
Originally Posted by
deniz43
1 yýllýk vadede kýsa vadeli borç olarak 189 milyar dolar borç ödenmesi+110 milyar dolar dýþ ticaret açýðý =yýllýk kabaca 300 milyar dolar aylýk ortalama 25 milyar dolar dýþ finansman gereði ortaya çýkarýyor.Bu nasýl finanse edilir:
Baþta turizm olmak üzere hizmet gelirleri+kaynaðý belli olmayan net hata/noksan kalemi+doðrudan dýþ yatýrýmlar+portföy yatýrýmlarý+ yeniden dýþ borçlanma.Yeterli gelmez ise ,merkez bankasý+bankalar döviz rezervlerinden finanse edilir.
Merkez bankasýnýn son verisi Kasým sonu itibariyle yýlýn ilk 11 ayýna iliþkin ,orada ne görüyoruz:
-Yýlýn ilk 11 ayýnda 7.122 milyar dolar net doðrudan yatýrým var ama bunun 5.668 milyar dolarý gayrýmenkul yatýrýmý,onu çýkardýðýmýz zaman net sermaye yatýrýmý sadece 1.454 milyar dolar ,neredeyse sýfýra yakýn.
-Portföy yatýrýmlarýnda ise içeriden 9.656 milyar dolarlýk yabancý çýkýþýna ilave olarak,yerliler yurt dýþýnda 4.597 milyar dolarlýk portföy yatýrýmý yapmýþ,toplamda 14.253 milyar dolarlýk portföy yatýrýmý çýkýþý var.
-Yeniden dýþ borçlanma konjontürel olarak çok yüksek maliyetli,hem bilanço küçültme yoluyla parasal sýkýlaþtýrma var hem de faizler yükselme sürecinde,þu anda %4.5 olan Fed politika faizi Çarþamba muhtemelen %4.75 olacak.Borçlanýlan vadedeki ABD Hazine tahvili faizine ilaveten ülke risk puaný ekleniyor,her ne kadar þu anda CDS'imiz 550'ler civarýnda gezinse de son 19 Ocak ihraç tarihli 2.75 milyar dolarlýk borçlanmayý 619.2 risk puaný ilavesiyle yaptýk.Kamu bu çok yüksek maliyetle borçlanmayý göze alsa da ,özel bankalar için tamamen zarar yazacak bir borçlanma,dolayýsýyla özel bankalar borcun tamamýný ödeyebilecek bir likiditeye sahip deðilse, zorunlu olarak düþük oranda bir çevirmeyle net borç ödeyicisi olmaya devam edecektir.
-Yýlýn ilk 8 ayýnda 12.8 milyar dolar ,yýlýn ilk 11 ayýnda muhtemelen 17.6 milyar dolar net hata noksan döviz giriþi turizm gelirlerine ilave edilecek þekilde ödemeler dengesi verisi revize edilse de ,yine de yýlýn ilk 11 ayýnda net hata noksan kaleminden döviz giriþi 22.341 milyar dolar oldu.Bu yýl da net hata/noksan kaleminden bu mertebede bir döviz giriþi olur mu?
-Hizmet gelirleri geçen sene yüksekti,bu sene bunu daha fazla geniþletebilme imkanlarý sýnýrlý,borçlanma þartlarý da çetin,bu durumda aylýk ortalama dýþ finansman gereksinimini azaltmak için dýþ ticaret açýðýný azaltmaya aðýrlýk verilmesi gerekiyor.
-Dýþ ticaret açýðý derken de ,sorun esas olarak ihracatçýlarýn kar edememeleri nedeniyle ihracatýn azalma riski deðil,yurt dýþýnda üretilenler yurt içinde üretilenlerden daha ucuz hale gelirse,ithal mallarýn piyasayý istila etmesi,içerideki fabrikalarýn üretimlerini kýsmalarý istihdamlarýný azaltmasý, Aralýk ayýnda tüm zamanlarýn en yüksek ithalat ve dýþ ticaret açýðýnýn kýrýlmasýndan sonra,yeni rekorlarýn gelmeye devam etmesi olur.Avrupa ile gümrük birliðimiz ve çeþitli ülkelerle de serbest ticaret anlaþmamýz olduðu için bunu gümrük duvarlarýyla engellememiz mümkün deðil.Muhakkak þirketlerimizin rekabet edecek þartlara sahip olmasý gerekir.Aksi halde dibe vurmýþ döviz rezervlerimizle uzun süre ithalatý finanse edebilmemiz mümkün olmaz.
Diðer taraftan ekonomi yönetiminin ticari krediler için menkul kýymet tahsisi zorunluðu getirirken,tüketici kredilerinde bunun olmamasý doðal olarak bankalarý ticaari kredi verme yerine tüketici kredisi vermeye ittiðini,ticari krediler artýk neredeyse sadece kamu bankalarýnýn verdiðini görüyoruz.Halbuki tüketici kredileri ile ithalat rakamlarý arasýnda güçlü bir korelasyon olduðundan,bunun ithalatý teþvik ve artýrýcý sonucu olduðunu ekonomi yönetiminin görmesi ve düzeltmesi gerekiyor.
Yer Ýmleri