Tarihte Bugün

[metin]

Çocuðuyla birlikte ABD askerlerine esir düþen baba oðlunu böyle yatýþtýrmaya çalýþýyor. Irak, 2003



Irak savaþýnýn sembol fotoðraflarýndan...

[metin]

Kudüs yakýnýnda Zeytin Daðý ve Scopus Daðý yamaçlarýnda Avustralya süvari birliklerinin kampý (1918)

[metin]

Cassius Marcellus Clay (Muhammed Ali) 12 yaþýnda

[metin]

1964 Genç Cassius Clay (Muhammed Ali), ünlü boksör Sonny Liston'ý maðlup ettikten sonra Dünya Aðýr siklet þampiyonu oldu.
Ertesi gün Ýslam dinine geçti ve Muhammed Ali adýný aldý

[metin]

Konya - Atatürk Anýtý - 1926



Konya Atatürk anýtý Heinrich Krippel tarafýndan 1926 yýlýnda yapýlmýþ

[metin]

Eskiþehir - 1903

[metin]

Sivas Ermeni Cenazesi - 1910

[metin]

Devrim, Türkiye'de tasarlanan ve üretilen ilk otomobil.
1961 yýlýnda, dönemin Cumhurbaþkaný Cemal Gürsel'in talimatýyla, Eskiþehir Demiryolu Fabrikasýnda, 129 günde üretildi







Devrim Arabasýnýn hikayesi

Projede yer alan mühendislere göre "Devrim Arabasý", azmin ve birbirine inanan insanlarýn neleri gerçekleþtirebileceðini gösteren bir baþarý hikayesiydi. Bu hikayede yer alan 23 mühendisten bugün hayatta sadece 3 kiþi kaldý. Bunlardan biri olan yüksek makine mühendisi Kemalettin Vardar, geçmiþte yaþadýklarýný AA muhabirine anlattý.

"Devrim Arabasý" projesine, TCDD'nin Eskiþehir'deki fabrikasýnda çalýþan genç bir mühendis iken katýldýðýný ifade eden Vardar, üzerinden yýllar geçmesine raðmen hala kýzgýn olduðunu söyledi.

Araba yolda kaldýðý için dönemin Cumhurbaþkaný Celal Bayar'ýn bile projeye sahip çýkmadýðýný aktaran Vardar, "Türkiye her þeyin en güzelini yapabilecek potansiyele sahip. Ancak 'Bizden bir þey çýkmaz, bir þeyler üretemeyiz' anlayýþý nedeniyle neticeye ulaþtýramýyoruz" dedi.

Ürettikleri otomobille ilgili tüm belge, bilgi ve planlarý 6 kalýn klasör halinde evinde sakladýðýný söyleyen Vardar, "Eskiþehir'de TCDD'nin 32 üniteden oluþan bir fabrikasý vardý. Dönemin askeri yönetimi, tam yerli bir otomobil yapýlmasýna karar vermiþti. Ancak bunun nerede yapýlacaðýný onlar dahi bilmiyordu. 1961 yýlýnda TCDD Eskiþehir fabrikasýnýn baþýnda bir askeri yetkili vardý. O, bu iþe talip oldu ve yerli otomobil yapýmýna dahil olduk" diye konuþtu.

54 yýl önce yapýlan otomobil hala çalýþýyor

Evinde itinayla sakladýðý ve koruduðu "Devrim Arabasý"nýn üretim aþamasýndaki resimlerini göstererek anlatýmýný sürdüren Vardar, "Bu otomobiller özenle üretildi. Bu konuda insanýmýzýn yanýltýlmasýna hiç tahammülüm yok. Devrim Arabasý yüzünden ben bir ömür boyu kavga ettim. Bunu anlatabilmek için çok uðraþ verdim. Bir arabanýn üretimindeki safahatýnýn, A'dan Z'ye kadar her þeyinin gösterilmesi gerekiyor. 'Yerli araba üretilmez' demiyorum. Bugüne kadar üretmemiþ olmamýzýn nedeni de sürekli birbirimizin ayaklarýna kurþun sýkmamýzdýr. Yapýlmýþ bir otomobil vardý. 54 yýl önce yapýlmýþ otomobil hala çalýþýyor. O araba Eskiþehir fabrikasýnda hala duruyor. Üstelik yüzde 100 yerlidir. Türkiye'de bir tane benzeri daha olmadý. Kimseden lisans almadan ve hiçbir firmaya ödeme yapmadan Türk mühendisleri araba yaptý" ifadelerini kullandý.

Cemal Gürsel dahil herkes bize sýrtýný döndü

Vardar, Devrim Arabasýna sahip çýkýlmamasýna hala isyan ediyor. Aracýn yolda kalmasýnýn sebebini sorma ve nedenlerini araþtýrma konusunda kimsenin geri dönüp bakmak istemediðini dile getiren Vardar, þunlarý kaydetti:

"Baþta Cemal Gürsel olmak üzere herkes sýrtýný döndü ve kaçtý. Devrim Arabasý projesinde çalýþan ancak daha sonra bakan (Rýfat Serdaroðlu) olan birisi anýlarýný anlatýrken çok acýklý cümleler kurdu zamanýnda. O bakan, 'Eðer ben Devrim Arabasý projesinde çalýþtýðýmý söyleseydim, Süleyman Demirel, beni kabineden atardý' dedi. Ýnsanlar senelerce 'Devrim Arabasý projesinde çalýþtým' demeye korktu. Öylesine bir hücum ettiler ki neredeyse bizi vatan haini ilan edeceklerdi. Sebebi de bir milyon 400 bin Türk Lirasý'nýn bu projeye harcanmýþ olmasýydý."

Korkutma ve yanýltma

Bir grup mühendisin 129 günde tamamý yerli 4 otomobil ürettiðine dikkati çeken Vardar, "Türkiye otomobil üretebilir. 'Yapýlmasýn' demiyorum. Ama adam gibi yapmalýdýrlar. Bir ülkenin otomobil yapmasý, yöneticileri için prestij projesidir. Niye kendimizi sýnýrlandýrýyoruz? Türk tekniði, mühendisi ve kafasýnýn bir otomobil yapamayacaðýný dillendirmek, bir korkutmanýn, yönlendirmenin ve yanýltmanýn sonucudur. Bu bir yanlýþ nesil yetiþtirmenin sonucudur. Yapamayacaðýný savunan baþbakan ve cumhurbaþkaný bile gördüm. Ancak bu görüþte olanlar fena halde yanýlýyorlar. Basit bir otomobil üretiminden bahsediyoruz. Peki neden 430 tane elektrikli dizel lokomotif üretiminden kimse bahsetmiyor."

"Senelerce haftada bir lokomotif üretti bu memleket" diyen Vardar, "Bir lokomotifin teknik ve mali yükü, ortada dolaþan 100 otomobilden daha fazladýr. Ama Eskiþehir'deki fabrikada lokomotif de üretildi. Hiç dillendirilmedi. Çünkü onun hiç sansasyonel tarafý yok. Araba üretiminde pençelerini yukarý kaldýrýp bekleyen bir sürü akbaba var. Lokomotif üretiminde Türkiye çok iyiydi. Sonra 4 kiþi gidip Yugoslavya'dan lokomotif kiraladý. Bu ülkedeki kapasite çok þeyi yapmaya yeterlidir. Ama bunu doðru ve istismar etmeden kullanmak önemlidir. O fabrikada çeþitli tiplerde üretilen lokomotif sayýsý 778'dir. 1971-1984 yýllarý arasýnda ise ayný tip 410 lokomotif üretildi" deðerlendirmesinde bulundu.

"Bunu yapmýþ bir fabrikada üretim niye durdurulur?" diye soran Vardar, cevabýný da dönemin yetkilileriyle yaþadýðý bir anýsýný anlatarak þu sözlerle verdi:

"Biz kendi kendimizi kötülemekten, zavallý gibi göstermekten baþka bir þey yapmýyoruz. 'Amerikalýlar, Japonlar var' diyerek iþi yabancýlara havale ediyoruz. Bu lokomotifi üretirken anam aðlamýþtý. Çünkü o zaman bu fabrikanýn müdürüydüm. Lokomotif üretip raylarýn üzerine çýkardýðýmýz bir dönemde Ankara'da bir toplantýya çaðrýldým. Devlet Planlama Teþkilatý Müsteþarý, ki sonra baþbakan ve cumhurbaþkaný oldu. Önümüze bir kaðýt koydu. Beþ bin beygirlik lokomotif üretemeyeceðimizi, dolayýsýyla ithal etmemiz gerektiðini söyleyerek önümüze konulan kaðýdý imzalamamýzý istedi. Ben de üretebileceðimizi ifade ederek itiraz ettim. 'Bu da kim?' dedi. Fabrika müdürü olduðumu söylediler. Bunun üzerine 'Bunu niye çaðýrdýnýz. Tabii ki karþý çýkacak' diyerek çýktý gitti. Bu fabrikada üretim yapýlýrken 4 bin 700 iþçi çalýþýyordu. Þimdi 700 iþçiye iþ bulamýyoruz."

Yerli yani Türk malý arabanýn tarifinin yapýlmasý gerektiðine dikkati çeken Vardar, sözlerini þöyle tamamladý:

"Birtakým firmalarýn parça ve dizaynlarýyla, bir þeyleri apartarak bir toplama yapmakla yerli üretim yapýlamaz. Bu þekilde araç üreten sanayi sitelerinde yüzlerce kiþi var. Yerli demek, hiçbir yabancý lisansa ihtiyaç duymaksýzýn bir imalatý gerçekleþtirmektir. Baþka bir yabancýnýn projesi üzerinde yapýlacak üretim yerli olmaz."