sn.deniz 43 mutlaka cevap verecektir sorunuza ama nacizane görüþüm ; deniz43 bey , yýlbaþýnda dolar ýn 8.50 civarýnda bir deðeri olmasý gerektiðinden hareketle 8.50 deðerine 5 aylýk ENAG enflasyonunu çalýþtýrmak lazým diye düþünüyorum.
sn.deniz 43 mutlaka cevap verecektir sorunuza ama nacizane görüþüm ; deniz43 bey , yýlbaþýnda dolar ýn 8.50 civarýnda bir deðeri olmasý gerektiðinden hareketle 8.50 deðerine 5 aylýk ENAG enflasyonunu çalýþtýrmak lazým diye düþünüyorum.
Geçen yýl sonu itibariyle 1usd=8.50 TL "Fair value"(adil deðer) hesaplamýþtým.Haziran ayý enflasyon rakamlarý gelecek ay yayýnlanacak,Mayýs sonu itibariyle,yýlýn ilk 5 ayýnda:
Dolar enflasyonu:%2.67
Euro enflasyonu:%2.16
Sepet kur enflasyonu:%2.42
TL enflasyonu:%16.10 (ENAG)
Bölgeler arasý enflasyon farký:116.1/102.42=1.1335
Fair value=8.50*1.1335=9.63
1USD=9.63TL
Ayný hesabý TUÝK verisine göre yapmak isterseniz:
TL enflasyonu:%6.39 (TUÝK)
Bölgeler arasý enflasyon farký:106.39/102.42=1.0388
Fair value=8.50*1.0388=8.83
1USD=8.83TL
Sn Deniz43 , Sizce gelecek 2 - 3 yýl Hangi para brimi daha deðerli olacak ?
sýrasý ile yazarsak en baþa hangisi yazýlýr idi ? 100 TL yi hangi oranlarla daðýtýrdýnýz ?
USD
CND
AUD
CHF
Pound
EUR
Size çok saçma sapan gelirse kusuruma bakmayýn .
AL / SAT / YAT / TUT yada Turþu kur tavsiyesi deðildir, sadece FaL ve dedikodu.
Sayýn deniz43 hocam
USDTRY adil deðerini hesaplarken baþlangýç noktasýný
cari dengenin 0 olduðu yýlý mý ,dýþ ticaret dengesinin 0 olduðu yýlý mý (öyle bir yýl var mý hatýrlamýyorum ama) yoksa herhangi bir yýlý mý baz aldýnýz.
Doðrudan yabancý yatýrýmýn bu yýl negatif olduðu yazýlýyor ama Türkiye'nin 1983 den beri aldýðý doðrudan yabancý yatýrýmýn ortalamasý kadar doðrudan yabancý yatýrým kurlarý ne kadar etkiler.
Subjektif bir soru olacak ama bugünkü iktidarýn USD fiyatý üzerinde etkisi kaç TL dir .(bence çoktur.)
Gereksizce tüketilen TCMB rezervleri eksi olmasa mesela net 100 milyar USD döviz rezervi olsa diðer tüm enflasyon gibi parametreler ayný kalsa bile USDTRY buralarda olurmuydu.
Yada yýl sonuna doðru büyük ihtimalle arttýrmak zorunda kalacaklarý politika faizini þimdiden 300 baz puan arttýrsalar USDTRY ne olur.
Þu anda USD fiyatý ortalamasýnýn standart sapma olarak ne kadar dýþýndadýr.
Sorularýn bir kýsmý öðrenmek için bir kýsmý ise sizi benim gibi hiç yazmadan takip edenlere yeni bir bakýþ açýsý ve ufuk açmak için yazýlmýþtýr.
Saygýlarýmla
2-3 yýl uzun süre, çünkü bu süre içinde ibreyi baþka yöne çevirecek geliþmeler olabilir ama önümüzdeki 1 yýl içinde bütün majör merkez bankalarýnýn büyük ölçekli parasal geniþleme yaptýklarý ve faizlerin tarihsel dip yaptýklarý göz önüne alýnýrsa ilk hangi majör merkez bankasý parasal sýkýlaþmaya gider faiz arttýrýmýna geçerse onun parasýnýn diðer majör merkezi paralarýna karþý deðer kazanmasý beklenir.Þu anki görünümle de bunu ilk Fed yapacak gibi gözüküyor,arkasýndan da kanada ve ingiltere merkez bankasý gelecek gibi gözüküyor,dolayýsýyla majör merkez bankalarýnýn paralarýnýn bu sýralama çerçevesinde paralarýnýn diðer merkez bankalarýnýn paralarýna deðer kazanmasý beklenebilir.
-Forumun eskileri bilir,bu hesaplamayý 2007 yýlýndan itibaren uzun süre yaptým,merkez bankasý baþlangýç noktasýný 2003 yýlý baþý olarak aldýðý için ben de hesaplarýmý bu tarihi referans alarak yaptým.Ancak merkez bankasý 2019 yýlýnda yaptýðý bir yöntem deðiþikliði ile baþlangýç yerini 1994 tarihine çekince,ben de referans baþlangýç noktasýný daha rekabetçi olduðu ve bir önceki yýl cari fazla verdiðimiz için 2002 yýlý baþýna çektim.
-Döviz kurlarýnda bir rekabetçi denge kuru vardýr ve daha önce bu baþlýkta birkaç defa verdiðim ve aþaðýda yeniden vereceðim örnek doðrultusunda bu rakam hesaplanabilir ama çoðu zaman özellikle geliþmekte olan ülkelerde bu denge kurundan uzak rakamlar görürürüz,paranýz bazen aþýrý deðerli bazen de aþýrý deðersiz olabilir.Örneðin 2003-2013 arasýnda bir yandan IMF ile bütçe dengesi,düzenleyici kurullarýn baðýmsýz ve liyakat sahibi kiþiler tarafýndan etkin iþletilmesi,populist harcamalarýn önüne set çekilmesi,diðer yandan çok daha önemli Avrupa Birliði ile üyelik müzakerelerine baþlanmasý,her üyelik müzakerelerine baþlayan diðer ülkelerin sonunda üye olduðu Türkiye'nin de sonunda üye olacaðý ve buna paralel hukuk sisteminin ve mevzuatýn avrupa birliði gibi olacaðý beklentisiyle Türkiye'ye çok büyük ölçekli doðrudan yatýrým ve ve portföy yatýrýmý girdi ve bunun sonucunda Türk Lirasý aþýrý deðerlendi,yüksek enflasyona raðmen dolar neredeyse 10 sene önceki deðerinde sabit kaldý.Þimdi ise tam zýt yönde bir geliþme var.Güçler ayrýlýðýnýn ortadan kalkmasý,idarenin þeffaflýðýnýn ve hesap verilirliðinin olmamasý,hukukun üstünlüðünün kalkmasý,yargýnýn baðýmsýzlýðý ve tarafsýzlýðýnýn kalmamasý,kiþisel temel hak ve özgürlüklerin baský altýnda olmasý, ifade özgürlüðünün kýsýtlanmasý gibi nedenlerle sadece doðrudan dýþ yatýrýmlar çok azalmýþ olmasý dýþýnda yerliler de yeni yatýrým yapma konusunda tereddüt yaþýyor ve defansif yatýrým araçlarýnda birikimlerini korumaya çalýþýyorlar.Sorunuzun cevabý evet.Türkiye'de þu anda hukukun üstünlüðüne saygý gösteren ,güçler ayrýlýðýna saygý gösteren ve uygulayan farklý bir iktidar olsa Türk lirasý daha deðerli olurdu.
-Þu anda merkez bankasýnýn net rezervi 100 milyar dolarý olsaydý,TL daha deðerli olurdu.Çünkü küresel serbest piyasa ekonomisinde traderler'in para kazanma içgüdüsü var ve parasýný savunacak bir rezerve sahip olmayan merkez bankasýnýn parasýný satýp para kazanmak istemeleri doðal,bunu politik nedenlere baðlamak yanlýþ olur,ben sadece "traderler'ýn para kazanma içgüdüsü" diyorum.
-Merkez bankasýnýn politika faizini arttýrmasýnýn TL'nin deðerini arttýrýcý yönde bir etkisi olur ama tek baþýna yeterli olmayabilir,TL'nin piyasa deðerinin oluþmasýnda birçok faktör var,Fed'in politikalarý, iç ve dýþ siyasi geliþmeler,global piyasalardaki trendler gibi,..bunlarýn bileþkesini almak gerekiyor.
************************************************** *****
Þöyle düþünelim; 1 USD=1 TL olsun. Bu tür bir kur seviyesinde de cari açýðýmýzýn sýfýr olduðunu varsayalým. Ulaþtýrma maliyetleri ve korumacýlýk önlemlerinin olmadýðý bir ortamda, Bizim ürettiðimiz 1 adet çamaþýr Makinesi = 1000 TL ise, bu çamaþýr makinesi'nin dolar bazýnda fiyatý 1000 ABD dolarýdýr (Çünkü 1 USD =1 TL'dir). Aradan 2 yýl geçmiþ olsun ve Türkiye'deki enflasyon izleyen 2 yýlda toplam %40 olsun. Yani çamaþýr makinesi'nin fiyatý 1000 TL'den 1400 TL'ye çýkmýþ olsun ve ABD'de bu sürede enflasyon "sýfýr" olsun. Eðer kurlar hala 1 USD = 1 TL ise bizim paramýz ABD dolarýna karþý aþýrý deðerlenmiþtir. Yani adet çamaþýr makinesi = 1400 USD seviyesine gelmiþtir. Dolayýsýyla ABD'li biri bizim ürettiðimiz 1400 USD'lýk çamaþýr makinesini deðil kendi ürettikleri 1000 USD'lýk Çamaþýr makinesini satýn alacaktýr. Paramýz aþýrý deðerli olduðu için, biz de kendi çamaþýr makinemizi, televizyonumuzu, otomobilimizi veya buzdolabýný almak yerine daha ucuza gelen diðer ülke mallarýný (Bu örnekte ABD mallarýný) almak isteriz(1400 TL yerine 1000 TL'ye). Zaten geliþmekte olan ülkelerdeki en büyük problemlerden biri ithal mallarýný tüketmeye yönelik güçlü istektir. Þimdi örneðe tekrar dönecek olursak; eðer bu 2 yýl içinde enflasyon birikimli olarak %40 olmuþken, Türk lirasý da dolara karþý %40 deðer kaybetmiþ olursa 1USD =1.40 TL olacaktýr. Böylelikle bizim bir adet çamaþýr makinemiz 1400 TL olsa dahi dolar fiyatý = 1400/1.40 = 1000 USD þeklinde olacak ve dýþ ticaret açýðý oluþmasýný engelleyecektir. TL'nin deðer kaybetmesi, hem yerlilerden gelen ithal taleplerini sýnýrlayacak, hem de ihracatýn sorunsuz devam etmesini saðlayacaktýr. Ýþte bu mantýkla bir hesaplama yapýlabilir.
"Satýn alma gücü paritesi teorisi" baz alýnarak dolar kaç TL olmalý sorusuna cevap aranýrken, ülkenin cari açýk vermediði bir yýl bulunur. Örneðin Türkiye'de 2001 yýlý cari fazla verdiðimiz bir yýldýr,1 Ocak 2002 referans alýnarak bu hesaplama yapýlabilir.
************************************************** ******************************
Deniz Hocam Günaydýnlar, Hocam sn.Baygeorgeye verdiðiniz cevapta ilk hangi merkez bankasý faiz artýrýmýna baþlarsa parasý deðerlenir artmaya baþlar demiþsiniz bunu da ilk fed yapacak demiþsiniz bu durumda dolar diðer majör merkez paralarýna karþý deðer kazanacak peki tl bu durumda orta ve uzun vadede dolar karþýsýnda deðer kaybetmeye devam edecek gibi görünüyor. Hem mb. faiz indirimine baþlamasý hem de fedin faiz artýrmaya baþlayacaðý dönemde tl iyice çöp olacak desenize. Bu durumda 2022 yýlý için dolar/Tl tahmininiz var mý? teþekkürler..
Yer Ýmleri