
Originally Posted by
deniz43
Önce 2008 yýlýna göre þartlarda neler farklý ona bakalým:
-2008 yýlýnda kurlarýn sert yükseliþinden sonra,dýþ ticaret açýðý azalmýþ,hatta bazý aylarda fazla vermiþti,turizm gelirlerinin de iyi gitmesiyle ödemeler dengesi fazla vermeye baþlamýþtý,faiz oranlarýnda da sert bir faiz arttýrýmý yapýlarak merkez bankasý politika faizini %24'e çýkartarak verdiði reel faiz ile TL'yi cazip hale getirmiþti,bu durumda dolara ilgi azalmýþtý.
Þimdi ise tam tersi bir durum görüyoruz;dýþ ticaret açýðý patlamýþ,coranavirüs salgýný nedeniyle turizm gelirleri tabana vurmuþ,ödemeler dengesi açýðý zýplamýþ,kamu otoritelerinin aldýðý "kapalý ekonomi" yönünde ve sermaye hareketlerini kýsýtlayýcý nedenlerle yabancýlar ellerindeki TL cinsinden varlýklarý satarak Türkiye'den kaçmaya baþlamýþ,yurt dýþýndan borçlanma maliyeti çok yükselmiþ olmasý nedeniyle bankalar ve þirketlerin borç çevirme oranlarýný düþürerek net borç ödeyici olarak yurt dýþýna döviz transfer olduðunu görüyoruz.Yurt içi yerleþiklerin de faizlerin reel olarak negatif olmasý nedeniyle hýzla dövize ,altýna ve diðer yatýrým araçlarýna yöneldiðini görüyoruz.Bu durum döviz kurlarý üzerinde büyük bir baský oluþturmuþ,merkez bankasý kurlarý tutmak için kamu bankalarý üzerinden ,çoðu kýsmý ödünç aldýðý dövizler olmak üzere, geçen yýlbaþýndan bu yana kabaca 90 milyar dolar,kamu bankalarý da kendi kaynaklarýndan kabaca 10 milyar dolar toplam 100 milyar dolar satýp kur üzerindeki baskýyý azaltmaya çalýþmýþtýr.
Ama þu anda döviz kurlarý üzerindeki baskýnýn daha da þiddetlendiðini,merkez bankasýnýn artýk -ödünç olarak aldýðý dövizlerle bile- daha fazla döviz satabilecek rezervinin neredeyse kalmadýðýný görüyoruz.
Bu tabloda merkez bankasý niye vadeli iþlemlerde zarar edeceðini bile bile dolarda "short" pozisyonu alýr,aklýma gelen tek þey kamu bankalarý döviz pozisyonlarýnda 10 milyar dolarlýk büyük bir açýk pozisyon yarattýlar.Bunu piyasadan toplamaya kalksalar dolarýn fiyatý uçar,dolayýsýyla vadeli iþlemlerde kamu bankalarý "long" olursa, dolar yükselince kamu bankalarý açýk pozisyonlarýndan edeceði zararý vadeli iþlemlerdeki "long" pozisyonlarýndan karþýlar,yani vadeli dolar iþlemleri TL uzlaþmalý olduðu için ,merkez bankasýnýn pozisyon almasý,döviz yükselince merkez bankasýnýn para basýp kamu bankalarýnýn zararýný karþýlamasý için düþünülmüþ bir yol olabilir.Tabii,bu varsayýmýn doðruluðu , ancak kamu bankalarýnýn merkez bankasýnýn "short" pozisyonu kadar "long" pozisyon almasý ile saðlamasý yapýlmýþ olur
Yer Ýmleri