Sanat Mozaik

[Terraluna]

Amerikali yazar, denemeci, biyografi yazari ve tarihci Washington Irving'in olum yildonumu (28 Kasim 1859)

"Hudson'in dogu tarafindaki sahillerini girintilerle bezeyen o genis kovuklarindan birinin merkezinde, eski Felemenk gemicilerin Tappan Denizi diye adlandirdiklari nehrin genisleyen kisminda, yelkenleri sarmaya itina gosterip gecerken, Aziz Nicholas'in kendilerini korumasi icin ona yakardiklari yerde, bazilarinin Greensburgh dedigi, ama daha dogru bir sekilde Tarrytown diye bilinen ve pazar kurulan kucuk bir kasaba ile koy limani vardir. Bize soylenene gore, pazarin kuruldugu eski gunlerde, koy meyhanesinde zaman geciren kocalarinin bu koklesmis arzularindan dolayi oraya eskiden bu adi verenler, komsu koyun iyi ev kadinlariydi. Oyle ya da boyle, ben kendi gozlerimle olayi gormedim, ama sadece kesin ve guvenilir olmak maksadiyla bunlari aktarmakla yetiniyorum. Bu koyden cok da uzakta olmayan, belki uc-dort kilometre mesafede, yuksek tepelerin arasinda, tum dunyada en sessiz sakin yerlerden biri olan, kucuk bir vadi, daha dogrusu bir dag etegi vardi. Arasindan insana huzur verecek kadar tatli bir ninni soyleyen kucuk bir irmak akip gidiyordu. Arada sirada duyulan bir bildircin isligi ya da bir agackakanin tikirtisi, tekduze dinginligi bozan yegane sesti." Bassiz Suvari



"In the bosom of one of those spacious coves which indent the eastern shore of the Hudson, at that broad expansion of the river denominated by the ancient Dutch navigators the Tappan Zee, and where they always prudently shortened sail, and implored the protection of St. Nicholas when they crossed, there lies a small market-town or rural port, which by some is called Greensburgh, but which is more generally and properly known by the name of Tarry Town. This name was given, we are told, in former days, by the good housewives of the adjacent country, from the inveterate propensity of their husbands to linger about the village tavern on market days. Be that as it may, I do not vouch for the fact, but merely advert to it, for the sake of being precise and authentic. Not far from this village, perhaps about two miles, there is a little valley, or rather lap of land, among high hills, which is one of the quietest places in the whole world. A small brook glides through it, with just murmur enough to lull one to repose; and the occasional whistle of a quail, or tapping of a woodpecker, is almost the only sound that ever breaks in upon the uniform tranquillity."

[Terraluna]

Ingiliz felsefeci yazar James Allen’in dogum yildonumu (28 Kasim 1864)

"Bir insan amacini belirledikten sonra, bunu basarmak icin zihninde duz bir yol cizmeli, saga ya da sola bakmamalidir. Supheler ve korkular tamamen arkada birakilmalidir. Bunlar cabalayarak olusturulan duz cizgide egikler yaratip onu etkisiz ve yararsiz hale getiren parcalayici unsurlardir. Suphe ve korku iceren dusuncelerle asla bir sey basarilamaz. Basarisizlik boyle durumlarda kacinilmazdir. Suphe ve korku sessizce sokuldugunda amac, enerji, basarma gucu ve tum guclu dusunceler tukenir." Dusuncenin Gucu



“Having conceived of his purpose, a man should mentally mark out a straight pathway to its achievement, looking neither to the right nor the left. Doubts and fears should be rigorously excluded; they are disintegrating elements, which break up the straight line of effort, rendering it crooked, ineffectual, useless. Thoughts of doubt and fear never accomplished anything, and never can. They always lead to failure. Purpose, energy, power to do, and all strong thoughts cease when doubt and fear creep in.”

[Terraluna]

Rus sair ve oyun yazari Aleksandr Aleksandrovic Blok'un dogum yildonumu (28 Kasim 1880)

Kara aksam.
Ak kar.
Ruzgar, ruzgar!
Duramamada ayakta bir adam.
Ruzgar, ruzgar -
En beteri, Tanri'nin isleri arasindan.
Uluyor ruzgar; buzu kaplayan
bembeyazdir kar.
Yurumek guc, yer cok kaygan
Durmaz ayak - eyvah aman -
Aninda kayar.
Binadan binaya ip uzatilmis
Ipe asilmis kocaman bez afis:
"Tum iktidar - Kurucu Meclise! "
Ihtiyar kadincagiz hungur hungur agliyor -
Afisin manasini - yol yok - cikartamiyor.
Ne icin harcanmic bunca bez?
Etrafta yalinayak, soyunuk herkes...
Derken, zar zor yuruyor kar ortasinda,
Kurtunlerden atliyor bir tavuk gibi:
"Of, Meryem Ana, Koruyucumuz!"
"Of, Bolşevikler'dir bu hallere sokan bizi."



Black night.
White snow.
The wind, the wind!
Impossible to stay on your feet.
The wind, the wind!
Blowing across God’s world!
The wind swirls round
The clean, white snow.
Under the snow – there’s ice.
It’s slick, it’s hard,
Pedestrians
Slip – oops! too bad!
From building to building
Stretches a cable.
On the cable’s a placard:
“All Power to the Constituent Assembly!”
An old woman keens and weeps beneath it,
She just can’t understand what it means,
Why such a huge scrap of cloth
For such a placard?
It would make so many footwraps for the boys,
So many are without clothes or shoes...
The old woman, hen-like,
Managed somehow to scramble over the snowbank.
“Oh, Holy Mother of God, our Protectress!
“Oh, those Bolsheviks will put me in my grave!”

[Terraluna]

Avusturyali roman, oyun ve biyografi yazari, gazeteci Stefan Zweig’in dogum yil donumu (28 Kasim 1881)

“Suskunlugun siyah okyanusundaki cam fanuslu bir dalgic gibi yasiyordu insan, kendini dis dunyaya baglayan halatin kopmus oldugunu ve o sessiz derinlikten hicbir zaman yukari cekilmeyecegini ayrimsayan bir dalgic gibi hatta. Yapacak, duyacak, gorecek hicbir sey yoktu, her yerde ve surekli hiclikle cevriliydi insan, boyuttan ve zamandan tumuyle yoksun boslukla." Satranc



"Man lebte wie ein Taucher unter der Glasglocke im schwarzen Ozean dieses Schweigens und wie ein Taucher sogar, der schon ahnt, daß das Seil nach der Außenwelt abgerissen ist und er nie zurückgeholt werden wird aus der lautlosen Tiefe. Es gab nichts zu tun, nichts zu hören, nichts zu sehen, überall und ununterbrochen war um einen das Nichts, die völlige raumlose und zeitlose Leere."



“Ama ask, bir cenin gibi bedenin karanliklarinda aciyla donup durmaktan kurtuldugu, nefes ve dudak araciligiyla kendini zikir ve itiraf edebildigi zaman gercek askti. Bu duygu cok israrci olursa, bir an gelir ilmek ilmek dokunmus tirtil yuvasini deler, yukseklerden en derinlere dogru yuvarlanir ve urkmus yurege var gucuyle carpardi. / Ma l'amore diventa reale nel momento in cui smette di essere un embrione che fluttua nelle profondità del corpo, e osa anche ardere e riconoscersi attraverso le labbra e il respiro. Per quanto ostinatamente si possa nascondere un simile sentimento, c'è sempre un momento in cui sfonda improvvisamente la trama confusa per poi precipitare da altezze inusitate negli abissi più profondi e presentarsi con un raddoppiato impeto al cuore sussultante.” Gecmise Yolculuk / Il viaggio nel passato / Journey into the Past

[Terraluna]

Italyan yazar ve sair Alberto Moravia’nin (Alberto Pincherle) dogum yildonumu (28 Kasim 1907)



“Annem, ne vakit bir sey elde etmeyi aklina koysa bagirir ve sahiden kafasi kizmis gibi yapar. Oysa hic kizmamistir. Iyi bilirim annemi, sakin bir kadindir. Bir musteri mallarina az para verince pazarci kadinlar nasil bagirirlar oyle bagirir annem de. En cok terbiyeli insanlara bagirir, cunku bilir ki terbiyeleri geregi her seferinde onun dedigine geleceklerdir.” Romali Kadin



“La mamma quando vuole ottenere qualche cosa grida sempre e pare davvero che sia in collera. Invece non è affatto in collera e io, che la conosco bene, so che in realtà è calma come l'olio. Ma lei grida come gridano le donne al mercato quando un compratore gli offre troppo poco per la loro merce. Grida soprattutto con la gente educata perché sa che per educazione quelli finiscono sempre per cedere.”



"Herkes kendi cennetini baskalarinin cehennemine koyar. / Così ciascuno mette il proprio paradiso nell'inferno degli altri."�

[Terraluna]

Fransiz antropolog, etnolog ve yapisalci antropolojinin en onemli ismi Claude Lévi-Strauss’un dogum yildonumu (28 Kasim 1908)

“Ama ben varim. Suphesiz birey olarak degil; cunku bu anlamda, kafatasimin icindeki karinca yuvasinda barinan birkac milyar sinir hucresinden olusan bir baska topluluk ile onun robotu olan vucudum arasindaki mucadelenin her an hirpalanan hedefi olma disinda ben neyim? Ne psikoloji, ne metafizik, ne sanat bana siginak oluyor. Bunlar, bir gun ortaya cikacak yeni tur bir sosyolojinin, artik kendi icinde de inceleyebilecegi mitoslardir.” Huzunlu Donenceler



"Pourtant, j'existe. Non point, certes comme individu ; car que suis-je, sous ce rapport, sinon l'enjeu à chaque instant remis en cause de la lutte entre une autre société, formée de quelques milliards de cellules nerveuses abritées sous la termitière du crâne, et mon corps, qui lui sert de robot ? Ni la psychologie, ni la métaphysique, ni l'art ne peuvent me servir de refuge, mythes désormais passibles, aussi par l'intérieur, d'une sociologie d'un nouveau genre qui naîtra un jour et ne leur sera pas plus bienveillante que l'autre."

[Terraluna]

Hikayeciligi, ardindan gelen Ernest Hemingway, William Faulkner, Thomas Wolfe, John Steinbeck, Erskine Caldwell gibi yazarlari etkileyen Amerikali roman ve kisa oyku yazari Sherwood Anderson, onceleri Cleveland daha sonra Elyria, Ohio'da basarili bir metin yazari ve isletme sahibiyken 28 Kasim 1912'de bir sinir krizi gecirdi. Bu tarihten sonra tum islerden elini cekip kisa oyku ve roman yazmaya karar verdi.


“Enoch da konusmak istiyor, ama nasil konusacagini bilmiyordu. Dogru durust konusamayacak kadar heyecanliydi. Tukuruk sacarak ve kekeleyerek konusurdu, sesi ise garip ve gicirtili cikardi. Boyle olunca da konusmaktan vazgecerdi. Ne soylemek istedigini biliyordu, ama bunu dile getirmesinin hicbir sekilde mumkun olmadigini da biliyordu. Yaptigi bir resim tartisilirken sunlari deyip patlamak isterdi: ‘Meseleyi anlamiyorsunuz,’ diye aciklamak isterdi, ‘baktiginiz resim, gordugunuz ve lafini ettiginiz seyleri icermiyor. Baska bir sey var onda. Hic gormediginiz, gormeye de niyetlenmediginiz bir sey.” Kasabamiz



“Enoch wanted to talk too but he didn’t know how. He was too excited to talk coherently. When he tried he sputtered and stammered and his voice sounded strange and squeaky to him. That made him stop talking. He knew what he wanted to say, but he knew also that he could never by any possibility say it. When a picture he had painted was under discussion, he wanted to burst out with something like this: “You don’t get the point,” he wanted to explain; “the picture you see doesn’t consist of the things you see and say words about. There is something else, something you don’t see at all, something you aren’t intended to see.”

[Terraluna]

Akademi Odullu Amerikali tiyatro, televizyon, sinema aktristi ve sarkici Gloria Grahame'in dogum yildonumu (28 Kasim 1923)