https://www.hisse.net/topluluk/showt...63#post6809063
https://www.hisse.net/topluluk/showt...01#post6815201
Bu 2 linkte döviz piyasasýnda mekanizma nasýl çalýþýyor,ne önemli diye herkesin anlayabileceði basitlikte anlatmaya çalýþmýþtým.Ama görüyorum ki, resmin tamamýný göremeyen ve hala burada "ne oldu" diye laf atan çýkýyor.Son bir defa yazýyorum,bundan sonra bu konudaki sorulara cevap vermeyeceðim.
10 Þubat tarihinde merkez bankasýnýn net rezervi swaplar hariç kabaca (-)55 milyar dolar iken bu baþlýkta ne yazmýþtým:
"Yurt içinde hazine diyelim ki yurt içinden döviz borçlanacak ,sadece bankalardan teklif alabilir,bu durumda bankalar hazineden döviz cinsinden tahvil satýn alýr,bankalarýn merkez bankasý nezdindeki döviz hesabýndan ,hazinenin merkez bankasý döviz hesabýna transfer yapýlýr,ilkinin hesabýnda ihale tutarý kadar azalýr,ikincisinde ihale tutarý kadar artar,aslýnda olan,deðiþen, sadece bir muhasebe kaydýdýr.
Gerçek kiþilere de döviz cinsinden tahvil ihalesne girme imkaný tanýnýrsa,gerçek kiþi ya serbest piyasadan döviz satýn alýr,talep nedeniyle dövizin fiyatý yükselir,ya da bankadan döviz satýn alýr ya da bankadaki döviz hesabýndan döviz cinsi tahvil satýn alýr.
Banka gerçek kiþiden tl alýp döviz sattýðýnda açýk pozisyon oluþtuðundan,merkez bankasýndan döviz satýn alýr yani bankanýn merkez bankasýndaki TL hesabý azalýr,döviz hesabý artar.Gerçek kiþi de döviz cinsinden hazine tahvili satýn aldýðýnda bunu banka üzerinden satýn aldýðýndan ,bankanýn gerçek kiþi adýna sakladýðý döviz cinsinden tahvili olur,buna karþý merkez bankasý nezdindeki döviz hesabý azalýr ,hazinenin merkez bankasý nezdindeki döviz hesabý artar.(Eskiden bankalar döviz açýk pozisyonu doðduðunda uluslararasý piyasadan döviz satýn alýyorlardý ve açýk pozisyonlarýný kapatýyorlardý.Bu da bankanýn yurt dýþý muhabir bankadaki dolar hesabýnýn artmasý þeklinde gerçekleþiyordu,ama bu dövize talep nedeniyle TL'nin deðerine düþüþ sonucu getirdiði için,merkez bankasý bankalardan bu iþlemi kendisiyle yapmasýný talep etti,dolayýsýyla merkez bankasý sýnýrsýz bir biçimde bankalara açýða döviz satýþý yapabilir,merkez bankasýnýn net döviz rezervlerinin devasa düzeyde eksi olmasýnýn sebebi de bu.Ama bankalarýn ve merkez bankasýnýn dýþ borç ödemelerinde ve ithalat ödemelerinde kullanabileceði döviz miktarý sadece kasalarýndaki nakit para,yurt dýþýndaki muhabir bankalardaki döviz hesaplarý ve hemen dövize çevrilebilecek örneðin ABD Hazine tahvilleri ve Londra gibi ,yurt dýþýndaki takas merkezlerinde tutulan altýn rezervleri oluyor.)"
Þimdi yapýlan iþlem de önceki iþlemin tersi, gerçek kiþiler ve þirketler döviz hesaplarýný bankada TL'ye döndürüyor,bankalar da döviz pozisyonlarýný dengelemek için bu TL'leri merlez bankasýna veriyorlar swap ile merkez bankaz bankasýna ödünç verdikleri dövizleri geri alýyor.Bunlarýn hepsi kaydi iþlemler bu sefer de bu iþlem bankalarýn merkez bankasý nezdindeki döviz hesaplarýnýn artmasý,TL hesaplarýnýn azalmasý þeklinde gerçekleþiyor.
Yani merkez bankasýnýn net döviz rezervi pozisyonu iyileþirken esas olarak sisteme yurt dýþýndan bir giriþ yok.
Aslýnda var ama Türkiyenin makrodengeleri içinde çok önemli olmayan rakamlar:1 gün ile 1 ay arasýnda kýsa vadede swap ile gelen 18.6 milyar dolar ki,risk halinde her an çýkabilecek bir para.Ve daha küçük miktarlarda menkul kýymet alýmlarý.(Nisan baþýndan beri 4.4 milyar dolar DÝBS ve o.6 milyar dolar hisse senedi)
Bizim ödememiz gereken büyük bir kýsa vadeli borcumuz ve yüksek cari açýðýmýz var.Bunlar için hemen kullanýlabilir rezervlerimiz ise,sadece kasalarýndaki nakit para,yurt dýþýndaki muhabir bankalardaki döviz hesaplarý ve hemen dövize çevrilebilecek örneðin ABD Hazine tahvilleri ve Londra gibi ,yurt dýþýndaki takas merkezlerinde tutulan altýn rezervleridir.Önemli olan,bir yandan kýsa vadeli borcumuz artmaya devam ederken ve cari açýk vermeye devam ederken bu hemen kullanýlabilr rezervlerde bir artýþ oluyor mu,Mart sonuna kadar yýlýn ilk 3 ayýnda sistemden yurt dýþýna 22.718 milyar dolar çýkýþ vardý,ödemeler dengesi verileri 2 ay sonra yayýnlandýðý için iyileþme var mý yok mu,önümüzdeki aylardaki verilerde göreceðiz.
Sonuç olarak;Ödemeler dengesi ile ilgili sorunumuzda herhangi bir iyileþme yok,sadece kýsa vadeli "carry trade" ile gün kurtarýlmaya çalýþýlýyor.Tehlikeyi azatacak,kök soruna çözüm getirecek cari açýðý fazlaya döndürecek ve net borcu azaltýp riski uzaklaþtýracak kapsamlý bir ekonomi programý ve yapýsal reformlar ortada yok.
Yer Ýmleri