Brest-Litovsk Muharebesi, 22 - 30 Haziran 1941

Barbarossa Harekâtý'nýn ilk çatýþmalarýndan biri olarak gerçekleþmiþtir.
Brest müstahkem mevkileri ve özellikle Brest Kalesi, Kýzýlordu tarafýndan Wehrmacht kuvvetleri karþýsýnda savunuldu. Savunma, beklenenden daha uzun bir süre dayanmayý baþardý.
Hem Büyük Vatanseverlik Savaþý'nda, hem de Moskova'nýn, Leningrad'ýn ve Stalingrad'ýn savunulmasýnda, Sovyet direncinin bir sembolü haline geldi.
Bu direnme azmi, Alman savaþ makinesýný sonunda yenilgiye götüren sürecin baþlarýnda yer aldý.

Alman kuvvetleri 29 - 30 Haziran'da bir genel taarruz baþlattýlar. Taarruz, kalenin içlerine kadar ilerledi ve General Zubaçov'la siyasi komiseri General Yefim Fomin'in esir alýnmasýna yol açtý. General Zubaçov, Nazilerin Sovyet savaþ esirlerini imha politikasý doðrultusunda bir toplama kampýna gönderildi ve orada öldü. Yefim Fomin ise hem bir siyasi komiser hem de bir Musevi olduðu için, Hitler'in Kommissarbefehl gereði ele geçirildiði yerde infaz edildi.

Çatýþmalar sonrasý 30 Haziran'da 45. Tümen raporu, yüzü subay olmak üzere 7 bin tutsak alýndýðýný bildirmektedir. Alman kayýplarý 32'si subay olmak üzere 482 ölü ve binin üzerinde yaralýdýr. Doðu Cephesi'nde 30 Haziran itibarýyla toplam Alman kayýplarýnýn 8.886 olduðu göz önüne alýndýðýnda bu rakamýn büyüklüðü ortaya çýkmaktadýr.

Brest tahkimatýnda yaþananlar Stalin'in ölümüne kadar kamuoyuna açýklanmadý. Araþtýrmacý gazeteci Sergey Smirnov, yaþanan olaylarý anlatan kitabý "Brestskaya krepost"'u 1957 yýlýnda yayýnladý. Smirnov, çatýþmalarda ya da Nazi kamplarýnda ölen ve hayatta kalan Brest savunmasýndaki insanlarýn yaþadýklarý hakkýnda araþtýrmalar yaptý. Nazi esir kamplarýnda savaþýn sonuna kadar sað kalmayý baþaranlar savaþtan sonra Sovyetler Birliði'ne geri döndü. Bu insanlar Sovyet yönetimi tarafýndan vatana ihanet ve düþmanla iþbirliði þüphesiyle tutuklanmýþ ve GULAG çalýþma kamplarýna gönderilmiþlerdir. Bu suçlama, Stalin'in 270 No'lu emriyle gerçekleþti.

Stalin sonrasý dönemde hem tahkimatta restorasyona gidildi hem de bu tahkimatlarda savaþanlarýn itibarlarý iade edildi. Brest tahkimatýndaki kahramanca direnmenin, tüm Alman tümenlerinin ileri hareketini yaklaþýk bir ay engellediði ileri sürüldü