devir III.murat devri, osmanlý’nýn en þaþaalý yýllarý.
yavuz zamanýnda baþlayan kuzey afrika’daki fetihlerle beraber daha önce istanbul’da pek rastlanmayan maymunlarýn sayýsý hýzla artýyor. maymunlar gemilerde gözcülük yapýyor, direklere kolayca týrmanýyor, keskin gözleriyle kara ya da baþka bir gemi gördüklerinde aþaðýya haber veriyorlar.
þehirde çok sayýda maymun dükkaný da var, çoðu azapkapý ve galata’da. o dönem istanbullularýn maymun sevgisi gemicilerle sýnýrlý kalmýyor, zenginler, sýradan insanlar da maymun beslemeye baþlýyorlar.
ýýý.murat’ýn favori din adamý molla abdülkerim efendi adýnda bir zat. son derece tutucu bir müslüman, gayrimüslimlerden hiç hazzetmiyor. daha sonra sultan onu rumeli kazaskeri yapacaktýr. molla, gayrimüslimlere o dönem aþaðýlayýcý sayýlan kýrmýzý ve siyah giyinme zorunluluðu getirecek, bir gecede yahudi mezarlýðýna korsan cami dikecektir.
tüm hikaye bu dini bütün mollanýn fatih camii’nde verdiði bir cuma vaazýyla baþlýyor, molla, ateþli bir konuþmayla ‘’kadýnlarýn bu maymunlarý fena iþlerde kullandýðýný’’ anlatýyor. cuma çýkýþý kýzgýn kalabalýk önde bizim molla, azapkapý ve galata’daki maymun satýcýlarýný basýyor.
tarihçiler o günü ‘’istanbul’da dalýnda maymun sallanmayan tek bir aðaç kalmadý’’ diye anlatýr.
molla, yakalanan maymunlarý kendi elleriyle asýyor, iri maymunlar için ayrý idam sehpasý hazýrlýyor. istanbul’un maymunlarýnýn hikayesi maalesef bu þekilde sona eriyor, yapýlan katliama tanýk olan halk o günden sonra mollaya ‘’maymunkeþ’’ lakabýný takýyor.
Tarihçiler, maymunkeþ abdülkerim efendi’nin vefatýnda birçok hayvansever istanbullu’nun kutlamalar yaptýðýndan bahseder.
Sýrp partizan çocuða iþkence 1942
Önce SS tarafýndan fotoðraflanan 16 yaþýndaki Sýrp partizan Slavoljub "Slava" Ković. Yoldaþlarýnýn ismini söylemediði için iþkence gördü ve alnýna bir býçakla oyulmuþ bir yýldýzý vardý, Ocak 1942.
Slavoljub Ković, 1924'te Sýrbistan'ýn Bogatic þehrinde dünyaya geldi. Zavallý bir aileden gelen çocuk, zorlu bir çocukluk dönemi geçirmiþti.
3 yaþýndayken babasý öldü. Kötü beslenme nedeniyle 2 yýl geç okula gitti. Ýlkokulu bittikten sonra, bir üst okula hazýrlanmaya baþladý ancak II. Dünya Savaþý baþladýðý için gidemedi.
1941 yýlýnýn Aralýk ayýnda 17 yaþýndayken katýldý partizanlara katýldý.
Birkaç ay sonra Sýrbistan'daki Naziler tarafýndan ele geçirildi.
Onu Sabac yakýnlarýndaki toplama kampýna götürdüler ve direniþ hareketiyle ilgili ayrýntýlarý almak için ona iþkence yaptýlar.
Ona iþkence yapýlýrken "Beni yendiniz, beni öldürün, zafer bizimdir" diye baðýrdý.
Bu fotoðraf çekildikten üç yýl sonra mahkumlarla beraber idam edildi.
Yer Ýmleri