Sanat Mozaik

[Terraluna]

Ingiliz devlet adami, diplomat ve ogluna yazdigi mektuplarla taninan (Philip Dormer Stanhope) Lord Chesterfield’in dogum yildonumu (22 Eylul 1694)



“Ogrendiklerini bir saat gibi cebinde tasi; ikide bir saati oldugunu gostermek isteyen insanlar gibi ortaya cikarma; eger birisi sana saati sorarsa soylersin; ama her saat basinda saat kulesi gibi otme!”



“Soylediklerinizi duyurmak icin hic kimseyi kolundan tutmayin, dinlemeye istekli degillerse; onlari tutacaginiza cenenizi tutun.”



“Cinsel Iliski: Pozisyon gulunc, zevk gecici, zahmeti coktur. / Il sesso: la posizione ridicola, il piacere passeggero, la spesa eccessiva.”

[Terraluna]

Ingiliz kimya ve fizik bilgini Michael Faraday'in dogum yildonumu (22 Eylul 1791)



"Basari icin gereken 5 temel beceri; konsantrasyon, ayirt etme gucu, organizasyon, yenilikcilik ve iletisimdir."

[Terraluna]

Polonyali ressam Władysław Czachórski'nin dogum yildonumu (22 Eylul 1850)

Hamlet Receiving the Players (1875)




The letter, 1896

[Terraluna]

Alman besteci Richard Wagner'in librettosunu yazdigi ve besteledigi Nibelung Yuzugu epik dortlusunun birinci bolumu Ren Altini (Das Rheingold - L'oro del Reno - The Rhine Gold) operasi ilk kez 22 Eylul 1869 tarihinde Munich, Nationaltheater’da sahnelendi.

[Terraluna]

Fransiz ressam Auguste Étienne François Mayer'in olum yildonumu (22 Eylul 1890)

Evening of the Battle of Navarino, 1840




La frégate l'Herminie, 1860

[Terraluna]

Fransiz yazar Maurice Blanchot’nun dogum yildonumu (22 Eylul 1907)

“Bilmek icin korkunc olani kabul etmeye kadar giden bilgi, bilmenin korkunclugunu, bilginin dibini, bilgiyi iktidarin en katlanilmaz yaniyla iliskide tutan o ketum suc ortakligini aciga cikarir. Auschwitz'deki su genc tutsagi dusunuyorum (basina gelebilecek en kotu seyleri yasamis, ailesini firinlara goturdukten sonra kendini asmis; son anda kurtarilmis -ama bunu soylemek nasil mumkun olabilir: kurtarilmis? - ve cesetlerle temas etme isinden muaf tutulmus, ama bunun yerine SS'ler tutsaklari kursuna dizerken kursun enseyi daha iyi tuttursun diye kurbanlarin kafalarini tutmasi gerekmis). Buna nasil katlanabildigini soranlara ise verdigi yanit: 'Insanlarin olum karsisindaki davranislarini gozlemleyerek.' " Felaket Yazisi



"Le savoir, qui va jusqu’à accepter l’horrible pour lesavoir, révèle l’horreur du savoir, le bas-fond de laconnaissance, la complicité discrète qui le maintienten rapport avec ce qu’il y a de plus insupportable dansle pouvoir. Je pense à ce jeune détenu d’Auschwitz(il avait subi le pire, conduit sa famille au crématoire,s’était pendu; sauvé – comment dire: sauvé? – audernier instant on le dispensa du contact avec lescadavres, mais quand les SS fusillaient, il devaitmaintenir la tête de la victime pour qu’on pût loger plusfacilement une balle dans la nuque.) A qui lui demandacomment il avait pu supporter cela, il aurait réponduqu’il 'observait le comportement des hommes devantla mort.' ”

[Terraluna]

Alman roman ve oyku yazari Franz Kafka, 22 Eylul 1912'de aksam saat ondan ertesi sabah altiya kadar Yargi (Dar Urteil) hikayesini yazip bitirdi.

"Ilkbaharin en guzel zamani bir Pazar ogle oncesi, genc isadami Georg Bendemann, hemen yalnizca yukseklik ve renk bakimindan birbirinden ayrilip irmak boyunca uzun bir dizi olusturan alcak ve hafif evlerden birinin ilk katindaki odasinda oturuyordu. Yurtdisindaki bir cocukluk arkadasina yazdigi mektubu yeni bitirmisti; oyunsu bir yavaslikla mektubu icine koyup zarfi kapatti; sonra dirsegini masaya dayayarak pencereden irmaga, kopruye ve karsi kiyidaki hafif yesil tepelere bakti.

Kendi yurdunda islerinin gidisinden memnun kalmayan arkadasinin yillar oncesi dupeduz Rusya'ya kacip gittigini dusundu. Arkadasi, Petersbug'ta bir magaza isletiyordu simdi; baslangicta pek iyi giden isleri, arkadasinin zamanla seyreklesen ziyaretlerindeki yakinmalarina bakilirsa, coktan durgunlasmisti. Dolayisiylaa arkadasi yabanci bir ulkede calisip kendini bosuna helak ediyordu; acayip cember sakali, Georg'un daha cocukluk yillarindan asinasi bulundugu yuzunu pek saklayamiyor, yuzdeki solukluk yavas yavas olusan bir hastaligi haber veriyordu. Kendi soyledigine gore, Petersburg'ta yasayan soydaslariyla dogru durust konusup gorustugu yoktu, ama kentin yeli aileleriyle de hemen hic gorusmuyor, kandini ilerisi icin kesinliklee bir bekar yasamina hazirliyordu..."



"Es war an einem Sonntagvormittag im schönsten Frühjahr. Georg Bendemann, ein junger Kaufmann, saß in seinem Privatzimmer im ersten Stock eines der niedrigen, leichtgebauten Häuser, die entlang des Flusses in einer langen Reihe, fast nur in der Höhe und Färbung unterschieden, sich hinzogen. Er hatte gerade einen Brief an einen sich im Ausland befindenden Jugendfreund beendet, verschloß ihn in spielerischer Langsamkeit und sah dann, den Ellbogen auf den Schreibtisch gestützt, aus dem Fenster auf den Fluß, die Brücke und die Anhöhen am anderen Ufer mit ihrem schwachen Grün.

Er dachte darüber nach, wie dieser Freund, mit seinem Fortkommen zu Hause unzufrieden, vor Jahren schon nach Rußland sich förmlich geflüchtet hatte. Nun betrieb er ein Geschäft in Petersburg, das anfangs sich sehr gut angelassen hatte, seit langem aber schon zu stocken schien, wie der Freund bei seinen immer seltener werdenden Besuchen klagte. So arbeitete er sich in der Fremde nutzlos ab, der fremdartige Vollbart verdeckte nur schlecht das seit den Kinderjahren wohlbekannte Gesicht, dessen gelbe Hautfarbe auf eine sich entwickelnde Krankheit hinzudeuten schien. Wie er erzählte, hatte er keine rechte Verbindung mit der dortigen Kolonie seiner Landsleute, aber auch fast keinen gesellschaftlichen Verkehr mit einheimischen Familien und richtete sich so für ein endgültiges Junggesellentum ein..."

[Terraluna]

Fransiz yazar ve asker Alain-Fournier’nin olum yildonumu (22 Eylul 1914)

"— Beni dinle Meaulnes '' dedim. '' Dinle beni: Yapmamiz gereken bir sey var; senin planindan yararlanarak yolun bilmedigin bolumunu bulabiliriz ama gunduz gozuyle ''

— O bolum buralardan cok uzakta. ''

— Oyleyse arabayla gideriz, bu yaz, gunler uzar uzamaz. ''

Onerimi kabul ettigini gosteren uzun bir sessizlik oldu.

'— Meaulnes, mademki ‘ dedim, 'sevdigin genc kizi birlikte bulacagiz, kim oldugunu soyle anlat bana.'

Yatagimin ayakucunda oturdu. Karanlikta, egilmis basini, kavusturdugu kollarini, dizlerini goruyordum. Uzuntusunu uzun sure gizleyen ama sonunda gizlerini birine acmaya karar veren biri gibi, derin derin soluk aldi..."



"— Ecoute, Meaulnes, fis-je en me mettant sur mon séant. Ecoute-moi: nous n’avons qu’une chose à faire; c’est de chercher tous les deux en plein jour, en nous servant de ton plan, la partie du chemin qui nous manque.

— Mais cette portion-là est très loin d’ici.

— Eh bien, nous irons en voiture, cet été, dès que les journées seront longues.

Il y eut un silence prolongé qui voulait dire qu’il acceptait.

— Puisque nous tâcherons ensemble de retrouver la jeune fille que tu aimes, Meaulnes, ajoutai-je enfin, dismoi qui elle est, parle-moi d’elle.

Il s’assit sur le pied de mon lit. Je voyais dans l’ombre sa tête penchée, ses bras croisés et ses genoux. Puis il aspira l’air fortement, comme quelqu’un qui a eu gros coeur longtemps et qui va enfin confier son secret…"




“Insan bagislanmayacak kadar agir bir suc isledi mi, bir yandan dayanilmaz acilar cekerken, bir yandan da , ‘Dunyanin bir yerinde beni bagislayacak insanlar nasil olsa vardir.’ diye hayal kurar.”



“Quand on a, disait-il, commis quelque lourde faute impardonnable, on songe parfois, au milieu d’une grande amertume: ‘Il y a pourtant par le monde des gens qui me pardonneraient.’ ”