ekþi sözlükte denk geldiðim paylaþýlasý bir yazý..
-----------------
"ilginç bir karþýlaþtýrmadýr.
parayý faize yatýrmakta sýkýntý yok, faizden gelen parayý yemekte de sýkýntý yok tabii ki söz konusu para türk lirasý olmadýðý sürece.
uzun vadede türk lirasý güvenilmez olsa da, eðer aylýk faizini yemeyip biriktirecekseniz ciddi bir sýkýntý yaþamazsýnýz fakat faizi yerim ana para durur diyorsanýz, uyarayým durmaz!
200 bin lira örneklendirilmiþ oradan gidelim. 200 bin liranýn aylýk getirisi stopaj sonrasý aþaðý yukarý 3 bin lira eder. siz bu parayla geçinecek standartlarý kabullenerek yaþamaya baþladýnýz.
öncelikle hükümet faizleri zorla baskýlamaya çalýþýyor. mevduat faizleri muhtemelen düþmeye devam edecek, yani beklenti o ki siz þu an 3 bin lira faiz getirisi aldýðýnýz anaparanýzdan bu yaz aylarýnda belki de 2500 lira bile alamaz hale geleceksiniz. bu hükümetin faizleri düþürme hususunda baþarýlý olduðu senaryo için geçerli tabii.
1994’teki krizde olduðu gibi zorla faiz düþüreyim derken dolar kurunu patlatýrsa mevduat faizleri belki de senelik %30-35 bandýna kadar yükselecek ama kurun 8-9 liralara kadar fýrlamasýndan sonra yaþanacak enflasyondaki yükseliþle sizin faiz getiriniz aylýk 5 bin lira olsa bile o parayla bugünkü standartlarýnýzý tutturamayabilirsiniz. bu da hükümetin faizleri düþürmede baþarýsýz olduðu senaryoda yaþanacaklardý.
iþin özü aslýnda türk lirasýyla yatýrým yapmadaki büyük riskte yatýyor. türk lirasý ile bakkaldan ekmek alýn, market alýþveriþi yapýn ama tasarruf yapmayýn çünkü riski yüksek. sen senelik %20 faiz alýyorum diye sevinirken dolar kuru bir ayda %30 yükseldiðinde sinirden duvarý yumruklayabilirsin.
diðer alternatif amerikan dolarýna çevirip onun faizini yemektir. türk lirasý kadar yüksek bir faiz alýnmaz bu doðru amma velakin þu an ortalamada dolar mevduata senelik %4 civarý bir faiz veren az sayýda ülkeden birisiyiz. üstüne üstlük türkiye’de milli gelir tl bazýnda büyüse dahi dolar bazýnda ya küçülecek ya da yerinde sayacak. bu da aylýk dolar getirisinin deðerini korumasýnda etkili olur.
þu anki kurdan 200 bin lira 38 bin dolar eder, bu da aylýk 100-110 dolar arasý bir getiri saðlar. tl bazýnda þu an 550 lira eder ama yeni bir kur ataðý yaþandýðýnda bu para 1000 lira bile edebilir çünkü türk lirasý enflasyonist bir para birimidir ve güvenilmezdir. türkiye’de yaþadýðýnýzý kabul edersek dolar bazýnda ana paranýzýn korunmasý ciddi bir güvencedir. yok yurt dýþý yerleþikseniz, dünya’da kimseye verilmeyen bir dolar faizi aldýðýnýz için paranýzýn deðer artýþý gene de çok yüksektir.
diðer seçeneðe bakalým, ev alýp kiraya verirseniz fiziki olarak ev varlýðýný koruduðundan dolayý kirayla dolar faizinde olduðu gibi istediðinizi yapabilirsiniz. ayrýca kira gelirinizin de normal þartlarda her sene güncel enflasyon oranýnda yükseleceðini düþünebiliriz. dolayýsýyla kirayý istediðiniz gibi harcayabilirsiniz.
200 bin liralýk evden aþaðý yukarý 850-900 lira kira geliri elde edebilirsiniz. bunun da senelik kabaca %10-15’ini kira geliri vergisi olarak öderseniz cebinize aylýk ortalama 750-800 lira civarý bir para kalýr. dolara karþý miktar fazla dahi olda temelde iki riski vardýr.
1) kiranýzý düzgün bir þekilde ödeyecek kiracý ve evin içine etmeyecek kiracý bulmak kolay deðildir.
2) apartman ve evin temel demirbaþlarýnýn sýkýntý yaratmamasýndan emin olmak gerekir yoksa bu getiri azalýr.
ama tabii standart bir ev tanýmý aslýnda yoktur. mesela üniversitelere yakýn bir bölgede ev sahipleri nasýlsa öðrenci her yerde yaþar diyerek eve masraf yapmaz ve ayrýca öðrenciler 2-3 kiþi kaldýðýndan dolayý da evin kira çarpanýný yükseltirler.
ya da aþýrý lüks bölgelerdeki sitelerde, diplomatlarýn ve expatlarýn sýk yaþadýðý yerlerde genellikle lüks möbleli kiralanan site içi lokasyonlarda da kira çarpanýnýn 150’ye kadar düþtüðü görülebilir. bu yüzden dolar ya da tl olsun mevduatýn aksine ev örneðinde spesifik lokasyon denklemi deðiþtirecektir. bu yüzden yukarýdaki hesap ortalama bir ev için yapýlmýþtýr.
dolayýsýyla evin riskleri daha doðrusu belirsizlikleri vardýr. bu yüzden az da olsa dolara nazaran aylýk getirisi bir kur þoku yaþanmadýkça biraz yüksektir. türk lirasýnýn ise evden çok daha fazla ve sýkýntýlý belirsizlikleri vardýr. bu nedenle faiz getirisi eve nazaran çok çok yüksektir ama bu faiz getirisi her ay harcanýrsa 10 sene sonra 200 bin lira = 30 bin lira bile olabilir.
ama bütün kirayý ya da bütün dolar faizini de 10 sene boyunca yeseniz 10 sene sonra 1 ev = 1 ev olarak ya da 38 bin dolar = 38 bin dolar olarak kalacaktýr, ya da sizi kýrmayayým 36-37 de olabilir.
aslýnda dolar’da da enflasyon vardýr ama bu enflasyon türkiye gibi yerinde sayan bir ülke için pek hissedilmeyebilir çünkü milli geliri dolar bazýnda büyüyemeyen bir ülkede ayný dolar sizi ayný standartlarda yaþatabilir. bunu anlamak için aslýnda 38 bin dolar ile 10 sene önce neler yapýlabileceðine bakmanýz kafidir.
kýsacasý ister ev alýn, ister tl ister dolar mevduat yapýn ama yapýlacak en salakça hareket paranýzý tl mevduata yatýrýp her ay faiz getirisini yemek olacaktýr. o paranýn o kadar hýzlý deðer kaybettiðini görürsünüz ki kendinizi kafanýzý duvarlara vururken bulmanýz çok uzun sürmez. zaten faiz getirisinin kendisi bile hýzla deðer kaybettiðinde o parayla geçinilemeyeceðini de anlamak çok zaman almaz. "
----------------------
https://eksisozluk.com/entry/87099471
Sadýk Üye
Originally Posted by Berk Dogan
Gönderi Kurallarý
Yer Ýmleri