulunarak, bir çok Türk ailede can ve mal kaybýna sebep olmuþlardýr..
Yaþanan bu acý günlerin çaresizliði, ardýndan gelen iþgalin acýsý içinde hesabý sorulamayan, adeta kötülük yapanýn yanýna kar kaldýðý bu olaylardan bazýlarýný, Prof.Dr.Mustafa Turan'ýn araþtýrma yazýsýndan, Ankara Üniversitesinin resmi dergisi
üzerinden okuyalým.
![]()
Ýlk Kadýn Otomobil Yarýþmacýsý Samiye Burhan
Yýl 1928. Çok deðil daha 10 yýl öncesi Osmanlý imparatorluðu döneminde kadýnlar nüfus sayýmýnda bile sayýlmazken, bir kadýn otomobil kullanýyor. Bu da yetmiyor. Yarýþýyor…
O yýllarda Ýstanbul Hipodromu'nda araba yarýþlarý düzenlenmekte. At yarýþlarýndaki gibi de bahisler mevcut.
Gözler hep bir kiþiyi arýyor. Samiye Hanýmý…
Çünkü o, otomobil yarýþlarýnýn deðiþmez pilotlarýndan. Cumhuriyet devrimleri yavaþ yavaþ meyvelerini vermiþ. Öyle ki, karþýmýzda yarýþ pistlerinde ter döken bir kadýn var. Ama Samiye Haným, öyle böyle bir þoför deðil…
1930 ve 1931 yýllarýnda girdiði yarýþlarda dereceler elde ediyor.
1932 senesinde girdiði bir yarýþmada ise tüm erkekleri geride býrakarak birinciliði göðüslüyor. Fakat ikinci olan yarýþmacý Paþazade Vehbi Bey, yarýþmaya bir kadýn dahil olmasaydý birinci olacaðýný söyleyerek sonuca itiraz ediyor.
Paþazade Vehbi Beye kýzmayýn. O da haklý.
Ne de olsa nüfus sayýmýnda hayvanlarýn bile sayýldýðý ama kadýnlarýn sayýlmadýðý bir toplumda yetiþmiþ.
Sonuç olarak konu mahkemeye yansýyor.
Davanýn görülmesi için gidilen mahkeme, Türkiye Cumhuriyeti'nin mahkemesi. Osmanlý mahkemeleri deðil. Dikkatinizi çekmek isterim. Haliyle sonuç belli.
Davaya bakan Sultanahmet Sulh Hukuk Mahkemesi, kupanýn Samiye Hanýma verilmesine karar veriyor. Samiye Haným, pistte geçilen ama durumu kabullenemeyen Paþazade Vehbi Beyi, bir kez de Medeni Kanun ile solluyor ve kupasýna kavuþuyor.
Samiye Haným, Ýstanbul sokaklarýnda araba kullandýðý zaman ''Þeytan iþi ! Atsýz öküzsüz arabayý bir de kadýn idare ediyor…'' diyen softalar vardý. ''Ben kadýnýn kullandýðý otomobile zinhar binmem !'' diyen akrabalarý vardý.
Tüm bunlar vardý ancak bir de Mustafa Kemal'imiz vardý. ''Halk için, halka raðmen'' devrimleri gerçekleþtiren Mustafa Kemal Atatürk, þu an bile kadýnlarýn araba kullanamadýðý ortadoðu ülkelerindeki gibi bir zihniyeti söküp attý.
Bu yüzden Samiye Hanýmýn hikayesi de, özgürlüðünü Atatürk'e borçlu olan ama hala onun kýymetini bilmeyip hakaret dahi edebilen, kula kulluk etmeye meraklý bir kýsým kadýnýmýzýn suratýna çarpýyor.
Not: Sayýn Ahmet Özgür Türen'in araþtýrma çalýþmalarýndan alýntý yapýlmýþtýr.
Ýngiliz denizci Thomas Morgan, 16 ncý yüzyýlýn ikinci yarýsýnda Macarlar için savaþýrken Osmanlýya esir düþer ve Ýstanbul esir pazarýnda satýlýr.
Þanslý biridir. Çünkü alýcýsý Ýstanbul'da yaþamaktadýr. 15 yýl boyunca yeni efendisinin yanýnda köle olarak çalýþýr..
Bu dönem zarfýnda yakýndan gördüðü Ayasofya camisini ve müþtemilatýný resmeder.
![]()
Yer Ýmleri