Sanat Mozaik

[Terraluna]

Perulu sair, yazar, gazeteci ve oyun yazari César Vallejo’nun dogum yildonumu (16 Mart 1832)

Kimse gelmedi bugun bana sorular sormaya;
kimse bir sey istemedi benden bu ikindi.
Bir tek mezarlik cicegi gormedim
butun o neseli fener alayinda.
Affet beni, tanrim: ne kadar az oldum!
Herkes, herkes gecip gidiyor bu ikindi
sorular sormadan bana, beni sormadan.
Bilmiyorum ne unuttular, ellerimde
kalan bu fenalik yabanci bir nesne gibi.
Kapiya cikip,
bagirmak istiyorum herkese:
Aradiginiz biri varsa, iste burada!
Butun ikindilerinde hayatimin,
anlatamam ne kapilar kapandi yuzume,
ve ruhum yabanci bir seyle doldu.
Kimse gelmedi bugun;
ve cok az oldum bu ikindi.



Oggi nessuno mi ha fatto domande;
né questa sera mi hanno chiesto nulla.
Neanche un fiore di cimitero ho visto
in un corteo così allegro di luci.
Dio, perdono: son morto così poco!
In questa sera tutti, tutti passano
e non domandano o chiedono nulla.
E non so cosa scordano e mi resta
appena in mano, come cosa d’altri.
Sono andato alla porta,
e mi vien voglia di gridare a tutti:
Se vi manca qualcosa, qui è rimasto!
Perché tutte le sere in questa vita,
non so che porte sbattono su un viso,
e cosa d’altri prende la mia anima.
Nessuno oggi è venuto;
oggi son morto poco in questa sera!

[Terraluna]

Librettosu Felice Romani tarafindan yazilan, Vincenzo Bellini’nin besteledigi iki perdelik Beatrice di Tenda operasi ilk kez 16 Mart 1833’de Venedik, Teatro La Fenice’de sahnelendi.

[Terraluna]

1901 yilinda Nobel Edebiyat Odulunu kazanan, Fransiz sair Sully Prudhomme’un (René Francois Armand Prudhomme) dogum yildonumu (16 Mart 1839)



Meneksenin soldugu su billurdan vazocuk
Yelpazenin ucuyla birdenbire catladi;
Hafiften mi, hafiften dokunmustu fiskecik,
Gozle gormek bir yana, ses bile duyulmadi.
Acilan hafif catlak gerci kucuk bir seydi,
Fakat ince billuru gunden gune yiyerek
Sinsi bir yuruyusle boyuna ilerledi.
Kusatti her yanini yavasca kemirerek.
Vazodaki taze su bosaldi damla damla
Menekse cicekleri kurudukca kurudu,
Ilgilenmedi kimse bu kucucuk olayla,
Dokunayim demeyin, billur vazo kirildi.
Seven el de cok defa, sevdigini oksarken,
Farkinda olmayarak, kalbinde yara acar.
Kirilir kalp sessizce, hic mi hic sezdirmeden,
Sevginin cicegi kisa zamanda solar.
Kimsecikler goremez olup biten bu isi,
Yara buyur gizlice, isler hep daha derin,
Kahredici derdine deva bulmaz o kisi:
Billur gonul kirildi, dokunayim demeyin.



Il vaso dov’è morta questa verbena
Per un colpo di ventaglio s’è incrinato;
Il colpo l’ha scalfito appena,
E nessun suono lo ha rivelato.
Ma il taglio pur se poco inciso,
Mordendo il cristallo ogni giorno,
Con moto invisibile e deciso
L’ha percorso tutto intorno.
La sua fresca acqua è colata via,
Il succhio dei fiori è interrotto;
Nessun dubbio ha più chicchessia,
Non toccarlo, perché è rotto.
Spesso anche la mano amata
Sfiorando il cuore lo ferisce;
Poi dal cuore la ferita è ampliata,
Il fiore del suo amore perisce;
Sempre intatto agli occhi del mondo,
Sente crescere e piangere a dirotto
La sua ferita sottile e profonda:
Non toccarlo, perché è rotto.

[Terraluna]

Nathaniel Hawthorne, 169 yil once bugun The Scarlet Letter (Kirmizi Leke - La lettera Scarlatta) romani Ticknor & Reed & Fields. Co tarafindan Boston, Massachusetts’te yayinladi.(16 Mart 1850)



"Sen yedi yildir cektigin acilarin yuku altinda ezilmissin. Fakat buradan gidince hepsini arkanda birakmis olacaksin! Ormanin yolunu tuttugunda yukun agir gelip adimlarini yavaslatmayacak, denize acilip gitmeyi secersen bindigin gemi batmayacaktir.Sirtinda, gonlunde tasidigin yuku ustlenmis oldugun bu yerde birak, onunla artik ugrasma! Onu dusunme! Her şeye yeniden basla! Bir kere yanilmis olmak her seyin bittigi anlamina gelmez! Gelmemeli! Onunde calisip cabalayip basariya ulasabilecegin bir gelecek uzaniyor. Mutlu olabilir; insanlara iyilik edebilirsin.Yillarin gölgesinde gecen bu hayatin yerine dogruyu ve durustlugu seç. Icinden geliyorsa Kızılderililere dogru yolu goster, onlara onderlik etmeyi ustlen. Ya da sana cok daha fazla yakisacak bilimle ugraş; egitim dunyasinda yer yapmis un sahibi, bilge kisilerden daha ileride oldugunu kanitla, ikazlar ver! Yazılar yaz! Calis, hareketlen! Uzanip olumu bekleyecegine bir seyler yap! Arthur Dimmesdale adini birak, korkup utanmadan tasiyabilecegin onurlu bir ad kullan! Hayatini kemiren uzuntuleri bir gun daha fazla cekmek icin mi agirdan aliyorsun? Iradeni yok edip elini kolunu baglayan, pismanligini bile aciklayamayacak kadar seni gucsuz kilan o uzuntuler degil mi! Hadi, davran, ayaga kalk!"� Kirmizi Leke / Kizil Damga /Kizil Leke / Kirmizi Damga



"Thou art crushed under this seven years' weight of misery," replied Hester, fervently resolved to buoy him up with her own energy. "But thou shalt leave it all behind thee! It shall not cumber thy steps, as thou treadest along the forest-path: neither shalt thou freight the ship with it, if thou prefer to cross the sea. Leave this wreck and ruin here where it hath happened. Meddle no more with it! Begin all anew! Hast thou exhausted possibility in the failure of this one trial? Not so! The future is yet full of trial and success. There is happiness to be enjoyed! There is good to be done! Exchange this false life of thine for a true one. Be, if thy spirit summon thee to such a mission, the teacher and apostle of the red men. Or, as is more thy nature, be a scholar and a sage among the wisest and the most renowned of the cultivated world. Preach! Write! Act! Do anything, save to lie down and die! Give up this name of Arthur Dimmesdale, and make thyself another, and a high one, such as thou canst wear without fear or shame. Why shouldst thou tarry so much as one other day in the torments that have so gnawed into thy life? that have made thee feeble to will and to do? that will leave thee powerless even to repent? Up, and away!"



“Mutluluk tipki bir kelebek gibidir; ne kadar kovalarsan, o kadar sakinir senden, fakat dikkatini baska seylere cevirdiginde, nazikce gelip omuzuna konacaktir.”

[Terraluna]

Fransiz para-surrealist yazar ve sair René Daumal'in dogum yildonumu (16 Mart 1908)

Oluyum, cunku hicbir arzum yok,
Arzum yok cunku sahip oldugumu dusunuyorum,
Sahip oldugumu dusunuyorum, cunku vermeye calismiyorum;
Vermeye calistigimizdaysa hicbir şeye sahip olmadigimizi goruruz,
Hicbir seye sahip olmadigimizi gordugumuzdeyse, kendimizi vermeye calisiriz,
Kendimizi vermeye calistigimizdaysa, bir hic oldugumuzu anlariz,
Bir hic oldugumuzu anladigimizdaysa, olmayi arzulariz,
Olmayi arzuladigimizdaysa, yasamaya baslariz.



Je suis mort parce que je n’ai pas le désir,
Je n’ai pas le désir parce que je crois posséder,
Je crois posséder parce que je n’essaye pas de donner ;
Essayant de donner, on voit qu’on n’a rien,
Voyant qu’on n’a rien, on essaye de se donner,
Essayant de se donner, on voit qu’on n’est rien,
Voyant qu’on est rien, on désire devenir,
Désirant devenir, on vit.

[Terraluna]

Turk aktor (Nubar Alyanak) Nubar Terziyan'in dogum yildonumu (16 Mart 1909)

[Terraluna]

Federico Fellini, Michelangelo Antonioni, Vittorio de Sica, Marco Bellecchio, Andey Tarkovski gibi unlu yonetmenlerin basarilarinin arkasindaki senaryo doktoru, Italyan sair, senaryo yazari ve yazar Tonino Guerra'nin dogum yildonumu (16 Mart 1920)

Bir evin ne demek oldugunu bilmiyorum.Bir ceket mi? Ya da semsiye eger yagmur yagarsa?
Siselerle, yirtik pirtik giysilerle, tahta ordeklerle, perdelerle, vantilatorlerle doldurdum icni
Sanki hic ayrilmak istemiyorum. O zaman bir kafes?
Ugrayan herkesi esir eden
Senin gibi bir kusu bile, kardan kirlenmis.
Ama birbirimize soyledigimiz
O kadar acik ki sir olarak kalamaz.



Io non so che cos'è una casa. Un cappotto? O è un ombrello se piove?
L'ho riempita di bottiglie stracci anatre di legno tende ventagli.
Sembra che non voglia uscire mai. Allora è una gabbia?
Che chiude tutti quelli che passano
anche un uccello come te sporco di neve.
Ma la roba che ci siamo detti
è così leggera che non resta chiusa qui



"Her gidiste bir donus saklidir."

[Terraluna]

Amerikali komedyen, sinema oyuncusu, yapimci, yazar, yonetmen ve sarkici (Joseph Levitch) Jerry Lewis'un dogum gunu (16 Mart 1926)