ISKUR - Ýþ Bankasý Kurucu

[SANTÝNO]

Sanki kaybedilen bi dava olmuþtu yakýn tarihte

[Efe kuzey]

Kurucu hisse nedir o genel kurul kararý alýnýrken kuruculardan tek tek imza alýndý mý hesap ýný versinler

[mustafa 405]

ANONÝM ORTAKLIKLARDA KURUCU ÝNTÝFA SENETLERÝ

I-TANIMI
Kurucu intifa senetleri, þirket kuruluþunda büyük emeði geçen, þirketin ilk kuruluþu nedeniyle, karlý bir þirket olup, olmayacaðýný bilmeden, ayni veya nakit sermaye koyma riskini göze alan ve þirketin kurulmasý için her türlü çabayý gösteren kuruculara bir çeþit armaðan veya bonus þeklinde verilen ve ticaret kanununda öngörülen haklarý saðlayan, buna mukabil pay senedi niteliði taþýmayan senetlerdir. Bu senetlerin çýkarýlabilmesi için, þirket ana sözleþmesinde bu yolda bir hüküm bulunmasý gerekir. Böyle bir hüküm yoksa, bu senetlerin hiçbir geçerliliði bulunmamaktadýr. Kurucu intifa senetleri, bir pay senedi niteliði taþýmadýðý için, hamiline, ortaklýðýn yönetimi, genel kurula katýlma, oy kullanma gibi, paydaþ sýfatýndan doðan haklarý saðlamaz. Kýsaca ifade etmek gerekirse, KURUCU ÝNTÝFA SENETLERÝ, SENET HAMÝLLERÝ ÝLE ANONÝM ORTAKLIK ARASINDA AKDEDÝLMÝÞ SUÝ GENERÝS, ATÝPÝK BÝR AKÝTTÝR. Kurucularýn, baþlangýçtaki edimlerini bir tarafa koyarsak, bu akit, SADECE ANONÝM ORTAKLIÐA BORÇ YÜKLEYEN, TEK TARAFLI EDÝM YÜKÜNÜ HAVÝ BÝR SÖZLEÞMEDÝR. Bu edim yükümü, her sözleþmede olduðu gibi, iki tarafýn mutabakatý olmadýkça, ne ORTADAN KALDIRILABÝLÝR VE NE DE TADÝL EDÝLEBÝLÝR.
II-KURUCU ÝNTÝFA SENETLERÝNE TANINAN HAKLAR
6102 sayýlý Türk ticaret kanununun 348/1.maddesinin ikinci cümlesine göre, DAÐITILABÝLÝR KARDAN 519.MADDENÝN BÝRÝNCÝ FIKRASINDA YAZILI YEDEK AKÇE ÝLE PAY SAHÝPLERÝ ÝÇÝN YÜZDE BEÞ KAR PAYI AYRILDIKTAN SONRA, KALANIN EN ÇOK ONDA BÝRÝ ÝNTÝFA SENETLERÝ BAÐLAMINDA KURUCULARA ÖDENÝR. Keza, ayný yasanýn503.maddesi mucibince, kurucu hisse senedi sahipleri, TASFÝYE SONUCUNDA KALAN TUTARA KATILMA VEYA YÞENÝ ÇIKARILACAK PAYLARI ALMA HAKKI TANINABÝLÝR. ANCAK BUNLARA PAY SAHÝPLÝÐÝ HAKKI VERÝLEMEZ. Biz bu yazýmýzda, münhasýran KAR PAYI hakký üzerinde duracaðýz.
III-KURUCU ÝNTÝFA SENEDÝ SAHÝPLERÝ ÝLE ANONÝM ÞÝRKET ARASINDAKÝ HUKUKÝ ÝLÝÞKÝ
-Bu konuda çeþitli görüþler ileri sürülmüþtür. Bunlardan baþlýcalarý, HUSUSÝ ORKTAKLIK, ADÝ ORTAKLIK, SUÝ GENERÝS BÝR ÝLÝÞKÝ gibi nitelendirmelerdir. Bizim görüþümüz, bu iliþkinin SUÝ GENERÝS BÝR ÝLÝÞKÝ ve ATÝPÝK BÝR SÖZLEÞME ÝLÝÞÝSÝ OLDUÐU yolundadýr. Gerçekten, anonim ortaklýk ile kurucu intifa senedi sahibi arasýnda, bir ortaklýk söz konusu deðildir. Kurucu hisse senedi sahibi, anonim ortaklýkta PAYDAÞ ta deðildir. Bu iliþki, kaynaðýný anonim ortaklýðýn ana sözleþmesinden alan ve anonim ortaklýða TEK TARAFLI EDÝM YÜKÜMÜ TAHMÝL EDEN BÝR SÖZLEÞME ÝLÝÞKÝSÝDÝR. Bu sözleþmenin doðuþ sebebi, kurucularýn, ortaklýðýn kuruluþu sýrasýnda gösterdikleri çaba ve gösterdikleri baþarý ve üstlendikleri riskler karþýlýðýnda kendilerine tanýnan bir ödül olmasýdýr. Bu ödülü öngören sözleþme, karþýlýklý SARÝH BÝR MUTABAKAT OLMADIÐI SÜRECE, ASLA HÜKÜMLERÝ DEÐÝÞTÝRÝLEMEYECEK OLAN BÝR SÖZLEÞMEDÝR. Bu hususta doktrinde fikir birliði olduðu gibi, yargýsal içtihadlarda da, son dönemde ayný sonuca varýlmýþ bulunulmaktadýr. Yargýsal içtihadlarda da, son dönemde ayný sonuca varýlmýþ bulunulmaktadýr. Yargýtay 11.Hukuk dairesinin 2001/3163 E.,2001/4878 k.ve 31.05.2001tarihli kararý, ayný dairenin 2011/15478 E.2013 /2491 K.ve 13.02.2013 tarihli karar, yine ayný dairenin 2014/4040 E.2014/11049 K.ve 10.06.2014 tarihli kararý, ayný dairenin, 2015/14641 E,2016/6636 K.ve 15.06.2016 tarihli kararý, ayný dairenin 30.06.2015 tarih ve 893/8774 sayýlý kararý hep ayný yönde olup, ana sözleþme ile tesis edilen sözleþmenin, kurucu intifa senedi sahiplerinin muvafakatý olmaksýzýn, anonim ortaklýk tarafýndan tek taraflý olarak deðiþtirelemeyeceðini hüküm altýna almaktadýrlar. Yani, gerek doktrin ve gerekse yargýda bu konuda tam bir istikrar mevcuttur.
IV- KURUCU ÝNTÝFA SENEDÝ SAHÝPLERÝNÝN KAR PAYINDAN YARARLANMA HAKKININ ORAN ÝTÝBARÝYLE SINIRLI OLMASI
Kurucu intifa senedi sahiplerinin kar payýndan yararlanma haklarý oran itibariyle sýnýrlý bir haktýr. Gerçekten, T.T.K.nun 348.maddesinin (1 ) fýkrasýnýn 3.cümlesine göre, DAÐITILABÝLÝR KARDAN 519.MADDENÝN BÝRÝNCÝ FIKRASINDA YAZILI YEDEK AKÇE ÝLE PAY SAHÝPLERÝ ÝÇÝN YÜZDE BEÞ KAR PAYI AYRILDIKTAN SONRA, KALANIN EN ÇOK ONDA BÝRÝ ÝNTÝFA SENETLERÝ BAÐLAMINDA KURUCULARA ÖDENÝR. BU ORAN EMREDÝCÝ BÝR KURALDIR VE HÝLAFINA BÝR SÖZLEÞME HÜKMÜ GEÇERSÝZDÝR. Beri yandan, ana sözleþmede öngörülen KAR PAYI daðýtýmý, anonim ortaklýk tarafýndan hiçbir suretle önlenemez. Bu yolda alýnan genel kurul kararlarý hiçbir etki yaratmaz ve kurucu intifa senedi sahipleri, hilafýna genel kurul kararýna raðmen, sözleþmede öngörülen kar paylarýný almakta devam ederler.( TTK md.348/3)
V-KURUCU ÝNTÝFA SENEDÝ SAHÝPLERÝNÝN KAR PAYI ALACAKLARININ MUACCELÝYETÝ
Kurucu intifa senedi sahiplerinin kar payý alacaklarýnýn muacceliyeti, anonim ortaklýðýn kar elde ettiðinin tesbiti anýnda muaccel hale gelir. Bu itibarla, bu hakkýn muacceliyet aný, bilanço ve kar zarar hesabýnýn genel kurul tarafýndan onaylandýðý tarihtir diyebiliriz. Yukarýda da ifade ettiðimiz gibi þirket genel kurulunun kar payý daðýtýmý kararýndan baðýmsýz olan bu hakkýn kullanýlmasý, yukarýda belirttiðimiz olayýn gerçekleþmesi ile muacceliyet kazanýr.
VI-KURUCU ÝNTÝFA SENEDÝ SAHÝPLERÝNÝN KAR PAYI HAKKI ÝLE ÝLGÝLÝ ZAMANAÞIMI
Burada, kural olarak TBK.nun 146.maddesi hükmü uygulanacaktýr. Atipik bir sözleþme olan söz konusu sözleþme için, özel bir zamanaþýmý süresi öngörülmediði cihetle, bu husustaki zamanaþýmý süresi ON YILDIR. Zaman aþýmý süresinin baþlangýcý, alacaðýn muacceliyet tarihinden, yani, bilanço ve kar zarar hesabýnýn genel kurulca onaylandýðý tarihten itibaren baþlar. Þu kadar ki, ZAMAN AÞIMI ALACAÐI SONA ERDÝREN BÝR KAVRAM DEÐÝL, SADECE BU HAKKI DAVA ETMEYÝ ENGELLEYEN BÝR KAVRAMDIR. Binaenaleyh, borçlu tarafýndan dermeyan edilmedikçe, HAKÝM tarafýnda RESEN NAZARA ALINAMAZ. Yani, alacaklý hakkýný her zaman dermeyan edebilir ve fakat borçlu belli bir süre içinde bu hakkýn zamanaþýmýna uðradýðýný ileri sürerse, bu hak dava edilebilir bir hak olmaktan çýkar. Lakin alacak mevcut olmakta devam eder. Diðer taraftan, zamanaþýmý defini ileri süren borçlu ÝYÝ NÝYET KURALLARINA AYKIRI DAVRANMIÞ ÝSE, BU HAKKI DERMEYAN EDEMEZ. Bu KEZ ALACAKLI, BORÇLUNUN ÝYÝ NÝYET KURALLARINI ÝHLAL ETTÝÐÝNÝ ÝLERÝ SÜRMELÝ VE KANITLAMALIDIR. Kanýmca, ana sözleþmede mevcut bir hakký, gerek sözleþme, gerek yasalara aykýrý bir biçimde ileri süren borçlunun, ÝYÝ NÝYETLÝ OLDUÐUNU KABUL ETMEK MÜMKÜN DEÐÝLDÝR. Burada göz göre göre bir hak gasbý vardýr ve gasýp, kanunun saðladýðý özel bir imkandan yararlanamamalýdýr.
VII- ESAS SERMAYE ARTTIRIMININ KURUCU ÝNTÝFA SENEDÝ SAHÝPLERÝNÝN KAR PAYI HAKKINA ETKÝSÝ
Sermaye arttýrýmý, bir anonim þirkette, kural olarak kar payýný da etkileyen bir hukuki iþlemdir. Þu kadar ki, bu etkilenme, PAY SAHÝPLERÝ, BÝR BAÞKA DEYÝÞLE PAY SENEDÝ SAHÝPLERÝ AÇISINDAN ETKÝ YARATAN BÝR HUKUKÝ ÝÞLEMDÝR. Oysa, kurucu intifa senedi sahipleri, anonim ortaklýkta bu sýfatlarý itibariyle, pay sahibi olmadýklarý gibi, kurucu intifa senetleri BÝR PAY SENEDÝ DE DEÐÝLLERDÝR. Kurucu intifa senedi sahiplerinin hak kesbettikleri kar payý, paydaþ sýfatýndan deðil, PAYDAÞLIKTAN BAÐIMSIZ, SÖZLEÞMESEL BÝR HAKKIN MEVCUDÝYETÝNDEN KAYNAKLANIR. Binaenaleyh, paydaþ sýfatý ile ilgili bir iþlem olan sermaye arttýrýmý, kurucu intifa senedi sahibinin kar payý hakkýný hiçbir suretle etkilemez. Bir baþka deyiþle, sözleþme ile hüküm altýna alýnan bu hak, sözleþme deðiþikliklerinin hiçbir türünden etkilenmeden mevcudiyetini korur. Yani, ANONÝM ORTAKLIÐIN SERMAYESÝ NE MÝKTARA YÜKSELÝRSE YÜKSELSÝN VEYA ALÇALSIN KURUCU ÝNTÝFA SENEDÝ SAHÝBÝ, HER ZAMAN, SÖZLEÞMESEL KAR PAYINI ELDE ETMEKTE DEVAM EDER.

Av. Ünal Somuncuoðlu

[Efe kuzey]

bu iþe gönül vermiþ biri nin mahkemesi icin ugrasýyor sanýrým gecenlerde baska yazý paaylasmýstý yanýna gýtmek nýyetim vardý ama tatýlý bolmek istemedim býrdahaký sefere ugrayayým bakalým

[SANTÝNO]

Banka doðal olarak daðýttýðý temettü için mevzuata uygun demiþ mahkemede reddedtmiþti bu sefer acaba ne çýkacak bilemedim

[Efe kuzey]

1991 dekýnegenel kurul karýnýn iptali itiraz vardý sanirim önceki mahkemede zaman Asimi olabilir. Birde o zaman elinde olmadýðý Ýcin ret edilmiþ olabilir

[Efe kuzey]

Anayasanýn 134 maddesi üzerinden vasiyet üzerinden acýmasý daha etkili olurdu veya vasiyet i tenfiz memuru yeterzý görevi kötüye kullanma da eklenebilirdi bekleyip görelim bakalým bundan ne karar cýkacak

[Efe kuzey]

Banka Ýcin mahkemeler itibar kaybý demektetir buradaki yapýlanlar da zaten iþctr ye yansýmiþ fiyat ortada