Kuþadasýný iþgal eden Ýtalyan askerleri 1919
Ýtalya, iþgal ettikleri bölgeleri sistemli olarak yarý sömürge haline getirecek politikalar izliyordu ve bu yüzden iþgal ettikleri yöre halkýnýn gönüllerini fethetmeyi ilke haline getirmiþlerdi. Bu þekilde Türk halkýna iyi davranmýþ, iþgal bölgelerinin Kuva-ý Milliye birlikleri tarafýndan Yunanlýlara karþý saldýrýlarda üs olarak kullanýlmasýna göz yummuþ ve halkýn her türlü ihtiyaçlarýný karþýlamýþlardýr. Bu politika da Kuþadasý nda aynen uygulanmýþtýr.
1 Haziran 1919 tarihi itibarýyla Kuþadasý Ýtalyan birlikleri komutaný Albay Ciano, Aðustos 1919 itibariyle 34. Ýtalyan Piyade alayý Kuþadasnda görevlidir ve iþgal dönemi boyunca komutanlýðýný Teðmen Ugo Luca nýn yaptýðý Jandarma Birliði vardýr.
Ýþgal dönemi boyunca Ýtalyanlar Kuþadasýnda askeri posta teþkilatý , telsiz-telgraf ve radyo istasyonlarý ve elektrik santrali kurmuþ, banka þubeleri açarak halka kredi vermiþ, ücretsiz saðlýk hizmetleri vermiþ ve açtýklarý okullarla çocuklara ücretsiz Ýtalyanca öðretmeye baþlamýþtýr.
Hükümet konaðý karþýsýndaki bir hayvan damý kiralanýp halka ücretsiz sinema hizmeti sunulmuþtur.
Ýtalyanlar tarafýndan açýlan saðlýk ocaðýnda sýtma ve bel soðukluðundan muzdarip Kuþadasý halký tedavi edilmiþtir.
1920 yýlýnda Osmanlý hükümetine yapýlan müracaatla Kuþadasýnda Ýtalya Banco di Roma nýn þubesi açýlmýþ ve tarým ve hayvancýlýk kredisi vermeye baþlamýþtý.
Kuþadasý, batý Anadolu iþgal bölgeleri ve Ýtalya arasýnda sabun, zeytin ve zeytinyaðý ticareti yapmak amacýyla SOKA adý verilen Ýtalyan þirketi tarafýndan Kuþadasýnda zeytin rafineri fabrikasý kurulmuþtur.
Ýtalyanlar açtýklarý kuruluþlar ve inþa ettikleri fabrikalar aracýlýðý ile Kuþadasý halkýna güler yüzlü emperyalizm metodu ile hakim olmaya çalýþýrken bu yörelerdeki Kuva-i Milliyeinin teþkilatlanmasýna ve Ankara hükümetinin Avrupa ile Kuþadasý aracýðý ile irtibat kurmasýna da imkan tanýmýþtýr.
Mahmut Esat Bozkurt ve Yörük Ali Efe bu ortamý çok güzel kullanmýþlardýr. Ankara hükümetinin Ýtalya ve Avrupa ülkelerinden aldýðý silah ve cephane Ýtalya denetimindeki Antalya ve Kuþadasý limanlarýna boþaltýlýyor ve sonra Anadoluya sevk ediliyordu.
Ýtalya ve Ankara hükümetleri arasýndaki bu diyalog üç yýl süren Ýtalyan iþgali sýrasýnda olumlu bir þekilde devam etmiþtir.
Yer Ýmleri