30 Ekim 1961’de Federal Almanya Baþkenti Bonn’da her iki ülkenin Çalýþma Bakanlarý Hans Katzer ve Cahit Talas 13 maddelik Türk – Alman Ýþ Gücü Antlaþmasýný imzalýyor
Almanya’nýn iþ gücü temin etmesi ve Türkiye’nin de iþ gücü göndermesi ekonomik ihtiyaçlardan kaynaklanmýþtýr. Almanya’ya iþçi gönderilmesinin ana nedeni, Almanya’dan gelen iþ gücü talebidir. Almanya’nýn iþgücü talebi 1950’li yýllarda ortaya çýkmýþtýr. Bu ülkedeki demografik yapýnýn deðiþmesi (özellikle nüfus ve yaþ yapýsýnýn deðiþmesi) ve sosyo-ekonomik yapýdaki ilerlemeler nedeniyle, çalýþabilen nüfusun toplam nüfusa oraný düþmüþtür.Savaþ sonrasý dönemde hýzlý bir büyüme ortamýnda ortaya çýkan faktörler, özellikle Almanlar tarafýndan raðbet görmeyen, itibar saðlamayan, aðýr fizik gücü gerektiren düþük ücretli içlerde iþ gücü açýðý yaratmýþtýr.
Almanya’daki durum böyle iken, Türkiye’de 2.Dünya Savaþý’ndan sonra yapýlan Marshall yardýmlarý sonucunda tarýmda makineleþme ile kýrdan kente yoðun bir göç hareketi baþlamýþtý.
Ancak ülkemizin kentleri böyle bir göçe hazýrlýklý deðildi. Kentlerdeki sanayi ve hizmet sektöründeki iþ kapasitesi, tarýmla uðraþan vasýfsýz bu insanlar için yeterli deðildi ve dolayýsýyla gelen kitlelerin çoðunlukla iþsiz ve evsiz kalmalarý, kentlerde gecekondulaþma baþta olmak üzere birçok sosyal ve ekonomik soruna yol açmaktaydý.
Devlet tarafýndan da yurt dýþýna iþçi gönderimi öncelikli olarak iþçi gelirleriyle ekonominin ihtiyaç duyduðu dövizi temin etme ve ülkedeki mevcut iþsizliði azaltma hedefiyle teþvik edilmiþtir. Türkiye için göçün ana nedenini var olan iþsizlik olduðunu söyleyebiliriz. Ýþsizliðin nedeni ise önemli bir iþ gücü yaratan yüksek nüfus artýþ hýzýydý.
Bu anlasmaya dayanarak 450 kiþilik ilk iþçi grubu Haydarpasa tren istasyonundan Almanya’nýn Düsseldorf kentine hareket etti. Türkiye’den ilk etapta 6 bin 500 iþçi talep eden Almanya’ya ilerleyen yýllarda yüz binlerce Türk iþçi ve aileleri göç etti.
Ýþgücü Anlaþmasý kapsamýnda çalýþmak için Almanya’ya giden Türk iþçiler baþlangýçta birkaç sene Almanya’da kalýp, o süre içinde çalýþýp biriktirdikleri parayla memleketlerinde iþ kurmak veya ev, araba almak istiyorlardý.
Yani, aslýnda Almanya’da uzun süre kalmak veya yerleþmek gibi bir düþünceleri yoktu. Diðer taraftan, Almanlar da Türk iþçilerin ülkelerinde geçici olduklarýný düþündüklerinden Türk iþçileri “misafir” olarak görüyorlardý.
Bu sebeple, Almanya ilk etapta göçün insani boyutuyla çok fazla ilgilenmedi. Türk iþçilerin ve ailelerinin, Alman ekonomisine katký saðlayýp geri dönecekleri düþünüldüðünden, göçmen iþçilere yönelik ciddi bir uyum politikasý uygulanmadý. Ancak durum iki tarafýn da düþündüðü gibi olmadý. Bugün Almanya’da 3 nesildir yaþayan yaklaþýk 3 milyon Türk bulunuyor. Söz konusu Türklerin yaklaþýk 1 milyonu Türk asýllý Alman.
1960’lý yýllarda Almanya’ya göç eden ilk nesil Türkler Almanca bilmediklerinden günlük hayatta ciddi sorunlar yaþarken, þimdi tam tersine 2. ve 3. nesil Türklerin Türkçe dil sorunu yaþadýklarý görülüyor.
Alýntý yaparak yanýtla
Yer Ýmleri