Teşekkür ederken sizlere içinde bulunduğunuz durumda yapılmasını gerekli gördüğünüz tüm görevlerden daha önemli bir yükümlülüğünüz olduğunu hatırlatmak isterim: Gelişmekte olan feci olaylarda sizleri zarar görmekten korumayı resmî ve insanî anlamda görev bilerek çalıştığım dönemde, Kütahya'nın merkezi ve dahil olan bölgenin müslüman ahalisinin tümü benimle aynı fikirdeydi ve hatta benimle ortak duygular beslemekle kalmayıp, başka iller ve kasabalardan, hadiseler selinin önünde düşe kalka topraklarınıza sığınan sayısızca Ermeni ailesine rehber ve koruyucu oldular. Yerli ve yabancı olmak üzere hepiniz malınız, canınız ve namusunuzun mutlak dokunulmazlık içinde kaldığını gördünüz. İşte bunu hiç bir zaman unutmamalısınız.
Ama hayır, unutmamak yetmez! Gelişen tüm olayların ve fecaatin milletin kastiyle gerçekleşmediğini, ancak bazı nankör vatan haramilerinin işlediği cinayetler olduğunu ve de Türk vatandaşlarınızın bu suça katılmayacak kadar yüksek duygular beslediğini dünya medeniyetlerine ve tüm insanlığa en gür sesinizle ilan etmeniz de, aynı zamanda vicdani yükümlülüğünüz olmalıdır. Evet, Emenilerin de Türkler kadar mağdur, Türklerin de Ermeniler kadar mağdur ve mazur olduğunu siz de bizimle beraber ilan ediniz.
Bu savaş ve kitlelerin dahil edildiği katliamın vebali ve de günahı, buna sebep olan bazı şahısların irade ve işlevi olmaktan çıkararak tüm insanlığın suç hanesine kayıt ve mal edilecek olunursa, hem gerçeğin hem de adaletin ruhu ayaklar altına alınmış olacağı gibi, aynı zamanda genele maledilen bu musibetin bir parçası birkaç veya birkaçyüz kişinin eseri olan Ermeni vakasından da bir topluluğun milyonlarca masum ferdinin sorumlu ve muhatap tutulmak istenmesi, hepimizin büyük bir azim ve özlemle gözleyerek beklediğimiz insani ve de ilahi adaletin yara alarak güçleşmesine sebep olur.
İşte bu gerçeği siz de bizimle birlikte kararlılıkla ilan ederseniz, adalete sadece bireysel olarak muhtaç ve talepkar değil, adalete mutlak taraftar ve onun üstünlüğüne inanmış olduğunuzu da göstererek bir kez daha haklı ve de buna layık olduğunuzu kanıtlanmış olursunuz.
Sizlere duyduğum sonsuz saygının kabulüyle gönül muhabbetinizin devamını dilerim.
Dostane hürmetlerimle efendim.
Fâik Âli Ozansoy
Yer İmleri