Hilali Ahmer yani þimdiki Kýzýlay'ýn kurucusu Dikran Peþtemelciyan 1838-1894

Peþtemalciyan,1861'de Paris Üniversitesi Týp Fakültesi'ne girerek,1867'de doktorluk payesini almýþtýr.Müteakiben Ýstanbul'a dönerek,1869'da Beyoðlu'na yerleþmiþtir. 12 Þubat 1869'da Cemiyet-i Týbbiye-i Þahane'ye aza seçilmiþtir.

1880-1881 yýllarýnda Yedikule Surp Pýrgiç Ermeni Hastanesi'nin baþhekimlik görevinde bulunmuþtur. 1884'te Sultan Abdülhamid'in týbbi müsteþarlýðýna atanmýþ ve ayný yýl Société Française d'Hygiéne'e aza seçilmiþtir. 1892'de miri miran (paþalýk) rütbesine yükselmiþtir.

Dr. Dikran Paþa,Kýzýlhaç'la Hilal-i Ahmer'in aralarýnda iliþki kurmalarýnda baþlýca rol oynamýþtýr.Uluslararasý Kýzýlhaç Teþkilatý 1864'te Napoli'den Dr. Palaciano'nun,Paris'ten Henry Arnault'nun ve Cenevre'den Henry Dunant'ýn teþebbüsleri ile meydana gelmiþtir.

1863 yýlý Ekim ayýnda,La Société Genevoise d'Utilité Publixue cemiyetinin baþkaný Gustave Moynier,bir sirkülerle yapýlan teþebbüsleri ve çalýþmalarý açýklayarak,istiþare için Cenevre'ye heyetler gönderilmesini geliþmiþ devletlerden rica etmiþtir.Cenevre'deki ilk istiþare kongresinde,bütün hükümetlere,harp esnasýnda týbbi ve sýhhi hizmet teþkilatlarýnýn ve heyetlerinin tarafsýzlýklarýný korumalarýnýn teklif edilmesi kararlaþtýrýlmýþtýr.
Bu maksatla,bakýmla yükümlü teþkilatlarýn hususi bir niþan kullanmalarý ve kollarýnýn üzerinde bir þerit baðlamalarý,keza,tüm seyyar ve seyyar olmayan hastaneleri için tek bir bayrak kabul etmeleri önerilmiþtir. Ýsviçre'nin Birleþik Þurasý (Le Conseil Fédéral Suisse) Avrupa'daki ve Amerika'daki devletlerden,kati çarelere baþvurmak ve nihai bir karara varmak için,heyetler gönderilmesini rica etmiþtir.

8 Aðustos 1864'te Ýsviçre Genelkurmay Baþkaný General G.H. Dufour'un baþkanlýðýnda ve 16 devletin temsilcilerinin katkýsýyla ilk uluslararasý resmi toplantý (Convention de Genéve) Cenevre'de yapýlmýþtýr.

5 Temmuz 1865'te Osmanlý Devleti de anlaþmayý imzalamýþtýr.
Peþtemalciyan'dan müteþekkil bir komisyon,Sadrazam Mehmed Rüþdü Paþa'ya (1811-1882) müracaat eder. Ýrade-i seniye ile komisyon onaylanýr ve Sadrazam tarafýndan,Mecruhin ve Zuafa-i Askeriyeye Ýmdad ve Muavenet Cemiyeti'nin (Yaralý ve Hasta Askerlere Yardým Cemiyeti) teessüsüne müsaade olunur.

12 Aðustos 1876'da ilk istiþare toplantýsý Mekteb-i Týbbiye-i Þahane Müdürü Marko Paþa'nýn baþkanlýðýnda yapýlýr.

Özetle:
11 Haziran 1868 tarihinde "Osmanlý Yaralý ve Hasta Askerlere Yardým Cemiyeti" adýyla kurulan Kýzýlay,
1877'de "Osmanlý Hilali Ahmer Cemiyeti",
1923'de "Türkiye Hilaliahmer Cemiyeti",
1935'te "Türkiye Kýzýlay Cemiyeti" ve
1947'de "Türkiye Kýzýlay Derneði" adýný almýþtýr.
Kuruluþa "KIZILAY" adýný Atatürk vermiþtir.

Benim Notum: Ermeni olaylarý ve techirinden dolayý olsa gerek Dikran Peþtemelciyan'ýn hizmetleri ve kendisi hakkýnda çok az bilgi vardýr. Nitekim þu anda bile Kýzýlayýn resmi web sayfasýnda ismi dahi geçmez.