Tarihte bazý populist karakterler vardýr. Tarihte populist karakterlerin olmasý sorun deðil, bunlarýn yönetici olmasý veya yöneticilerin aklýný çelebilmiþ olmasý sorundur.
Bunlar halka þirin gözükmek için bol kepçe vaat yaðdýrýrlar, cebinde olmayan parayý daðýtýrlar, olmayacak iþlere amin derler. Bu ülkelerde genelde enflasyon vardýr, cari açýk vardýr, fakirlik vardýr tanýdýk geldi mi? Hani dolar aldý baþýný 5 tl'lere gitmiþti, faizler belirleniyordu?
Hemen aklýmýza gelen birkaç örnek verelim. Arjantin, bugün tekrar imf kapýsýnda, geçen yüzyýlýn parlayan yýldýzý, iflaslar serisi ile tarih sahnesinden silindi. Kimdi buraya getiren kim, madrabaz Peron.
Venezuela bugün sokaklarda 10 dolar için birbirlerini vurabiliyorlar, kýtlýkla boðuþuyorlar, ayný karakter kim Chavez, Maduro, populistlerin þahý.
Kuzey Kore, adam yokluktan Guney Kore'ye kaçmýþ, sadece ailesini deðil, 2 kuþak tüm sülaleyi toplama kampýna ömür boyu kapatmýþlar. Orada doðan çocuklar, ineðin tezeðinin içindeki mýsýr için birbirleri ile dövüþüyorlar diye anlatýyor kaçan birisi. Kim ailesi halka neler neler anlatýyor.
Bir tanýdýk karakter daha var, sivri zekalý borcumuzu ödemeyelim diyen bizim tarihte. Osmanlý zaten çökmüþ, Ruslara karþý Ýngilizler borç tahvilini basýp, cebine koyup Kýrým Savaþý'ný baþlatýyorlar. Osmanlý maðlup, aldýðý borçlarý çeviremiyor, tabi Saray'larý yapýyor ama bir taraftan, tanýdýk geldi mi?
Moskof Nedim aklýna giriyor padiþahýn, ödemeyelim bu borçlarý, ama borçlarýn faizi de þimdiki gibi deðil çökmüþler boðazýna. Odemiyorlar, iflas. Zeki ya sanýyor ki alacaklýlar bunu yanýna býrakacak. Abdulaziz intihar deseler de bileklerini kesiyor, nasýl oluyorsa ikisini birden, Osmanlý zaten çöküþe doludizgin gidiyor. Duyun-u Umumiye, kuruluyor, tekel mi var ver, tuz mu var ver adamlar söke söke alýyor. Sene 1989 halen bu borçlarý Türkiye Cumhuriyeti ödüyordu. Öyle adýmý deðiþtirdim Osmanlý kalmadý falan da yok.
Yani diyeceðim o ki bu þark kurnazlýklarý, borcumuzu ödemeyelimler sökmez, adamýn diþini sökerler alýrlar o borcu, bir daha da Arjantin gibi yaparlar -ki, kimseye kötü örnek olmasýn diye. Türkiye Cumhuriyeti borcuna sadýktýr, hep ödemiþtir, hiç temerrüde düþmemiþtir, bundan sonra da düþmeyecektir.
Bu yazý yatýrým tavsiyesi olarak deðerlendirilemez.
“invest only if you would be comfortable owning a stock, even if you had no way of knowing its daily share price.” ― Benjamin Graham
Yer Ýmleri