1521 Piri Reis Haritasý
Piri Reis XVI. yy’da en büyük coðrafya bilgini kabul edilmektedir. Büyük eseri “Kitab-ý Buhriyye (Denizcilik Kitabý)”, yüzlerce harita ve kroki ile zenginleþtirilmiþtir. Eserinde, Akdeniz’i bütün sahilleri, adalarý, limanlarý ve kýyýlarýyla birlikte tek tek ele almýþ, bu yerlerin meteoroloji, iklim ve bitki örtüsü özelliklerini, büyük bir isabetle kaydetmiþtir. 1521 yýlýnda tamamladýðý eserini, bazý düzeltmeler yaptýktan sonra 1525’te Kanuni Sultan Süleyman’a sunmuþtur. Eserde, Amerika kýtasýnýn keþfinden de bahsedilmekte ve dünyanýn küre þeklinde olduðu açýkça belirtilmektedir. Eserin aslý Topkapý Sarayý’ndadýr.
Piri Reis’in kendi eliyle Ceylan Derisine çizdiði “Amerika Haritasý“, ilk eseri kadar, belki daha da fazla ünlüdür. Orjinali Topkapý Sarayý’nda olan bu harita, bir Atlas Okyanusu haritasýdýr ve kendi eliyle çizdiði atlastan günümüze kalan sadece bir paftasýdýr. Bu, bazý kýsýmlarý yýrtýlmýþ iki haritadan oluþmaktadýr. 1513 tarihinde çizileni, Amerika’nýn keþfinden 21 yýl sonradýr. Bazý batýlý bilim adamlarý, bu nedenle, haritanýn Cristof Kolomb’a ait olduðunu iddia etmiþlerdir. Bu iddialarýn hiçbir dayanaðý yoktur. Çünkü Kolomb, böyle bir harita çizmiþ olsaydý, bunun bir örneðini mutlaka kendi krallýðýna vermesi gerekirdi.
1513’te çizdiði ilk haritasýnda Kristof Kolomb’un 1498’de çizdiði Amerika haritasýndan, Portekiz ve Arap haritalarýndan yararlandýðýný belirtir. Elde kalan parçasý Avrupa ve Afrika’nýn batý kýyýlarýyla Atlas Okyanusunu, Antil Adalarýný, orta ve Güney Amerika’yý gösterir. 1528’de çizdiði ikinci haritasýndan günümüze kalan parça, büyük bir dünya haritasýnýn kuzey batý köþesi olup Atlas Okyanusu’nun kuzeyini, kuzey ve orta Amerika’nýn yeni keþfedilmiþ kýyýlarýný ve Grönland’dan Florida’ya uzanan kýyý þeridini içerir. Adalar ve kýyýlar son keþiflere dayalý olarak daha doðru çizilidir. Keþfedilmeyen yerler ise beyaz býrakýlarak, bilinmediði için çizilmediði belirtilir. Ýlk haritadan daha büyük ölçekli ve geliþkin olan ikincisi, teknik olarak döneminin en ileri örneðidir.
Alýntý yaparak yanýtla
Yer Ýmleri