Originally Posted by
deniz43
Enflasyon nasýl düþer:
Ekonomi yönetiminin þimdi yaptýðý gibi döviz kurunu ve ücretleri baskýlayarak enflasyon düþmez ve düþmüyor da zaten.Düþmediði gibi gelir daðýlýmý daha çok bozulur,sosyal patlamalar olur,sanayi rekabetçiliðini kaybeder,istihdam düþer.
Peki enflasyon nasýl düþer.Bu konuda Türkiyenin önünde çok baþarýlý program deneyimi var.2001 ekonomik krizinde uygulanan programla enflasyon 2001 yýlýnda %68.5 iken,2002 yýlýnda %29.7'ye,2003 yýlýnda %18.4'e kadar düþtü.Sonrasýnda 2002 sonunda iktidara gelen AKP ,IMF ile imzalanan Kemal Derviþ'in programýna sadýk kalmasýyla enflasyon 2004 yýlýnda %9.3'e,2005 yýlýnda %7.7'ye kadar düþtü.
Enflasyonu düþüren programýn belkemiði ise yapýsal reformlar ve kamu bütçesinin %6.5 fazla vermesi idi.Döviz kurlarý ve piyasa faizleri ise tamamen serbest piyasa koþullarý içinde oluþuyordu.Þimdi de izlenmesi gereken temel politika bu olmalý.Enflasyonun düþmesi için:
1.Kamunun ciddi þekilde kemer sýkmasý,gsyih'nýn en az %5'i kadar fazla vermesi gerekiyor.Bu da TBMM'ye sunulan 2025 yýlý bütçe taslaðýna göre kabaca 3 trilyon TL civarýnda tasarrufa denk geliyor ki,bu suretle hazineden müteahhitlere,TRT'ye,Kýzýlay'a,THK'a,KÝT'lere,kamu bankalarýna,derneklere vs servet veya gelir transferini kesip ,böylece bu transfer harcamalarýnýn tüketim harcamalarýna gitmesi ve talep enflasyonunu beslemesi engellenmiþ olacak.(2025 yýlýnda sadece cari transferlere 5.8 trilyon TL ayrýlmýþ)
2.Talep enflasyonunu düþürmek için yüksek tutarlý harcamalarýn kazanç kaynaðýnýn maliye tarafýndan sorulmasý,kazanç kaynaðý gösterilemiyorsa maliye tarafýndan cezalý olarak vergilendirilmelidir.Mehmet Þimþek'in ilk hazýrladýðý taslak yasa tasarýsýnda "nereden buldun" türünde madde vardý,ama sonra iptal edildi.Enflasyonla mücadelede bu maddenin yürürlüðe konmasý hayati önemde.Baþka türlü kayýt dýþý ekonomi ve "kara para" kazançlarýnýn, yüksek oranlý tutarlarda ,tüketim harcamalarý olarak talep enflasyonunu beslemesi devam eder.
3.Kemal Derviþ programýnýn en önemli parçalarýndan birisi yapýsal reformlar sonucu oluþturulan düzenleyici kurumlar idi..Baþta sigortacýlýk,telekomünikasyon,özel okullar,taþýmacýlýk,çimento,demir çelik,oteller ve restoranlar olmak üzere üretim ve daðýtým kanallarýnda tekelleþme ve kartel yapýlar var.Piramitin tepesindekiler ürün ve hizmetlerine zam yaptýklarýnda,diðerleri de onlarý takip ederek zam yapýyorlar.Ekonomi yönetimi ve düzenleyici kurumlar ciddi yaptýrýmlarla bu kartel yapýlarý daðýtmalý,piyasada tam rekabeti saðlamalý.Düzenleyici kurumlar tekrar liyakatlý yöneticiler atanarak fonksiyonel hale gelmeli.
Ekonominin tahminen %30-%40 arasý kayýt dýþý ekonomi.Buralardan elde edilen kolay ve vergilendirilmemiþ kazançlar tüketim harcamalarýna gidiyor,talep enflasyonu yaratýyor,önlenmeli.
Prensip olarak daha düþük oranda ama her türlü kazanç vergilendirilmeli.Vergilendirilmiyen kimi kazançlar servet artýþý hissiyatýyla tüketim harcamalarýna gidiyor ve talep yoluyla enflasyonu besliyor.Tüketicilerin enflasyon beklentilerinin çýpalanmasý da çok önemli.Kamu ciddi þekilde kemer sýkmadan,israf ve þatafat harcamalarýna son verilmeden,hanehalkýnýn enflasyon beklentilerinde düþüþ olmaz.Enflasyonun döngüsel olarak kendisini besleyen karekteristiði kýrýlmaz.Hanehalkýnýn güvenini saðlayacak baþka bir unsur da TÜÝK gibi kurumlarýn baþýna herkes tarafýndan güvenilen dünyaca saygýn bir akademisyeni getirmek ve þeffaflýk ile kamuoyundan gelen sorularý cevaplayarak tekrar güvenirliði saðlamak olmalý.
4.Kýsa vadede günü kurtarmak için portföy yatýrýmlarýna sýcak paraya deðil,kalýcý olarak uzun vadeli kalacak doðrudan dýþ yatýrýmlara ihtiyaç var.Bu þekilde gelecek þirketlerin teknolojisinden ve dünya çapýndaki daðýtým aðýndan yararlanýp ihracý artýrýrken üretim artýþý yoluyla hem enflasyonun düþüþüne hem de istihdam artýþýna katký vermek mümkün olacaktýr.Ama bunun için yatýrým ortamýnýn iyileþtirilmesi,yani hukuk,adalet sistemi,ve eðitimde yapýsal reformlar yapýlmasý Avrupa Birliði standartlarýnýn yakalanmasý,kamunun þeffaflýk,hesap verilebilirlik,yargý denetimi ,piyasa oyumcularýna eþit davranmak,mevzuatý sýk sýk oyun devam ederken deðiþtirmemek gibi ilkeleri hayata geçirmesi gerekiyor.
5.Para politikasýnýn kredi arzýndan gelecek parasal geniþlemeyi,enflasyon hedefini dikkate alarak kýsýtlamasý gerekiyor.
Alýntý yaparak yanýtla
Yer Ýmleri