Originally Posted by
rxpu
Dijital para ile kaðýt paranýn hiçbir farký yok. Sonuçta ikisi de ayný þekilde ve kullanýþlýlýkta harcanabiliyor. Yani emisyona çýkarýlan paranýn fiziki ya da dijital olmasý *geliþmiþ ülkelere özgün diðer þartlar yok sayýlýrsa* ayný þiddette enflasyon yaratabilir.
Geniþleme sonucu oluþan fazla paranýn halka ve þirketlere ulaþmadýðý ve bankalarýn açýklarýný kapatmak için kullanýldýðý konusunda þöyle bir paradox var, Bankalar açýk veriyorsa bu bir þekilde bu parayý kredi olarak daðýttýklarý için deðil midir?. Yani o açýk yine de bir þekilde halk ve þirketlerin eline geçmiþ demektir. Ancak burada geliþmiþ ülkeler için ince bir fark olabilir. Zira para þirketlerin (apple, google v.s) ve banka dýþý finans kesiminin (borsa,petrol,emtia traderý, v.b ) eline daha fazla geçmiþ ama halka daha az ulaþmýþ olabilir. Bu durum da enflasyonu iki yönden sýnýrlayacaktýr. Þöyleki;
Finans fazlasýna sahip olan þirketler çok ciddi bir arz kapasitesine de sahip olacaklardýr. Bu firmalar ayný anda çok yüksek verimlilikle de çalýþýyorlarsa ve tam rekabet oluþmuþ ise talebe karþý arzýn vereceði elastikiyet çok esnek ve hýzlý olacaktýr.
Geliþmekte olan ülkelerde ise bunun tam tersi oluþur, Hem tüketicilerde hem de firmalarda tasarruf açýðý vardýr. Firmalarýn verimleri düþüktür. Bu nedenle çoðu sektörde yoðunlaþma diye tanýmlanan arzýn büyük bir kýsmýný karþýlayan az sayýda ve diðerlerine göre çok daha kuvvetli oligapoller görülür.
Bu tabloda piyasada bollaþan para geliþmekte olan ülkelerde geliþmiþlere nazaran arzýn talebe karþý elastikiyetinin çok daha sert olmasýna ve talebe , düþük verimlilik , genel anlamda firmalarýn zayýflýðý ve kuvvetli olanlarýn oluþturduðu yoðunlaþma nedeniyle daha kontrollü bir arz ile cevap verilmesinden kaynaklanan yüksek fiyat artýþlarý gözlemlenebilir.
Aslýnda para arzýnýn enflasyona verdiði cevap, para çarpaný ve tüm diðer teknik parametreler çok daha kuvvetli bir gücün gölgesi deðil midir?. Biz sadece bu gölgeyi görerek , geliþmiþ ülkelerde düþük para çarpanýndan dolayý enflasyon sýnýrlanýr gibi dolaylý yorumlardan ziyade bu etkiyi tetikleyen asýl gücün ne olduðunu ve bu gücün nasýl tüm bunlara sebep olduðunu düþünmeliyiz.
Zira para birimlerini kuvvetli bir rezerv para haline dönüþtüren, enflasyonu düþük tutan bu güç hepimizin tahmin edebildiði gibi aydýnlanmýþ zihinlerin yaratýcý ve serbest bir þekilde düþünmesi sonucu oluþturduðu zenginliktir. Evet tüm ekonomik parametreler ve siyasi güçte bu zihin zenginliðinin himayesinde filizlenen gölgelerdir.
Yer Ýmleri