Azerbaycan Türk halký Nargin Adasý'ndaki Türk esirlerinin durumuyla oldukça ilgili bulunuyordu. Hatta yardým heyetlerinin ve cemiyetlerin dýþýnda þahsî olarak da idarî makamlara baþvurarak, Türk esirlerine yardým etmek amacýyla giriþimde bulunanlar vardý.


Nargin Adasý’nda esir olan Türk subaylarýndan Ahmet Göze, Azerbaycan Türklerinin kendilerine yapmýþ olduklarý yardýmlara deðinirken Azerbaycanlý Ayþe Haným adlý bir Türk kadýnýnýn göstermiþ olduðu yardýmseverliði þöyle anlatmaktadýr :

“...Ayþe Haným zengin bir kadýn, çok büyük bir vatanperver, milli hisleri kuvvetli ve çok cömert bir hanýmefendidir. Nargin Adasý'nda yüzlerce Türk esirinin bulunduðunu bilmekte ve her fýrsatta kendilerini ziyarete gelmektedir. "Asker evlatlarým, ziyarete geldim" diyerek hallerini hatýrlarýný sormaktadýr.

"Her haliyle bütün servetini onlara feda etmeye hazýr olduðunu belli etmektedir. Bu hamiyetli yaþlý haným bütün kampýn anasý olmuþtur adeta. Bilhassa bayramlarda sabah sabah kampa koþmakta ve "asker evlatlarýnýn" bayramlarýný tebrik etmektedir. Amma nasýl tebrik. Kâhyasý arkasýndan bütün esirlere maaþlarý kadar maaþ yani albaya albay, yüzbaþýya yüzbaþý maaþý bayram harçlýðý ve herkese birer kat çamaþýr, ayakkabý vesaireyi muhtevi bohçalar vermektedir.

"Onun karþýlanýþý da bir âlemdir. Bütün esirler onu merasimle tabur halinde karþýlayýp selamlamakta kendisi de esir olan bu kadýna en büyük saygýyý, o da onlara en büyük sevgiyi göstermektedir.

” Yine Nargin Adasý'nda tutulan askeri esirlerden Hakký Mehmet de buradan kurtulduktan sonra, 1 Þubat 1918 tarihli ifadesinde, Azerbaycan Türklerinin esirlere yaptýklarý yardýmlar hakkýnda þunlarý kaydetmektedir:

“...Bu zamana kadar Bakû milyonerlerinden merhum Ýsrafil Gacýrof'un zevcesi Seniha Haným her hafta zabitan ve efradýmýzý ziyaret ederek birçok muavenette bulunmuþ, hatta hastalarýmýza bizzat pansuman ve masaj gibi büyüklükler de göstermiþti.

Fakat bir müddet sonra Ruslar bu hanýmýn da adayý ziyaret etmesini men etmiþlerdi.
“Verilen yemekler pek fena, ekmek çamur gibi idi. Bakû milyonerlerinden Müslüman bir zat Ruslarýn verdikleri siyah unu alarak onun yerine beyaz un ita edip pek büyük bir iyilikte bulunmuþtur.”