Yerlilerin son 1 yýllýk döviz tevdiat hesaplarýnda pek bir deðiþme yok,ne alýyorlar ne de satýyorlar,ama hedge fonlardan bir sýcak para giriþi olduðu görülüyor,hisse senedine deðil ama sabit getirili menkul kýymetlerde pozisyon aldýklarý görülüyor.
Anlaþýlýyor ki,ekonomi yönetimi döviz kurunu baskýlayarak enflasyonu frenlemeye destek atarken,büyüyen dýþ ticaret açýðýný da "sýcak para" ile kapatmayý planlamýþ.Kýsa vadede yabancý diyelim ki %50 faizle parasýný yatýrdý, dolar kuru da %20 arttý,1.5/1.2=%25 dolar faizini 1 yýlda almýþ olacak.Yabancýlar için bu müthiþ bir getiri.
Bu ilk defa denenen bir politika deðil,daha önce de ayný filmi defalarca seyrettik.Sonra ne oluyor,paranýz giderek deðerlenip cari açýk çok yükselince yabancý "sýcak para" o zamana kadar kazandýðýný riske sokmamak için bir anda çýkýyor,yüksek cari açýk varken bir de yurt dýþýna büyük bir döviz çýkýþý olunca,döviz kuru bir anda patlýyor,yüksek oranlý devalüasyon oluyor,döviz borçlu þirketler batýyor,çalýþanlarý iþsiz kalýyorlar.
Sosyal medyada yazan ekonomistlerin büyük çoðunluðu makroekonomik gözle bakmýyorlar,piyasa oyuncusu olduklarý için bu sýcak para giriþini bayram havasýnda karþýlýyorlar,çünkü yabancýlar "carry trade" yaptýklarý zaman, onlarýn çalýþtýklarý aracý kurumlar da bu iþlemlerden komisyon geliri elde edecekler,bu da çalýþanlarýn kazançlarýný olumlu etkileyecek.Sadece bazý akademisyen ekonomistler makro gözle bakýyorlar.
Sadece yabancýlar deðil,yerli þirketler de "ekonomi yönetiminin döviz kurunu tutacaðýz" sözüne güvenip, yüksek faizli TL kredisi almak yerine düþük faizli döviz kredisi alýp ,TL'ye çevirip finansman ihtiyaçlarýný karþýlýyorlar.Merkez bankasýnýnýn kasasýna son dönemde gelen dövizlerin 2 kaynaðý bunlar.Yabancý hedge fonlarýn döviz satýp kýsa vadeli TL sabit getirili enstrümanlarda park etmeleri ve þirketlerin aldýðý döviz kredisini TL'ye çevirmeleri.Üçüncü kaynak ise ,ihracatçýlarýn döviz gelirlerinin zorunlu olarak %40'nýn merkez bankasýna devredilmesi suretiyle(Kabaca aylýk 9 milyar dolar civarýnda).Ama döviz tevdiat hesaplarýndan bir satýþ gözkmüyor.
https://twitter.com/SBASKURT_/status...92838166532588
Döviz kredileri:(milyar dolar)
2018/12:182.2
2019/12:171.3
2020/12:165.6
2021/12:156.6
2022/12:132.2
2023/12:128.7
26 Nisan 2024:140.7
2018 yýlýnda döviz borçlu þirketlerin fiilen batýk oraný %20'yi geçmiþti.(Bu baþlýkta o yýllara ait durumu anlatan yazýlar var,ülker'den doðuþ grubuna kadar çok sayýda büyük þirketin döviz borçlarý ödemesiz bir dönemden sonra ödenmek üzere yeniden yapýlandýrýldý.Bu arada bu þirketlere yüksek enflasyon ortamýnda ,çok düþük negatif faizlerle TL kredi veridi,þirketler bu çok düþük faizli TL kredilerle döviz alýp döviz borçlarýný azalttýlar ve bankada parasýný TL mevduatta tutanlardan birikimleri enflasyonun rolarak çok altýnda faizlerle reel olarak eritilerek batýk þirketlere "servet transferi " yapýlarak halkýn cebinden batmaktan kurtarýldý, yeniden su yüzüne yeniden çýktýlar.
Þimdi de dövizin sabit tutulacaðý sözü verilerek, þirketlere ucuz kaynaklý döviz kredisi veriliyor.Þirketler de bu söze güvenerek daha önce Hazinenin ve merkez bankasýnýn üstlendiði döviz açýk pozisyonu üstlenerek, aldýklarý döviz kredilerini merkez bankasýna aktarýyorlar.
https://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/...dirma-41272504
400 milyarlýk yapýlandýrma
temmuz 2023'den bu yana ÜFE; 3369.98/452.63=7.45 kere artmýþ,yapýlandýrýlan kredi bugünün parasýyla 2.978 trilyon TL'ye tekabil ediyor.
https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-45321072
Hangi þirketler borcunu yeniden yapýlandýrma sürecine girdi?
https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-48253607
Reuters: Ankara enerji sektörünün 13 milyar dolarlýk ödenemeyen borçlarýný kurtarmalarý için bankalara baský yapýyor
Yer Ýmleri