Bankalarýn bilanço üzerinde açýk pozisyonu yok(kamu bankalarý hariç),2001 Ekonomik krizinden sonra kurulan BDDK bu konuda katý kýsýtlamalar getirmiþti.
Ama bankalarýn döviz pozisyon riski olmadýðýný söyleyemeyiz.Bilançonun aktif ve pasif kýsýmlarý var.Ana kalemler bir tarafta bankaya yatýrýlan dövizler için açýlan döviz tevdiat hesaplarý ve yurt dýþýndan alýnan sendikasyon kredileri bunlar bankalarýn döviz yükümlülükleri,diðer tarafta ise þirketlere açýlan döviz kredileri ve merkez bankasýna swap yoluyla geçici bir süre verilen emanet dövizler var.Bilanço üzerinde aktif ve pasifler eþit ama verilen döviz kredilerinin bir bölümü dönmez ise,bu durumda bankalarýn döviz açýk pozisyonu doðar,bankalarýn döviz açýk pozisyonunu kapatmasý gerekir.
Bankalar döviz açýk pozisyonunu nasýl kapatýyor,epeyce zaman önce yazmýþtým,þimdi yeni üyeler de foruma dahil olduðu için yeniden yazayým.Diyelim bir döviz kredisi battý,ya da bir banka müþterisi TL hesabýný dövize çevirdi.Bu durumda banka için döviz açýk pozisyonu doðar,banka bu açýk pozisyonunu kapatmak için ayný anda döviz satan bir ticari kuruluþtan döviz satýn alýr,bu iþlem döviz alan bankanýn muhabir bankasý üzerinden olur,döviz alan bankanýn ,diyelim ki dolar aldý,muhabir bankadaki dolar hesabý artar,döviz satan kuruluþun muhabir bankadaki dolar hesabý azalýr.Dolar ile ilgili iþlemlerde Fed'den yetki alan Citi,J.P.Morgan gibi büyük ölçekli bankalar vardýr,iþlemler swift olarak adlandýrýlan ABD'nin kurduðu finansal bir að üzerinden yapýlýr.Sadece dolar deðil,euro,yen gibi diðer para birimlerinde de her para birimi için iþlemin üzerinden geçtiði kendi merkez bankalarýndan yetki alan muhabir bankalar vardýr.Her bankanýn çalýþtýðý muhabir bankalar bellidir,bunlarý internet üzerinden sorgulayarak görebilirsiniz.Günün sonunda,günlük bilanço kapanýrken örneðin Fed hangi bankada ne kadar dolar varlýðý olduðunu görür ama bunu muhabir bankalarýn verdiði dökümler üzerinden görür.
Ýþlemin öteki tarafý da vardýr,dolar satan alan bankanýn dolar konusunda iþlem yapmaya yetkili muhabir bankadaki dolar hesabý artarken,dolar satan bankanýn muhabir bankadaki dolar hesabý azalýrken,TL ile ilgili iþlem yapmaya yetkili muhabir bankada TL hesabý artar ve bu artýþý da bizim merkez bankasý görür.Yani günün sonunda her merkez bankasý parasýnýn nerede olduðunu bilir.
Yani iþlemler örneðin siz x bankasýnda internet üzerinden y elektrik firmasýna elektrik faturasý ödediðinizde sizin bankadaki TL hesabýnýzýn azalmasý,x elektrik firmasýnýn ise banka nezdindeki TL hesabýnýn artmasýnýn uluslararasý versiyonuna benzer diyebiliriz.
Ama bir de basýlmýþ ,dünya piyasasýnda elden ele dolaþan efektif olarak alýnan satýlan bankaya yatýrýlmamýþ dolar var diye sorulabilir.Bu ne kadardýr.
https://fred.stlouisfed.org/series/CURRCIR
Kasým ayý sonu itibariyle 2212 milyar dolar dolardýr.Bunun kabaca üçte bir ABD içinde dolaþýmdadýr.1.4 trilyon dolarýn ise tüm dünyada efektif olarak dolaþtýðý tahmin ediliyor.Peki bu parayý efektif olarak kim kasalarýnda,ya da yastýk altýnda saklýyorlar,piyasa gözlemcilerinin tahminleri ;
"-Afrika ülkelerinin yolsuzluk yapan yönetici ve üst düzey bürokratlarý
-Asya'da yolsuzluk ekonomisi olan endenozya,malezya,filipinler,tayland,pakistan,afga nistan,kuzey ve güney kore ülkelerin yönetici ve üst düzey bürokratlarý
-Ama esas olarak dövizin fiziki olarak saklandýðý ülkeler ortadoðu ve latin amerika ülkeleri.Bu bölgelerde hem yolsuzluk yapan yönetici ve üst düzey bürokratlar,hem de birikimlerini reel olarak korumak isteyen halk fiziki olarak dolar ya da diðer dövizleri kasada,yastýk altýnda tutuyorlar."
þeklinde.
Alýntý yaparak yanýtla
Originally Posted by 
Yer Ýmleri