Sanat Mozaik

[Terraluna]

Fransiz filozof, roman ve oyun yazarı, politik eylemci, biyografi yazari ve edebi elestirmen Jean-Paul Sartre'in dogum yildonumu (21 Haziran 1905)



"Biliyorum. Bana tutku verecek herhangi bir seye ya da kimseye artik rastlamayacagimi biliyorum. Birisini sevmeye kalkismak, onemli bir ise girismek gibidir, bilirsin. Enerji, kendini veris, korluk ister. Hatta başlangicta bir ucurumun uzerinden sicramanin gerektigi bir an vardir. Dusunmeye kalkarsa atlayamaz insan. Bundan boyle artik bu gerekli sicrayisi yapamayacagimi biliyorum." �Bulanti



"I know. I know that I shall never again meet anything or anybody who will inspire me with passion. You know, it's quite a job starting to love somebody. You have to have energy, generosity, blindness. There is even a moment, in the very beginning, when you have to jump across a precipice: if you think about it you don't do it. I know I'll never jump again."


"Yazi ile dogdum ben. Yazidan once, yalniz bir ayna oyunu vardi ortada; daha ilk romanimla birlikte, aynali saraya bir cocugun girdigini anladim. Yazmakla var oluyor, buyuklerin elinden kurtuluyordum; ama yalnizca yazmak icin yasiyordum ve "ben"� dedigim zaman, "yazan ben"i kastediyordum." Sozcukler



"I was born from writing: before it, there was only an interplay of mirrors: from the time I read my first novel, I knew that a child had entered the palace of mirrors. Writing, I existed, I escaped from the adults; but I only existed to write and if I said: me, that meant I who write."




"Baskalarinin ozgurlugunu amac edinemedigim surece kendi ozgurlugumu amaclayamam."

[Terraluna]

Amerikali Aktris, sarkici ve model Jane Russell'in dogum yildonumu (21 Haziran 1921)

Yonetmen Howard Hughes, Russell'i kesfettiginde (unlu gogusleri icin) "Erkeklerin onu izlemeye gitmesi icin 2 sebep var bunlar da zaten yeterli. (There are two good reasons why men go to see her. Those are enough.)" demistir.

[Terraluna]

Fransiz roman,oyun ve senaryo yazari Francoise Sagan'in (Francoise Quoirez) dogum yildonumu (21 Haziran 1935)



"Icimde garip bir huzun var. Bu agir, olaganustu duyguya uzuntu veremiyorum. Onceleri cok cekici gelirdi bana bu uzuntu sozcugu; ama simdi onun bencillikten baska bir sey olmadigini anliyorum; anliyorum ve utaniyorum.Cok kez sikinti, pismanlik, hatta vicdan azabi duydugum oldu; bugunse beni her seyden ayiran yumusak, sinir bozucu bir duygu, ipek bir ag gibi sariyor."� Merhaba Huzun



"A Strange melancholy pervades me to which I hesitate to give the grave and beautiful name of sorrow. The idea of sorrow has always appealed to me but now I am almost ashamed of its complete egoism. I have known boredom, regret, and occasionally remorse, but never sorrow. Today it envelops me like a silken web, enervating and soft, and sets me apart from everybody else."

[Terraluna]

Polonyali sair, roman ve deneme yazari ve cevirmen Adam Zagajewski'nin dohum gunu (21 Haziran 1945)



Bilgisayar, kalem ve daktilo arasinda geciyor
gunumun yarisi. Bir gun yarim yuzyil olacak bu.
Yabanci sehirlerde yasiyorum ve yabanci insanlarla
bana yabanci konular hakkinda konusuyorum bazen.
Cok muzik dinliyorum: Bach, Mahler, Chopin, Sostakovic.
Gucu, zaafi ve aciyi buluyorum muzikte, uc sey.
Dorduncusunun adi yok bende.
Sairleri okuyorum, yasayan ve olu sairleri; azmi,
inanci ve gururu ogreniyorum onlardan. Buyuk
filozoflari anlamaya calisiyorum –cogu zaman kucucuk
bir parcasini anliyorum o degerli dusuncelerinin ama.
Uzun yuruyusler yapmayi seviyorum Paris sokaklarinda;
kiskancligin, ofkenin ya da arzunun harekete gecirdigi
diger insanlara bakmayi; elden ele gecen ve yavas yavas
o yuvarlak formlarini kaybeden (ve imparatorlarinin
yuzu silinen) bozukluklari gozlemeyi.
Yanimda agaclar buyuyor, hicbir sey soylemeden
o umarsiz yesil mukemmelliklerinden baska.
Siyah kuslar yuruyor tarlalarda,
bir sey bekliyorlar daha, Ispanyol dullari gibi sabirla.
Artik genc degilim ama benden yaslilar var hala.
O derin uykuyu seviyorum, bir gun artik olmadigimda
ve koy yollarinda hizla bisiklet surmeyi, acik gokyuzundeki
bulutlar gibi siliklesirken kavaklar ve evler yanimsira.
Bazen muzelerde gordugum tablolar bir sey diyorlar bana,
ve butun ironileri kayboluveriyor o anda.
Karimin yuzunu izlemeyi seviyorum.
Her hafta, Pazar gunu, babami ariyorum.
Iki haftada bir arkadaslarimla bulusuyorum,
boyle gosteriyoruz birbirimize sadakatimizi.
Ulkem bir kotulukten kurtuldu. Ama isterim ki
bir diger kurtulus daha izlesin bunu.
Benim de bir faydam dokunur mu? Bilmiyorum.
Denizin cocugu degilim ben,
Antonio Machado’nun kendisi hakkinda yazdigiı gibi,
ama havanin, nanenin ve cellonun cocuguyum
ve koca dunyanin butun yollari kesismiyor,
simdilik bana ait olan bu hayatin
patikalariyla.



Between the computer, a pencil, and a typewriter
half my day passes. One day it will be half a century.
I live in strange cities and sometimes talk
with strangers about matters strange to me.
I listen to music a lot: Bach, Mahler, Chopin, Shostakovich.
I see three elements in music: weakness, power, and pain.
The fourth has no name.
I read poets, living and dead, who teach me
tenacity, faith, and pride. I try to understand
the great philosophers--but usually catch just
scraps of their precious thoughts.
I like to take long walks on Paris streets
and watch my fellow creatures, quickened by envy,
anger, desire; to trace a silver coin
passing from hand to hand as it slowly
loses its round shape (the emperor's profile is erased).
Beside me trees expressing nothing
but a green, indifferent perfection.
Black birds pace the fields,
waiting patiently like Spanish widows.
I'm no longer young, but someone else is always older.
I like deep sleep, when I cease to exist,
and fast bike rides on country roads when poplars and houses
dissolve like cumuli on sunny days.
Sometimes in museums the paintings speak to me
and irony suddenly vanishes.
I love gazing at my wife's face.
Every Sunday I call my father.
Every other week I meet with friends,
thus proving my fidelity.
My country freed itself from one evil. I wish
another liberation would follow.
Could I help in this? I don't know.
I'm truly not a child of the ocean,
as Antonio Machado wrote about himself,
but a child of air, mint and cello
and not all the ways of the high world
cross paths with the life that--so far--
belongs to me.

[Terraluna]

Cek sair Josef Hora'nin olum yildonumu (21 Haziran 1945)

Nerde dolasiyor gozlerim
Sevgilim?

Hangi seherdir parmaklarimda
Yansiyan boyle gumus renkli?

Geceyi sararken pespembe safak
Kaybolur her sey.

Kapanan gozlerin karanliginda
Gozler.

Duyuyor musun vucudumu
Seninkinin yaninda titreyen?

Dilin agzimda
Aydinlaniyoruz



Kam plynou oči mé,
má milá?

Čí to zář nehty mé
postříbřila?

Když plamen krev hledá noc,
květy zapadají.

Oči očima v tmách
se přikrývají.

Slyšíš mou pleť
se na tvé chvíti?

Tvůj jazyk v ústech mých
nám svítí.

[Terraluna]

Ingiliz roman ve senaryo yazari Ian McEwan'in dogum gunu (21 Haziran 1948)

Jack elinde kadehiyle tekrar yakinina gelmisti. O saatte genellikle yaptiginin aksine, Fiona'ya bir kadeh Sancerre teklif etmiyordu.

''Ne istiyorsun Jack?''

"Bu iliskiyi yasayacagim."

"Bosanmak istiyorsun."

"Hayir. Her sey ayni kalsin istiyorum. Aldatmaca olmasin."

"Anlamadim."

"Evet, anladin. Sen degil miydin bana uzun evliliklerde kari kocalarin hedefi kardes durumuna gelmektir diyen? Biz geldik o duruma Fiona. Ben senin agabeyin oldum. Cok rahat, cok hos, seni de seviyorum, ama olmeden once dolu dolu, tutkulu bir iliski yasamak istiyorum."



He had come back toward her with his glass. He wasn't offering her a Sancerre the way he usually did around this time.

"What do you want, Jack?"

"I'm going to have this affair."

"You want a divorce."

"No. I want everything the same. No deception."

"I don't understand."

"Yes you do. Didn't you once tell me that couples in long marriages aspire to the condition of siblings? We've arrived, Fiona. I've become your brother. It's cozy and sweet and I love you, but before I drop dead, I want one big passionate affair."

[Terraluna]

Kanadali sair, deneme yazari, profesor ve cevirmen Anne Carson'in dogum gunu (21 Haziran 1950)

" 'Arzu carpi iki esittir ask ve ask carpi iki esittir delilik.'
Delilik carpi iki eşittir evlilik
diye eklemistim
asidin acisi gecince, hic niyetim olmadigi halde
bir altin kural uretmeye."



" 'You used to say. "Desire doubled is love and love doubled is madness.'
Madness doubled is marriage
I added
when the caustic was cool, not intending to produce
a golden rule."



"Seni oldurebilsem senden tipatip ayni bir tane daha yapmak zorunda kalirdim.
Neden?
Cinayeti anlatmak için.
Bir mukemmellik coktu uzerlerine gole coken dinginlik gibi.
Aci dinlendi."



"If I could kill you I would then have to make another exactly like you.
Why.
To tell it to.
Perfection rested on them for a moment like calm on a lake.
Pain rested."

[Terraluna]

Turk dostu ve Turkiye sevdalisi Fransiz yazar Claude Farrère'nin (Charles Frederick Bargone) olum yildonumu (21 Haziran 1957)

"Neden mi Turklerin dostuyum? Cok basit, barisi seviyorum da ondan. Barisa ulasmanin en iyi yolu diger halklari taniyip sevmeye calismaktir. Oysa ben tanidiklarimin icinde Turk halkindan ziyade saygi ve sevgiye layigini gormedim. Bu, tanidigim en durust ve en dogru, en sadik, en saglikli, en comert, en iyiliksever halktir."



"Voulez-vous savoir pourquoi je suis ami des Turcs ? C’est très simple. Parceque j’aime la paix. Le meilleur moyen pour atteindre la paix, c’est de s’efforcerde connaître et d’aimer les autres peuples. Moi, personnellement, je n’ai vuaucun peuple que le peuple turc qui soit digne de ce respect et sympathie, parson honnêteté, sincérité, fidélité et générosité."




(Mustafa Kemal ve Claude Farrère, 18 Haziran 1922'de Izmit'te bulustular.)