1973 Diktatr Augusto Pinochet ynetimince katledilen nl ili'li mzisyen Vctor Jara
Vctor Jara, dier arkclarla birlikte Salvador Allende ve sol partilerini birletii bir hareket olan Unidad Popular yararna birok konser verir. 11 Eyll 1973'te Augusto Pinochet'nin gerekletirdii darbe srasnda, Vctor Jara "Teknik niversite"deki ii banda tutuklanr ve birok yolda gibi ili Ulusal Stadyumu'nda ikence grr.
Bir daha gitar alamamas iin elleri krlr.
Hatta bu korkun ikenceler srasnda bile Jara, Venceremos arksn sylemeye almaktadr.
OLAY TANIK FADELERNE GRE
Victor Jara‚„y Santiago (Estadio Chile) stadyumuna getirdiler. Gitar yanndayd. Stadyuma girer girmez Unidad Popular (Venseremos) arksn alp sylemeye balad. Stadyumun ynetimi vahi bir faist olan Albay Mario Manriquez Bravo‚„nun elindeydi. Victor Jara‚„nn Venseremos‚„u sylemesi ve stadyumdakilerin de buna elik etmesi, albay ok rahatsz etti. Emrinde, en az kendisi kadar faist ve gaddar iki subayn ard.
Victor Jara‚„nn gitar almasn engellemelerini istedi. Subaylardan biri, ‚“Ne olursa olsun engellememizi mi istiyorsunuz komutanm,‚ diye sorunca, albay Bravo bayla ‚“evet‚ anlamnda yant verdi. ki subay hzla Jara‚„nn yanna ulatlar. Jara‚„nn etraf ynla vatansever tarafndan kuatlm olduundan, dipik darbeleriyle kendilerine yol ayorlard. Sonunda Jara‚„nn yanna ulamay baardlar.
Hi uyarmadlar, tek kelime bile etmediler. Subaylardan biri gitar Jara‚„nn kucandan alp yere ald. Byk bir uultu ykseldi. Ardndan kolundan tutup Jara‚„y yere yatrdlar. Yzn koyu yatyordu nl mzisyen. ili‚„nin bamszlk savas, devrimcisi. Subaylardan biri kollarndan birinin zerine ayayla basarak kprdamasn engelledi. Dieri ise tfeinin dipiiyle Jara‚„nn parmaklarn krd. Defalarca vurdu, ylmadan vurdu, acmadan vurdu‚ Sonra subay teki koluna geti. Dipik darbesiyle sa elini parampara eden dier subay bu kez sol eline vurmaya balad. Jara hala mrlt halinde Venseremos‚„u sylemeye alyordu.
Ksk bir lk eklinde kyordu sesi, ama sylyordu. Kalabalk dehet iindeydi ve susmutu. Hereye ramen arksn mrldanmaya alan Victor Jara‚„ya ‚“sahibinin sesi‚ olan subaylar ok sinirlenmilerdi. Kollarna basan subay da tfeini kavram, dipiini Jara‚„ya dorultmutu. Jara hafife katillerine doru dnd. O anda imek gibi bir dipik darbesi aznn tam ortasna yapt. Dilerinden bir iki tanesi krlmt. Azndan kan fkrd. Daha ne olduunu bile anlayamadan ikinci dipik darbesi burnuna geldi. Burnu krlmt. Ac ile, ama hala Venceremos‚„u mrldanmaya alarak yeniden yzn koyu yere uzand. Artk kafasn kaldracak hali kalmamt.
Subaylardan biri tfeini bir sopa gibi namlusundan tutarak, tm gcyle Jara‚„nn kafasna vurdu. Ses kesilmiti. Kalabalk da donakalmt. Saniyeler sonra, dier subay da tm gcyle Jara‚„nn kprtsz bana vurdu. Artk Jara kprdamyordu
Cesedi Santiago Mezarl yaknnda bulunur. Fakat kars yine de onu onurlu bir ekilde defnetme imknn bulur. Akabinde ili'yi terk eden kars 1994'te onuruna "Fundacin Vctor Jara"'y kurar.
Eyll 2003'te ldrlmesinin 30. yldnmnde ldrld ili Ulusal Stadyumu'nun ismi Estadio Vctor Jara olarak deitirilmitir.
ENN CESED TEHS EDP BULDUU AN
Karanlk bir geitten byk bir salona ktk.. Zemini kaplayan, kelere yl , ou batan aa yaral , kimisinin elleri hala arkasndan bal plak cesetlerin yanndan geerken yeni arkadam Hector koluma girdi..
Genci, yals.. Yzlerce ceset vard.. Suratlarna kokuya kar bez maskeler takl morg alanlarnca ayaklarndan srklenerek getiriliyor , ynlarn stne frlatlyordu.. Salonun ortasndan, Victor u bulmamak istercesine durdum.. imi fke kaplamt.. Haykracam, svmeye balayacam fark eden Hector, Ltfen dedi, Hibir ey belli etmemelisiniz.. Bamz belaya girebilir.. Ltfen sessiz kaln.. Gidip ne tarafa bakacamz soraym.. Buras deil galiba..
Yukar kmamz sylendi.. Bina ylesine cesetle dolmutu ki idari ofisler bile bo deildi.. Uzun bir koridor.. Kaplar.. Kaplar.. Yerlerde yatan, bu sefer giyimli, renci grnl onlarca ceset.. Ve ite orada, dizili cesetlerin ortasnda Victor u buldum..
Zayf, kupkuru grnyordu.. Ama victor du.. Bir haftada bu kadar kertecek neler yapmlard akma.. Gzleri akt ve kafasndaki rktc yarayla yanaklarndaki morluklara ramen meydan okurcasna hiddetle ileri bakar gibiydi.. Giysileri yrtlmt.. Pantolonu ayak bileklerine indirilmi, kaza koltuk altlarna syrlmt.. Lacivert donu bir bak veya sngyle delinmi gibi grnyordu.. Gs delik deikti ve karnnda kocaman bir yark vard.. Elleri, bileklerinden krlm gibi tuhaf bir ayla duruyordu.. Ama bu victor du.. Kocamd.. Akmd..
Bir yanm o anda lverdi.. Orada dikilirken iimdeki bir eyin ln hissettim.. Kprdayamyor, konuamyordum
Alnt yaparak yantla
Yer mleri