Sanat Mozaik

[Terraluna]

Italyan sair Sandro Penna'nin dogum yildonumu (12 Haziran 1906)

Yasam... safak vakti bir trende
animsamaktir uzunclu bir uyanisi
disarda olgun isigi gormus olmaktir
isirgan havanin kizoglankiz ve buruk huznunu
duymus olmaktir kirik dokuk bedende

Daha bir tatli animsamak
apansiz kurtulusu oysa
yanibasimda genc bir denizci
ve mavisi ve beyazi giysisinin
ve disarda bir deniz
bastan sona renk tazesi



La vita… è ricordarsi di un risveglio
triste in un treno all’alba: aver veduto
fuori la luce incerta: aver sentito
nel corpo rotto la malinconia
vergine e aspra dell’aria pungente.


Ma ricordarsi la liberazione
improvvisa è più dolce: a me vicino
un marinaio giovane: l’azzurro
e il bianco della sua divisa e fuori
un mare tutto fresco di colore.




"Askimiza tutkuyla yagmur yagdi butun yaz. O yuzden guzellesti rengi, kirlarin. / Piovve nel nostro amore ardentemente tutta l'estate. Indi mutò colore in bello, la campagna." Erotica




"Uykuya dalip yasamak isterim, yasamin tatli gurultusu icinde. / Io vivere vorrei addormentato entro il dolce rumore della vita."

[Terraluna]

Meksikali sair ve siyasetci (Salvador Antonio Edmundo Espiridión y Francisco de Paula Díaz Ibáñez) Salvador Díaz Mirón’un olum yildonumu (12 Haziran 1928)

Orada, aciklikta, ormanliga yakin,
golgelik olan incirin altinda,
bir kulube vardi, artik olmayan
bir ailenin yasadigi.
Baba, oldu: anne, oldu;
olduler dort cocuk da:
baba, yorgunluktan; anne, kederden;
cocuklar, soguktan, acliktan, susuzluktan.

Cok zaman oldu, kulubeye son gideli
ve oyle geliyor ki bana, dunmus gibi.
Bahtsizlar! Bur'da cekerlerdi aciyi,
araliksiz, vahsi iskenceyi.
Ve bosuna kaldirarak bulanik gozlerini,
sordular onlar bana, Beyim, ne icin?
ve yer yoktu siginacak, yuce affindan baska
dagiticisi tum iyiliklerin.

Ah Tanrim! Tapiyor siradan insanlar
ismine senin ve gucune:
senden iyilik ister yoksullar,
uzgunler, senden diler merhamet;
ise yaramadigi anlasilan niyazlar gibi
düusunuyorum bir gun -bir hayli yakin-
olmayacak, diz cokturen izdiraplar,
olmayacak, inandiklari tum o acilar!

Proleterya dikiyor butun o duvarlari,
kaziyor tuneli, isletiyor atolyeyi,
ekip biciyor tarlayi, isitiyor firini,
oduyor tum vergiyi, sirtlaniyor tufegi;
ve kanli carpismada ve buyuk,
savuruyor silahi, vatan ya da kral icin,
gosteriyor ondere soylu gururlari ile
nasil borc odenir, vazife ile.

Ama, ah, ne elde eder kahramanlikla?
Nedir odulu onun; sani, serefi nedir?
Isirganlar topluyor bahtsizlar
ve supuyorlar tabagi, son kirintisina degin.
Cuzamli, solgun, bicimsiz, sefih,
katlanir degismez yasaya guclukle
ve gectiler mi bi', gormeden gogu
titrer yeryuzu, ayaklari altinda!



Allá en el claro, cerca del monte
bajo una higuera como un dosel,
hubo una choza donde habitaba
una familia que ya no es.
El padre, muerto; la madre, muerta;
los cuatro niños muertos también:
él, de fatiga; ella de angustia;
¡ellos de frío, de hambre y de sed!

Ha mucho tiempo que fui al bohío
y me parece que ha sido ayer.
¡Desventurados! Allí sufrían
ansia sin tregua, tortura cruel.
Y en vano alzando los turbios ojos,
te preguntaban, Señor, ¿por qué?
¡Y recurrían a tu alta gracia
dispensadora de todo bien!

¡Oh Dios! Las gentes sencillas rinden
culto a tu nombre y a tu poder:
a ti demandan favores lo pobres,
a ti los tristes piden merced;
mas como el ruego resulta inútil
pienso que un día —pronto tal vez—
no habrá miserias que se arrodillen,
¡no habrá dolores que tengan fe!

Rota la brida, tenaz la fusta,
libre el espacio ¿qué hará el corcel?
La inopia vive sin un halago,
sin un consuelo, sin un placer.
¡Sobre los fangos y los abrojos
en que revuelca su desnudez,
cría querubes para el presidio
y serafines para el burdel!

El proletario levanta el muro,
practica el túnel, mueve el taller;
cultiva el campo, calienta el horno,
paga el tributo, carga el broquel;
y en la batalla sangrienta y grande,
blandiendo el hierro por patria o rey,
enseña al prócer con noble orgullo
¡cómo se cumple con el deber!

Mas, ¡ay! ¿qué logra con su heroísmo?
¿Cuál es el premio, cuál su laurel?
El desdichado recoge ortigas
y apura el cáliz hasta la hez.
Leproso, mustio, deforme, airado
soporta apenas la dura ley,
y cuando pasa sin ver al cielo
¡la tierra tiembla bajo sus pies!

[Terraluna]

Soykirimdan kurtulan Anne Frank'in dogum yildonumu (12 Haziran 1929)



"Neden her gun savas icin milyonlar harcaniyor da, sagliga, ve yoksullara bir sent bile yok? Neden dunyanin baska yerlerinde bolluktan yiyecekler cururken insanlar aclik cekiyor? Neden insanlar bu kadar deli? Savasin sadece buyuk adamlar, hukumetler, ve kapitalistler tarafindan yapildigini sanmiyorum. Hayir, kucuk adamlar da savas yanlisi, yoksa butun halklar coktan ayaklanirdi! Insanlarin icinde yikma durtusu var, sayet tek bir istisna kalmayana dek tum insanlar bir metamorfoz gecirmezlerse savas devam eder. Insa edilmis, bakilmis ve buyutulmus her sey kesilecek, yok edilip sonra yine basa donulecek."



"Warum gibt es jeden Tag Millionen an Geld für den Krieg und keinen Cent für die Heilkunde, für die Künstler, für die armen Menschen? Warum müssen die Menschen Hunger leiden, wenn in anderen Teilen der Welt die überflüssige Nahrung wegfault? Oh warum sind die Menschen so verrückt? Ich glaube nicht, dass der Krieg nur von den Großen, von den Regierenden und Kapitalisten gemacht wird. Ich glaube nicht, dass der Krieg nur von den Großen, von den Regierenden und Kapitalisten gemacht wird. Nein, der kleine Mann ist ebenso dafür. Sonst hätten sich die Völker schon längst dagegen erhoben! Im Menschen ist nun mal ein Drang zur Vernichtung, ein Drang zum Totschlagen, zum Morden und Wüten, und solange die ganze Menschheit, ohne Ausnahme, keine Metamorphose durchläuft, wird Krieg wüten, wird alles, was gebaut, gepflegt und gewachsen ist, wieder abgeschnitten und vernichtet, und dann fängt es wieder von vorne an.”

[Terraluna]

“Eger yalniz ve mutsuzsan, o zaman guzel havalarda, catidan gokyuzunu seyretmeyi dene. Gokyuzunu korkusuz seyrettigin surece icinin temizliginden emin olacak ve tekrar mutlu olacagina inanacaksin."

[Terraluna]

Amerikali film alimi ve yazar (Rodney William Whitaker) Trevanian'in dogum yildonumu (12 Haziran 1931)

"Bildigin gibi sibumi, siradan, olagan gorunumlerin altinda yatan gizli ustunlukleri anlatir. Soyle dusun. O kadar dogru bir soz ki, cesaretle soylenmesine gerek yok. O kadar dokunakli bir olay ki, guzel olmasina gerek yok. O kadar gercek ki, sahici olmasina gerek yok. Sibumi demek, bilgiden cok anlayis demek. Ifade dolu bir sessizlik demek. Kendini kanitlama geregi duymayan bir alcak gonulluk demek. Sanatta sibumi zarif bir basitligi ifade eder. Buna sabi denir. Felsefedeyse kendini wabi olarak gosterir. Buyuk bir ruhsal rahatliktir ama pasiflik degildir. Bir insanin kisiligindeyse... nasil soylemeli... Hakimiyet pesinde olmayan otorite mi? Onun gibi bir sey."



“As you know, shibumi has to do with great refinement underlying commonplace appearances. It is a statement so correct that it does not have to be bold, so poignant it does not have to be pretty, so true it does not have to be real. Shibumi is understanding, rather than knowledge. Eloquent silence. In demeanor, it is modesty without pudency. In art, where the spirit of shibumi takes the form of sabi, it is elegant simplicity, articulate brevity. In philosophy, where shibumi emerges as wabi, it is spiritual tranquility that is not passive; it is being without the angst of becoming. And in the personality of a man, it is . . . how does one say it? Authority without domination? Something like that.”



"O andan baslayarak Nicholai'in hayattaki en buyuk amaci, sibumi duzeyinde bir insan olmakti. Son derece sakin bir kisilik. Bu alan ona acikti. Kokenleri, egitimi ve ruhsal yapisi nedeniyle diger bircok meslek ve alan ona kapali olduğu halde, bu acikti."



"From that moment, Nicholai’s primary goal in life was to become a man of shibumi; a personality of overwhelming calm. It was a vocation open to him while, for reasons of breeding, education, and temperment, most vocations were closed."

[Terraluna]

Cek Cumhuriyeti dogumlu Avusturyali yazar, gazeteci, elestirmen ve sair Karl Kraus’un olum yildonumu (12 Haziran 1936)

“Guvenin alcak, suphenin daha yuksek turden bir safdilligi vardir. Biri aldatilir, otekiyse kendini aldatacak kadar yigittir. Birincisi ketenpereye getirilmistir. Ikincisi bilen kisidir; omzunun ustunden kendine baktiginda, bilginin oyunbozanlik yapmasina izin vermeyen biri. (O kadinin, bir kartpostal uzerinde imzasini gormek istiyordum. Imzayi taklit etmesi icin bir dostuma ricada bulundum. Eger dostum, yanina imzanin gercek oldugunu da yazsaydi, kuskusuz inanacaktim buna.) Onceleri, henuz inanan biri oldugumdan, safdilligimi hic tasavvur edememisim. Simdi kendime hazırladigim surprizlere ve surprizlerle karsilasmis olmama sasiriyorum cogu kez. Guvensizligim arttigindan bu yana, ne denli inandigimi biliyorum.”



“Es gibt eine niedrige Leichtgläubigkeit des Vertrauens und eine höhere Leichtgläubigkeit der Skepsis. Der eine wird betrogen, der andere ist Manns genug, sich selbst zu betrügen. Jener ist ein Gefoppter, dieser ein Wissender, der sich vom Wissen nicht das Spiel verderben läßt, wenn er sich über die eigene Schulter guckt. (Ich wollte ihre Unterschrift auf einer Ansichtskarte. Ich bat einen Freund, sie zu fälschen. Wenn er dann noch dazu schriebe, daß sie echt sei, würde ich's sicher glauben.) Von meiner Leichtgläubigkeit hätte ich mir früher, da ich noch glaubte, keine Vorstellung machen können. Jetzt bin ich oft verblüfft von den Überraschungen, die ich mir bereite, und von meinem Überraschtsein. Seitdem mein Mißtrauen gewachsen ist, weiß ich, wie sehr ich glaube.”




“Gercek bohem, dar kafalilara, kizmalari icin firsat vermez artik; gercek cingeneler de, calinmis olmasi bile gerekmeyen bir saate gore yasarlar. Yoksulluk hala utanilacak bir sey degil; ama pislik de bir onur degil artik. ‘Sokak ana’ oz cocuklarini yadsiyor; cunku simdi o da daha bakimli.”



“Die wahre Boheme macht den Philistern nicht mehr das Zugeständnis, sie zu ärgern, und die wahren Zigeuner leben nach einer Uhr, die nicht einmal gestohlen sein muß. Armut ist noch immer keine Schande, aber Schmutz ist keine Ehre mehr. ‘Mutter Landstraße’ verleugnet ihre Söhne; denn auch sie ist heute schon gepflegter.”

[Terraluna]

Turk sair ve yazar Sennur Sezer’in dogum yildonumu (12 Haziran 1943)

Hey!
Bir sabahin uc kapisi var goge.
Biri umut
Al umudu ver cocuga buyutsun
Buyutsunde yurusun.

Hey! Hey!
Bir sabahin uc kapisi var goge.
Biri emek ellerinde isiyan
Isit gitsin
Yol boyu
Turesin

Hehey de hey!
Bir sabahin uc kapisi var goge.
Biri korku cal yere
Emek senin umut senin
Korku ne?
Yeter ki ellerin ellere kavussun



Listen!
The morning has three doors in the sky.
One of them is hope.
Take it and give it to the child
Let him grow with it
Let him grow tall and walk tall.


Listen, listen!
The morning has three doors in the sky.
One of them is the daily berad
shining in your hands.
Let it shine on and increase
all the bright way long.


Listen, I say, listen!
The morning has three doors to the sky.
One of them is fear.
Silence it!
The bread is yours, the hope is yours.
What can fear do
when hends can speak unto other hands?

[Terraluna]

Elizabeth Taylor, Richard Burton ve Rex Harrison'in oynadigi Cleopatra, 12 Haziran 1963 tarihinde New York'ta gosterime girdi.