Eline saðlýk Deniz Hocam. Denge kur + enflasyon üzeri fiyatlamada birikmiþ dýþ borç yükü, vadesi ve yeni dýþ finansmanýn daha zor ve pahalý olmasý da etken olabilir mi? Saygýlar hayýrlý günler.
Eline saglik Deniz; faiz artisi olmamasi durumunda bizim borsa nasil bir tepki verir projeksiyonunuz nedir?
Anlýk realitemiz, ÜFE enflasyonunun üzerinde kur artýþlarýnýn yýllarca sabýrla sürdürülmesi.
Ýþsizliðin ve cari açýðýn geçici çözümü bu.
Kalýcý olaný ise, bu yýllar içinde teknolojiyi yakalamak ve ilerisine geçebilmek.
Londra fon yöneticilerinin kaypak nakitleri deðil, rekabetçi tl ve teknoloji yoðun çabalarý geliþtirme kapasiteli dengeli askerî bütçeler/kamu harcamalarý geleceðimizi daha saðlam zeminlere getirecektir.
Daha önce de yazmýþtým,Merkez Bankasýndan bir faiz arttýrýmý beklememenin sebebi Cumhurbaþkaný Erdoðan'ýn faizler hakkýnda herkes tarafýndan bilinen görüþleri,Tabii denilebilir ki merkez bankasý yakýn zamanda 500 puan faiz arttýrýmý yaptý.Ama o seçimlerden önce bir kaza olmamasý içindi,þimdi ise seçimler geride kaldý.
Peki ekonominin temel dengeleri açýsýndan bir faiz arttýrýmýna ihtiyaç var mý?Enflasyon þu anda %15.39 ama fiyatý devlet tarafýndan belirlenen benzin,elektrik,doðal gaz,ilaç hatta süt gibi ürünlerde zam kapýda,otomobil ve beyaz eþya gibi özel sektör tarafýndan bir süredir bekletilen zamlarýn da yakýnda uygulanacaðý sektör temsilcileri tarafýndan ifade ediliyor,geçen senenin Temmuz ve Aðustos aylarýnýn enflasyon oranlarý da düþük olduðu için merkez bankasýnýn bir sonraki toplantýsýna kadar enflasyonun %17'leri görmesi olasý,ÜFE'nin de %23.7 olduðu ve oradan tüketici tarafýna da yansýma olacaðý için enflasyonla mücadele açýsýndan teknik olarak bir faiz arttýrýmý gerekli görünüyor.
Peki faiz arttýrýmý tek baþýna bir iþe yarar mý?Yaramaz.Ancak eþ zamanlý olarak ,yapýsal önlemleri de içeren,içinde sýký mali politikanýn da yer aldýðý kapsamlý bir ekonomik programýn parçasý olabilirse iþe yarar.
http://www.hisse.net/topluluk/showth...25#post2407825
Daha önce neler yapýlabileceði ile ilgili bir egzersiz bu baþlýkta yazmýþtým.
Enflasyonun biri talep,diðeri maliyetten gelen 2 ayaðý var.Talep tarafýndan enflasyonu hýzla aþaðý çeken tedbirleri kýsa zamanda uygulamaya sokmak mümkün.Verdiðim linkte daha kapsamlý yazdým en önemli kýsýmlarýný tekrar yazayým:
Enflasyon ve cari açýkta tehlikeli seviyelerden uzaklaþýncaya kadar:
-Devletin döviz kazandýrýcý olanlarý dýþýnda bütün yatýrýmlarý durdurmasý ve yeni yatýrýmlara baþlamamasý,kamu harcamalarýnda her türlü israfa son verme,sosyal harcamalarý yarýya indirme,yurt dýþýnda yapýlan baðýþlarý,hibeleri,her türlü harcamayý durdurma.
-Tüketici kredilerine vergi koyarak,bu kredileri sanayi yatýrýmlarýna yönlendirme,kredi kartlarýnda taksit uygulamasýný kaldýrmak.
Enflasyonun talep tarafýndan gelen baskýyý ciddi olarak azaltýr.
Enflasyonun maliyet tarafýndan gelen baskýyý azaltmak ise talep kýsmýndan farklý olarak zaman alacak bir süreç.Baþta tarým ve hayvancýlýk olmak üzere hem arzý arttýracak yapýsal önlemleri uygulayacaksýnýz,hem de þu anda %70'lere çýkan üretimde yabancý girdi oranýný 15 yýl öncesinde olduðu yeniden %30'lara indirecek yapýsal önlemleri uygulamaya sokacaksýnýz,teþvikleri bu yönde üretime yönlendireceksiniz,rekabetçi döviz kurunu koruyacak para politikalarý üreteceksiniz.O zaman üretimde dýþ girdi oraný %30'lara indiði zaman döviz kuru artýþlarýnda maliyet baskýsý da azalmýþ olacak,hem enflasyonu aþaðý çekmenize hem de cari açýðýnýzý azaltmanýza destek olacaktýr.
Bunlarýn hiç birini yapmadan sadece faiz arttýrýrsanýz piyasalar üzerinde etkisi sadece birkaç gün olur,yurt dýþýndan sýcak para geleceði beklentisiyle kýsa bir süre borsa yükselir,kurlar düþer ama ekonomi kur faiz enflasyon sarmalýna girdiði ve enflasyon kendini besleyen ve büyüten bir yapýda olduðu için bir sonuç elde edemezsiniz,enflasyon da cari açýk da artmaya devam eder,bir sonraki merkez bankasý toplantýsýnda yine yeni bir faiz arttýrýmý konuþulmaya baþlanýr.Faiz arttýrmazsanýz ise bu sefer döviz kurlarý yükselir,borsa düþer.Ama bu-durumu günlük olarak idare etme- hep böyle sürgit devam edemez bir yerde filim kopar.
Son düzenleme : deniz43; 22-07-2018 saat: 18:30.
Yazýnýn sonunda aþaðýdaki þeyleri yazmýþtým:
************************************************** ****************************************
''-Yani bundan sonra kur artýþlarý yýllýk olarak sadece aradaki enflasyon farký ile sýnýrlý kalacak þekilde olursa (Örneðin Türkiye'de yýllýk enflasyon yýllýk %16,ABD+Euro bölgesi ortalamasý %2 ise,yýlýn tamamýna homojen yayýlmýþ yýllýk %14 kur artýþý ile) kurlar uluslararasý ticarette rekabet gücünü koruyabileceðimiz bir seviyeye gelmiþ görünüyor.
-Not1:Türk lirasýnýn ticari rekabet gücünü koruyacak denge kuruna gelmiþ olmasý,bundan sonraki kur artýþlarýnýn enflasyondan fazla olmayacaðý anlamýna gelmez,nasýl 15 yýl boyunca türk lirasý ''aþýrý deðerli'' olmuþsa bundan sonra bir süre de siyasi,jeostratejik riskler ve makroekonomik dengelerde derin bozulmanýn kurlara olumsuz yansýmasý nedeniyle denge deðerinin altýnda ''deðersiz'' olarak seyredebilir.Eðer kur artýþlarý bundan sonraki aylarda enflasyondaki artýþlarýn gerisinde kalýr ise bu sefer de yeniden 'deðerli' hale gelmiþ olur.
-Not2:Bu çalýþmanýn önceki güncellemelerini okumayan arkadaþlar aklýna takýlan sorularýn cevaplarý için bu baþlýk altýnda en son 5 Nisan tarihinde yaptýðým Þubat sonu 'Türk Lirasýnýn Deðeri' çalýþmasýna göz atabilirler.
Not3:Bu hesaplama TUÝK'in yayýnladýðý enflasyon verilerinin 'gerçeði yansýtan' 'doðru' veriler olduðu varsayýmýnda geçerlidir.(Yani gerçek enflasyon oranlarý eðer daha yüksek ise ,paramýz da ayný oranda deðerli olmaya devam ediyor manasýna gelir.)''
************************************************** ************************************
Yani paramýzýn rekabetçi seviyesini korumasý için bundan sonraki aylarda da döviz kurlarýnýn enflasyon kadar artmasý gerekir,aksi halde yine deðerli hale gelir rekabetçi olmaz.Türk lirasýnýn ticari rekabet gücünü koruyarak dar bir band içinde kalabilmesi için ancak enflasyonun da ABD ve Euro bölgesi enflasyonlarý seviyesine inmesiyle mümkün olabilir,aksi halde paramýzýn yeniden deðerlenerek ticari rekabet gücünün azalmasýna yol açar.
Yer Ýmleri