Tarihte Bugün

[metin]

Avusturya-Macaristan Ýmparatorluðu için savaþan Bosnalý daðcý askerler, 1915

[metin]

B-24'ler, Salzburg'un demiryolu alanlarýný bombalamaktan dönüyor. 27 Aralýk 1944

[metin]

Birleþik Devletleri'nin Washington'daki yönetimi ile bu ülkeden ayrýlmak isteyen 11 Güney Eyaleti arasýnda çýkmýþ geniþ kapsamlý bir iç savaþtýr 1861-1865

Ýç savaþ Amerikan halký için bir felaket oldu. 4 yýl süren bu savaþta 620 bin asker öldü. Çoðu Güney eyaletlerinde olmak üzere þehirler tahrip oldu, çiftlikler yaðmalandý ve sivil halk da büyük kayýplar verdi.

Amerikan Ýç Savaþý, modern harplerin cephe gerisine de sýçrayacaðýnýn ve büyük tahribat yapacaðýnýn ilk örneðidir. Bununla birlikte bu savaþ hakkýnda bilgi edinmeyen dünya, yani Avrupa 1914’teki Büyük Savaþ’a boþ hayallerle ve çok çabuk sonuçlanýr diye girdi. Yýkým elbette beklenenden çok daha aðýr oldu.

Savaþý kuzeyliler kazandýlar. Abraham Lincoln güneyin silik Baþkaný Jefferson Davis karþýsýnda yeni Amerika’yý çizdi. Kuzeyin yarattýðý özgürleþen zencilerden oluþan iþçi sýnýfý, yaþamdaki zorluklar ve ayrýmcýlýðýn sona ermesi için bir yüzyýl daha bekleyecekti.

1865’te Amerikan tarihinin en ilginç Baþkaný Abraham Lincoln bir güneylinin kurþunlarýyla hayatýný kaybetti. Zencilerin demokratik bir topluma intibaký için bu kurban yetmedi. 100 yýl sonra bir diðer baþkan, J.F. Kennedy de benzer sebeplerden dolayý suikasta uðradý; yetmedi Martin Luther King ve Malcolm X ...

[metin]

19. yüzyýlýn ortalarýnda Amerika Birleþik Devletleri'nin güneydoðu bölgelerinde büyük çiftliklerin aðýrlýkta olduðu ve tarýma dayanan bir ekonomi yerleþmiþti. Bu çiftliklerde özellikle pamuk, tütün ve þeker kamýþý yetiþtirilmekte ve gereken iþgücü Afrika'dan kaçýrýlýp getirilen siyahi kökenlilerden oluþan kölelerden saðlanmaktaydý.
ABD'nin diðer bölgelerinde ekonomi sanayiye yönelmiþ ve bunun gerektirdiði serbest iþgücü için kölelik ortadan kaldýrýlmýþtý. ABD'nin batý kesiminde hala yeni eyaletler kurulmaya devam ediyor ve bu yeni eyaletlerin çoðunda kölelik yasaklanýyordu. Bu ortamda güney eyaletleri köleliðin eninde sonunda güneyde de yasaklanacaðýndan endiþelenmekteydiler. Bu da güneyin köleliðe dayanan üretim tarzýný kökünden tehdit ediyordu.

Köleliði kaldýrmaya söz vererek seçime katýlan baþkan adayý Abraham Lincoln seçimi kazanýnca güneyli 7 eyalet (Güney Karolina, Mississippi, Florida, Alabama, Teksas, Georgia ve Louisiana) yeni baþkanýn köleliði kaldýracaðýna kesin gözle bakarak hemen ABD'den baðýmsýzlýðýný ilan ettiler. Bu eyaletler Jefferson Davis'in baþkanlýðý altýnda Amerika Konfedere Devletleri adý altýnda yeni bir devlet kurdular. Kýsa bir süre sonra buna 4 eyalet (Virjinya, Arkansas, Kuzey Karolina ve Tennessee) daha katýldý. Bu toplam 11 eyalet Amerikan Ýç Savaþý'nda güneyli konfederasyon tarafýný oluþturdular. Ülkenin geri kalan kýsmý (özellikle kuzeydoðu kýsmý) da kuzeyli union "birlik" tarafýný oluþturdular. Bir süre sonra iki devlet arasýnda savaþ patlak verdi.

Amerikan Ýç Savaþý'nýn ilk yýllarýnda hiçbir taraf üstünlük saðlayamadý. Her iki taraftan da birçok kayýplar oldu ve her iki taraf da zaman zaman askeri baþarýlar elde etse de baskýn çýkamadý.

1863 yýlýnýn Temmuz ayýnda gerçekleþen Gettysburg Muharebesi önemli bir dönüm noktasý oldu. Güneyden 75 bin, kuzeyden 82 bin askerin katýldýðý bu kanlý savaþta her iki taraf da askerlerinin yaklaþýk üçte birini kaybettiler ama kuzeyliler tartýþmasýz bir üstünlük saðladý.

En sonunda 9 Nisan 1865 tarihinde kuzey ordularý güneyli ünlü komutan Robert Edward Lee'nin ordularýný birkaç koldan sardýlar ve teslim olmaya mecbur býraktýlar. Ayný yýlýn Haziran ayýnda geri kalan bütün güney askerleri de silahlarýný býrakarak teslim oldular ve Amerikan Ýç Savaþý kuzeyin zaferiyle sona erdi.

Savaþýn bitiminde güneydeki bütün kölelere özgürlük haklarý verildi. Kýsa bir süre sonra da köleler oy kullanma hakkýný kazandýlar. ABD'nin güneyinde köleliðe dayanan tarým ekonomisi sona erdi. Amerika Birleþik Devletleri bölünme tehlikesinin üstesinden gelerek tekrar tek bir ülke olarak birleþmiþ oldu. Savaþýn sonunda güneydeki siyahilere birçok hak verildiyse de, bunlar kýsa süre içinde güneyli beyazlar tarafýndan geri alýndý. Ayrýca savaþtan önce ABD'nin güney ve kuzey taraflarý eþit zenginlikteyken, savaþtan sonra köle iþçilerini kaybeden güney ekonomik yýkýma uðradý ve kuzey bölgesi öne geçti.

[metin]

Savaþ süresince kuzey - birlik kuvvetlerinin, güneye karþý üstünlük kazanmasýný saðlayan en önemli unsur, demir yollarýdýr.

Yaya olarak 2 ayda gidilebilecek 2000 kilometrelik mesafeyi demir yolu sadece 7 günde alabilmekteydi. Trenler hem asker hem de cephe taþýma amaçlý kullanýlmýþtý. Ayrýca savaþýn en kýzýþtýðý bölgelerde güneylilere ait tren yollarý tahrip edilmiþ ve büyük bir üstünlük ele geçirilmiþti. Bunlara karþý Güney lojistik destekten yoksundur.

Lincoln’ün gençliðinde gördüðü telgraf hatlarý sonderece etkin kullanýlmýþtýr. Bizzat kendisi 4 yýllýk savaþ boyunca 3000 adet civarýnda telgraf çekmiþtir.
Zaten Kuzey bölgeleri sanayileþmenin de bir gereði olarak tüm Amerika bölgesindeki demiryolu hatlarýnýn %70 ine sahipti.

Lincoln Güneylileri savaþta yenebilmek için daha doðrusu, teslim olmalarýný saðlayabilmek için savaþýn yanýnda stratejik hamleler de yapmýþ, deniz muharebelerinden zaferle çýkarak etkili bir deniz ablukasý kurmuþ ve Güney’in pamuk ihracatýný durma noktasýna getirmiþtir.
Bu yýlan ablukasý, o ana kadar Amerikan dýþ ihracatýnýn %70 ini yapan Güney eyaletlerinin dýþ satýmýný durma noktasýna getirmiþ, ekonomileri giderek kötüye gitmiþ, buna baðlý olarak da askeri gücü kýrýlmýþtýr. Bu çok zeki , stratejik ve savaþýn seyrini deðiþtiren bir hamledir.

Sayýsal rakamlardan da bakacak olursak;
Birlik yani kuzey nüfus sayýsý 22 milyon buna karþýlýk asker sayýsý 2.100.000 dir. Konfedarasyon ayeletleri ise toplam nüfusun sadece %29 unu oluþturan 9 milyon kiþiden ibarettir. Dolayýsýyla asker sayýsý 1.064.000 dir.

Keza ayný þekilde kuzeyde silah ve patlayýcý madde üretimi Toplam üretimin %97 sini oluþtururken güneyde bu oran sadece %3 tür.

Bu þartlar altýnda Güneyin nasýl savaþa girdiðini hatta savaþý baþlatan ilk saldýrýnýn güneylilerden geldiðini anlamak mümkün deðildir.

Benim Notum: Silahlara bakarken 93 harbinde Ruslara karþý kullandýðýmýz silahlara ne kadar çok benziyor diye düþüneniniz oldu mu acaba.?
Pek yakýnda paylaþacaðým..

[metin]

51 yýl önce bugün (19 Aralýk 1966) ilk yerli otomobil olan Anadol üretim bandýndan indi.
Otomobilin satýþ fiyatý 26 bin 800 liraydý. Bu rakam, o günkü kurla 2 bin 980 dolar ediyordu.

Þimdiki kurla 11.500.00 Tl yapýyor.. Bedavadan biraz pahalý..

[metin]

2. Dünya Savaþý’nda, Kasým-Aralýk 1940 aylarýnda Ýngiltere’nin Sheffield kenti Alman uçaklarýnýn hava saldýrýsýna uðradý. Saldýrýlarda kent halkýndan 700 kiþi öldü, 2 bin kiþi yaralandý, 40 bin kiþi evsiz kaldý.

Bombardýmanýn ardýndan Moor Caddesindeki hasar görmüþ bir tramvay – Sheffield, 12 Kasým 1940.

[metin]

Southampton Üniversitesi'nin Deniz Arkeolojisi Merkezi tarafýndan yürütülen "Black Sea MAP", projesi kapsamýnda jeoloji katmanlarý incelenirken 60 batýk gemi bulundu.

Bulunan ilk gemi 4-5. yüzyýla ait olmakla birlikte Roma Ýmparatorluðu, Bizans ve Osmanlý Ýmparatorluðu da dahil olmak üzere 2,500 yýllýk bir süreci kapsýyor.

Karadeniz'in yaklaþýk 150 metre dibi oksijensiz. Bu sayede, organik olan her þeyle beslenebilen organizmalar, bu derinlikte, yetersiz ýþýk ve oksijensizlik sebebiyle yaþayamýyorlar.
Gemilerin çoðunun iyi durumda kalmalarýnýn temel sebebi bu..

Osmanlý dönemi ahþap süsleme motifleri bu gemi batýðýnda halen net olarak görülebiliyor.

BBC'nin David Attenborough-led Blue Planet programýnda çalýþan televizyon ekibi, bu 3 yýllýk proje sýrasýnda
çekim yapmýþlar. Yakýnda belgesel kanallarýnda gösterime girer sanýrým..