Originally Posted by
deniz43
Bu konuda nceki sayfalarda ok sayda yaz yazdm,ama zet olarak bir daha stnden geeceim.Sadece Fatih zatay ve Esfender Korkmaz deil,Uur Grses,Atila Yeilada ve baz baka ekonomistler de benzer grleri dile getiriyorlar.Bu ekonomistler bo kiiler deiller,bilgili donanml kiiler,ben de zaman zaman bu balkta baz yazlarn paylayorum.Ama bu konuda objektifliklerini kaybetmiler,duygularn ilerine kartrmlar diye yorumluyorum .Neden:
1-AKP 21 yl nce iktidara geldiinde d dnyadan ok byk bir dorudan d yatrm ve portfy yatrm gelmiti,iktidar deiikliinde yine yle olabileceini umuyorlar olmal.Ama artk artlar ok deiti,Trkiye artk 20 yl ncesinin Trkiyesi deil.20 Yl nce IMF ile mutabakat halinde ,Kemal Dervi dneminde bir ekonomik restorasyondan geilmi,bankaclk sistemi temizlenmi,ekonomi daha rekabeti hale getirilm ama esas nemlisi Trkiyenin Avrupa Birliine ye olmas iin mzakerelere balanma karar alnmas byk bir oku yaratmt.Her mzakere gemite sonunda yelik ile sonuland iin ,nceden pozisyon almak iin devasa bir d dorudan yatrm ve portfy yatrm akn balamt.Peki aradan geen 21 ylda ne oldu.Trkiye yz batya dnk,bir takm demokrasi eksiklikleri olsa da onu tamamlamaya alan Atatrk Trkiyesi avrupai bir lke olmaktan kp,tam bir ortadou lkesi oldu.zgrlklerin kstland,ifade ve toplanma gsteri yapma zgrlklerinin kstland,hukukun stnlnn kalmad,bamsz ve tarafsz bir yargnn olmad,yolsuzluklar iinde yzen,kurumlar ve kurallar lkesi olmaktan kan polis devleti bir Trkiye.lkesinin ulusal karlarn savunan laik bir lke olmaktan,kendisini dnyadaki mslmanlarn szcs ve bayraktarlna tayin eden bunu stne vazife eden bir ortadou lkesi oldu Trkiye.Trkiyenin dnyadaki toplumsal imaj deiti.Artk Pakistan,ran,Msr gibi bir toplumsal imaj olan ve bu imaj srekli ilenen bir Trkiye var.Bu yzden de dorudan d yatrmlar dibe vurdu,ortadou lkelerinden ve ruslardan gelen gayrmenkul yatrmlar dndan dorudan d yatrm gelmemeye balad.Bir iktidar deiikliinde bu toplumsal imajn ksa/orta vadede deimesi beklenemez,olumlu baz admlar atlsa bile,bir sonraki seimde yine eski iktidarn ynetime geme ihtimali nedeniyle dorudan d yatrm gelmez.Gelmesi iin bu ihtimalin artk kalmadnn grlmesi yani ok uzun bir zaman gemesi gerekir.
2-Portfy yatrmlarnda ise farkl bir durum var,orada yatrmclar kazanlarna bakarlar.Ama bata emeklilik fonlar kurumsal yatm fonlarnn yatrm yapabilmeleri iin kendi tzklerine gre o lkenin en az (-)BBB yatrm yaplablir nota sahip olmas gerekir.Bizim lke notumuz ise,2 rating kuruluunda yatrm yaplabilir seviyenin 5 kademe altnda,1 rating kuruluunda ise yatrm yaplabilir seviyenin 6 kademe altnda.Notumuzun ksa zamanda yatrm yaplabilir seviyeye ulamas,doru eyler yaplsa da mmkn deil,en az 2 yl sre gerektirir.
Yatrmclarn kar kadar zarar da peinen kabul ettii hedge fonlar iin byle bir kural yok ama,bunlar greceli olarak ok daha kk hacimli portfy yatrmlar,uzun vadeli stratejileri yok,ksa vadeli bir kazan imkan grdklerinde hzla giren ve karn alp kan fonlar.
3-Ekonomide doru eyler yaplrsa CDS risk primimizin dmesi gereki bir beklenti,ben de katlrm.Ama yine de borlanmamz yksek maliyetli olmaya devam edecek.
Yukarda nceki yazlarmda ifade etmitim,kresel koullar nedeniyle CDS primimiz dse bile,d borlanmamz yksek maliyetli olmaya devam edecek,ve kresel borlanma piyasas da daralacak.
4-Son 1 ylda asgari cret %100 artt,enerji maliyetleri %100'n zerinde artt,sonuta retim maliyetleri 2 ye katland.ok kabaca,rakamlar yuvarlayarak yaklak olarak ifade ediyorum.retici 1 yl nce 100 TL'ye 5 euro'ya imal ettii rn,imdi 200 TL'ye 8 euro'ya mal ediyor,ama dardan geen sene 5 euroya gelirken imdi 5.5 euroya gmrk birlii,serbest ticaret anlamalar ve dnya ticaret rgt DT kurallarnca giriyor.Byle olduu iin de ithalatmz ve d ticaret amz her ay yeni rekor tazeliyor,yllk 118 milyar dolara ulam durumda.Enerji fiyatlarnda sert de,ithalat iin getirilen kstlamalara ramen bugn aklanacak Mart ay d ticaret ann da yine yksek olmas bekleniyor. retici tm karn kaybettii gibi ,iyerini kapatmamak iin sermayesinden yiyerek retmeye alyor.Btn umudu seimler sonras ilerin deiecei,kurlarn ithal rnlerle rekabet edebilecek bir seviyeye gelmesi,bunun iin diini skarak dayanmaya alyor.Bir deiiklik olmaz ise ,enflasyon nedeniyle her ay retim maliyetleri artmaya devam ederken kurlar yerinde sayarsa,bu sefer onbinlerce iyerinin ithal rnlerin fiyatlaryla rekabet edemeyip kapandn,milyonlarca kiinin de isiz kaldn grrz.Ama muhtemelen byle olmaz,nk bu devasa d ticaret an finanse edecek bir dviz ak yurt dndan gelmeyecei iin,daha fazla bu yk tanamaz hale gelir,basnca dayanamayp dviz yokluundan krlma oluur ve ekonomi ynetiminin isteinden bamsz olarak dviz kurlar dengelenir.Reel efektif kurun deerli olmad ise safsata,deerli olmasa Trkiye tarihinin en yksek d ticaret a verilirmiydi.Bu konuda daha nce yazmtm.
Alnt yaparak yantla
Yer mleri