Türkiye’yi artýk piyasalar yönetecek
25 Haziran 2018
Dün gece AKP seçmeninin sevinç þölenini hayretle izlerken bir kez daha sevgili memleketimin içinden çýkýlmasý çok güç bir hayal dünyasýnda yaþadýðýna kani oldum. Seçimin kaybedeni AKP, Kasým 2015’e göre 7 puan kan kaybetti. RTE de Bahçeli’nin desteði sayesinde kazandý. Artýk ondan izin almadan ne kararname, ne de yasa çýkartabilir. Daha da önemlisi, seçimi de tekrarlayamaz. MHP desteði çektiði anda, AKP kendini muhalefette bulur.
Seçim sonuçlarýný görüp de “Bakýn, iþte hiç bir þey deðiþmedi” diyenlere de þaþarým. Hemen her þey deðiþti. Size sýralayayým:
• Türkiye’de Ýslamcý akým gerileme dönemine girdi. AKP oy kaybetti, SP ise kazanamadý. Muhafazakar taban daralýyor.
• Ýyi Parti bünyesinde merkez sað siyasete geri döndü. Akþener ve partisi medyadan tamamen aforoz edilmeleri ve nerdeyse sýfýr mali kaynaða raðmen %10 oy aldý ya, var mý böyle bir þey?
• Ýsteyen Kürt realitesini reddeder, HDP’ye PKK uþaðý der. Kürt oyunun tek sahibi Demirtaþ’dýr. Kürt seçmen kimliðinin farkýnda ve onun derdin çözülmeden de Türkiye huzura kavuþamaz.
• CHP’de Kýlýçdaroðlu dönemi kapandý. Ama Ýnce’nin çok ciddi dezavantajlara raðmen %31 oy almasý küçümsenemez. Ýnce’nin iktidar adayý olduðu gerçeði içerde ve dýþarda partiye verilecek moral-motivasyon desteðini artýracak.
• Bahçeli kestirilmesi çok zor, ama çok ustaca hamlelerle hep ayakta kalmayý beceren bir aktör. Bakalým onun ortaklýðýnda bu koca gemi nasýl bir rotaya girecek? Mesela geçmiþte çok þikayetçi olduðu nepotist, kayýrmacý, hortumcu iþlemlere müsaade edecek mi? Rant paylaþýmý nasýl þekillenecek? MHP adil pay alýrsa, açýkta kalan AKP seçmeni ne yapacak?
RTE zafer konuþmasýnda “seçmenin mesajýný anladýk, partinin eksiklerini tamamlayacaðýz” dedi. Bakalým bu sözlerin altýný nasýl dolduracak, ama sonuçlardan hiç de tatmin olmadýðý ortadaydý.
Olamaz da zaten, çünkü Türkiye’yi Erdoðan ve AKP-MHP deðil piyasalar yönetecek. Pazar günü de paylaþtým, artýk ekonomiyi kurtarmak için çok geç. Bu ekonominin çok sýký bir istikrar programý ve acý verecek reformlara ihtiyacý var. Muhalefet kazansaydý dahi çok zorlu geçeceðine emin olduðum Mart yerel seçimleri öncesi böyle bir teþebbüse giriþmezdi. Bahçeli’nin AKP’nin büyüme odaklý ve popülist ekonomi politikalarýna bir itirazý olacaðýný sanmýyorum. AKP’nin ise çaresi yok, Mart’ta büyük kentleri kaybetmemek için seçmeni doyurmak zorunda.
Yani daha fazla harcayacak. Belki Erdoðan TL’nin geçici deðer kazanmasýný fýrsat bilerek TCMB’den faizleri indirmesini rica edecek.
Dýþarýya baktýðýmýzda Geliþmekte Olan Piyasalar’dan para kaçýþý sürüyor, Fed faiz artýrýmýnda kararlý, AMB tahvil alýmlarýný sonlandýrýyor. Bu ortam Türkiye gibi devasa cari açýðý olan ülkeler için toksik. Ýçerde ne pahasýna olursa olsun büyümeyi canlý tutma giriþimi de yeni ortama ayak uydurmamýzý geciktirir. Ama büyümeyi teþvik edici her giriþim yatýrýmcý ve kreditör bankalarýn zihninde yeni soru iþaretleri oluþturarak Türkiye’ye F/X kaynak giriþini daraltacak. TL yine dayak yiyecek, DÝBS faizleri %20’leri aþacak, coþacak, kaçacak. Hazine borçlanýrken ýkýnacak, sýkýnacak. Özel sektör krediye susayacak, istihdam bitecek, yatýrým kuruyacak.
RTE pragmatik bir lider. Piyasalarla inatlaþmanýn sonucunu gördü. Belki de AKP’nin oy kaybý kurda dalgalanmanýn sonucuydu, göreceðiz. Bir kez daha ayný riski göze alacaðýný sanmam. Dolar/TL 5’e doðru giderse, piyasalar *ne isterse yapýlacak. Bu isteklere Kopenhag Kriterleri’ne uyum ve Suriye’de ABD ile uzlaþma da dahil olabilir.
Zaten AMB QE’den çýkýþ kararýný verdiði gün, AKP iktidarý dönemi kapanmýþtý. Þimdi bir de Bahçeli ortak geldi artýk siyasetin seyrini onlar belirlemeyecek.
Bence en önemlisi, muhalefet sandýða sahip çýkabildiðini, ve Türkiye’de eþit olmasa da serbest ve hilesizi seçim yapýldýðýný gösterdi. Az bir kazaným deðildir. Seçimi kazanan MHP’li kardeþlerimi kutlarým. AKP’li kardeþlerime ise sadece üzülüyorum.
FÖÞ / Atilla Yeþilada
Originally Posted by ayhan53
Yer Ýmleri